Quảng Ninh bàn cách nâng chất lượng sống người lao động

Quảng Ninh đang bước vào năm 2026 với mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 13%, thuộc nhóm cao nhất cả nước. Đằng sau tham vọng bứt tốc kinh tế, địa phương này cũng đồng thời đặt trọng tâm vào chất lượng sống của người lao động và khả năng giữ chân nguồn nhân lực trong dài hạn.

Sự mở rộng mạnh của các khu công nghiệp, ngành chế biến chế tạo và logistics đang kéo theo nhu cầu lao động ngày càng lớn. Quảng Ninh hiện có khoảng gần 800 nghìn lao động trong năm 2025, trong đó lực lượng lao động có việc làm đạt khoảng 677 nghìn người, tương đương tỷ lệ việc làm 97,8%.

Trong nhiều năm, Quảng Ninh duy trì vị thế một trong những địa phương tăng trưởng cao nhất cả nước nhờ sự chuyển dịch mạnh sang công nghiệp chế biến chế tạo và dịch vụ. Riêng giai đoạn 2021 - 2025, ngành công nghiệp chế biến chế tạo tăng trưởng khoảng 23% mỗi năm, trở thành động lực chính kéo nhu cầu tuyển dụng lao động kỹ thuật và lao động phổ thông tăng mạnh.

Công nhân khai thác than. Ảnh: TL

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh cũng khiến áp lực an sinh ngày càng lớn hơn.

Nhà ở xã hội đang trở thành một trong những vấn đề nổi bật nhất được đề cập trong Hội nghị tiếp xúc cử tri chuyên đề với công nhân, lao động trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Nhiều lao động cho rằng việc tiếp cận nhà ở hiện vẫn gặp trở ngại do thủ tục kéo dài, giá bán vượt khả năng chi trả và hạ tầng đi kèm chưa đồng bộ.

Để giải quyết tình trạng này, Quảng Ninh đặt mục tiêu phát triển khoảng 25.000 căn nhà ở xã hội và nhà ở công nhân với tổng diện tích sàn khoảng 1,24 triệu m2. Trong đó có khoảng 10.500 căn dành cho công nhân khu công nghiệp và hơn 13.000 căn phục vụ lao động ngành than cùng nhóm thu nhập thấp.

Ngành than hiện vẫn là lĩnh vực sử dụng lượng lớn lao động trực tiếp tại địa phương. Vì vậy, nhiều đề xuất cho rằng cần có cơ chế riêng về quỹ nhà ở xã hội cho nhóm lao động đặc thù này.

Song song với bài toán nhà ở là áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng gia tăng. Người lao động đề xuất điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng phù hợp với mặt bằng giá mới, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp nâng thu nhập gắn với năng suất lao động.

Các vấn đề liên quan đến bảo hiểm xã hội cũng được quan tâm trong bối cảnh vẫn còn tình trạng chậm đóng và nợ đọng tại một số doanh nghiệp. Người lao động mong muốn tăng cường giám sát để đảm bảo quyền lợi dài hạn, đặc biệt với nhóm lao động làm việc trong môi trường nặng nhọc và độc hại.

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp cũng đang chịu áp lực về nguồn cung nhân lực. Khi nhiều dự án công nghiệp mới liên tục mở rộng, nhu cầu tuyển dụng lao động kỹ thuật ngày càng cao trong khi chất lượng và số lượng lao động chưa theo kịp tốc độ phát triển.

Một số đề xuất tập trung vào việc sớm hoàn thiện hướng dẫn thi hành Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025, miễn học phí cao đẳng cho các ngành ưu tiên và tăng cường liên kết vùng nhằm điều tiết cung cầu lao động.

Ngoài câu chuyện nhân lực, nhiều doanh nghiệp phản ánh các thủ tục liên quan đến đầu tư, xây dựng và phòng cháy chữa cháy vẫn đang kéo dài thời gian triển khai dự án, ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất kinh doanh.

Trong bối cảnh đó, Quảng Ninh cho biết sẽ tiếp tục mở rộng các chính sách nâng chất lượng sống cho người dân và lực lượng lao động. Ngay trong năm 2026, tỉnh dự kiến triển khai chính sách khám sức khỏe định kỳ cho người dân và hỗ trợ miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông.

Địa phương đồng thời sẽ tăng đầu tư cho môi trường, hạ tầng y tế và phát triển đô thị theo định hướng xanh và bền vững hơn.

Năm 2025, GRDP của Quảng Ninh ước tăng 11,89%, thuộc nhóm cao nhất cả nước. Quy mô nền kinh tế đạt khoảng 368.445 tỷ đồng, GRDP bình quân đầu người vượt 10.400 USD. Phía sau các chỉ số tăng trưởng là bài toán dài hạn về khả năng tạo dựng môi trường sống đủ hấp dẫn để giữ chân hàng trăm nghìn lao động đang làm việc tại địa phương.

Ông Quản Minh Cường, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh cho rằng để duy trì vai trò cực tăng trưởng của khu vực phía Bắc, Quảng Ninh cần một lực lượng lao động có sức khỏe, kỹ năng, tri thức và được chăm lo toàn diện cả về vật chất lẫn tinh thần.

Lam Anh