Quảng Ngãi xây dựng mô hình cộng đồng bảo vệ 'tài nguyên xanh' ven biển

Những thảm rong mơ phủ vàng mặt biển tại xã Đông Sơn, tạo nên cảnh quan đặc sắc và nguồn sinh kế cho người dân ven biển

Quảng Ngãi là một trong những địa phương có nguồn lợi rong mơ tự nhiên phong phú, phân bố tại vùng biển Lý Sơn, Đông Sơn, Vạn Tường và nhiều khu vực ven bờ khác. Những năm gần đây, cùng với nhu cầu thị trường ngày càng tăng, rong mơ được thu mua để chế biến thực phẩm, dược liệu, phân bón hữu cơ và nguyên liệu phục vụ sản xuất công nghiệp.

Tại xã Đông Sơn, nơi có gần 190ha rong mơ phân bố chủ yếu tại các thôn Châu Thuận Biển, Phú Quý và An Hải, cuối tháng 4.2026, địa phương đã thành lập Tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản, rong mơ và du lịch cộng đồng.

Đến nay, tổ đã thu hút hàng chục thành viên tham gia, trở thành lực lượng nòng cốt trong công tác tuyên truyền, tuần tra và giám sát việc khai thác rong mơ.

Rong mơ được ví như những “cánh rừng dưới biển”, góp phần duy trì đa dạng sinh học và nguồn lợi thủy sản ven bờ

Ông Trần Châu Dũng, Trưởng Ban đại diện Tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản, rong mơ và du lịch cộng đồng xã Đông Sơn cho biết, các thành viên được phân công phụ trách từng khu vực có rong mơ tập trung. Việc tuần tra được duy trì thường xuyên nhằm phát hiện, ngăn chặn các trường hợp khai thác trái phép, đồng thời tuyên truyền để người dân thực hiện đúng thời vụ và kỹ thuật khai thác.

“Người dân hiểu rằng nếu khai thác rong non hoặc tận diệt thì chính nguồn sinh kế của mình sẽ bị ảnh hưởng trong tương lai. Vì vậy, ý thức bảo vệ rong mơ đã được nâng lên rõ rệt”, ông Dũng chia sẻ.

Các thành viên Tổ cộng đồng tuyên truyền người dân thực hiện đúng quy định về khai thác rong mơ

Tại xã Vạn Tường, mô hình cộng đồng bảo vệ rong mơ cũng đang phát huy hiệu quả. Địa phương hiện có gần 300ha rong mơ tự nhiên phân bố dọc vùng biển Thanh Thủy, An Cường, Phước Thiện, Lệ Thủy và khu vực Gành Yến.

Được xem là một trong những “thủ phủ” rong mơ của Quảng Ngãi, Gành Yến mỗi năm cung cấp khoảng 10.000 tấn rong mơ, mang lại nguồn thu hàng tỉ đồng cho người dân địa phương. Bên cạnh giá trị kinh tế, các bãi rong nơi đây còn là “vườn ươm” tự nhiên của nhiều loài thủy sản có giá trị.

Nhằm bảo vệ nguồn lợi này, Tổ cộng đồng bảo vệ rạn san hô Gành Yến đã được thành lập với sự tham gia tự nguyện của người dân. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của tổ là tuyên truyền, vận động cộng đồng thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ rong mơ.

Những bãi rong mơ ven biển không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn là nơi cư trú của nhiều loài sinh vật biển

Theo ông Võ Thanh Tùng, Tổ trưởng Tổ cộng đồng bảo vệ rạn san hô Gành Yến, người dân địa phương đã thống nhất chỉ khai thác rong mơ sau ngày 1.6 hằng năm để bảo đảm rong phát triển đủ tuổi, đủ sinh khối trước khi thu hoạch. Đây là giải pháp quan trọng giúp duy trì khả năng tái sinh và nâng cao chất lượng rong sau thu hoạch.

Để bảo đảm khai thác đi đôi với bảo tồn, các địa phương ven biển Quảng Ngãi đã ban hành nhiều quy định cụ thể về thời vụ và kỹ thuật khai thác. Theo đó, rong mơ chỉ được phép khai thác từ ngày 1.6 đến ngày 30.11 hằng năm và phải cắt cách gốc từ 10 - 25cm để tạo điều kiện cho rong tiếp tục sinh trưởng.

Từ một nguồn lợi tự nhiên đơn thuần, rong mơ đang dần hình thành chuỗi giá trị kinh tế xanh gắn với khai thác, chế biến và bảo tồn. Việc xây dựng các tổ cộng đồng bảo vệ rong mơ tại Đông Sơn, Vạn Tường không chỉ góp phần giữ gìn “tài nguyên xanh” ven biển mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế biển bền vững, hài hòa giữa lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường.

Khi cộng đồng trở thành chủ thể trong công tác bảo tồn, những bãi rong mơ không chỉ mang lại nguồn thu nhập trước mắt mà còn là nền tảng để Quảng Ngãi phát triển kinh tế biển xanh, bảo đảm sinh kế cho người dân và gìn giữ hệ sinh thái biển cho các thế hệ tương lai.

NHƯ ĐỒNG