Quân sự thế giới hôm nay (22-8): Mỹ phóng tên lửa JAGM từ tàu không người lái Surveyor

* Mỹ phóng tên lửa JAGM từ tàu không người lái Surveyor

Theo Army Recognition, trong khuôn khổ cuộc tập trận Vành đai Thái Bình Dương 2026 (RIMPAC 2026), Lockheed Martin và Saildrone đã thử phóng thành công 2 tên lửa AGM-179 JAGM từ tàu mặt nước không người lái lớp Surveyor, đánh dấu bước tiến trong nỗ lực của Hải quân Mỹ nhằm phân tán năng lực trinh sát và hỏa lực trên các nền tảng không người lái.

Tàu Surveyor dài 20m được trang bị bệ phóng tên lửa kép cùng hệ thống tác chiến từ xa bổ trợ của Hải quân Mỹ. Hoạt động cùng Nhóm tác chiến tàu sân bay USS Theodore Roosevelt, tàu đã tiếp nhận dữ liệu chỉ thị mục tiêu từ các lực lượng khác trước khi tấn công một mục tiêu mô phỏng tàu mặt nước tốc độ cao.

Tàu mặt nước không người lái Surveyor phóng tên lửa JAGM trong cuộc tập trận RIMPAC 2026. Ảnh: Saildrone

Thử nghiệm cho thấy Surveyor có thể tiếp nhận thông tin mục tiêu từ bên ngoài và thực hiện đòn tấn công, thay vì phải tự đảm nhiệm toàn bộ quá trình phát hiện và chỉ thị mục tiêu.

Surveyor được thiết kế chủ yếu cho các nhiệm vụ hoạt động dài ngày hơn là tốc độ cao. Tàu có mớn nước 3,6m, sử dụng động cơ diesel 80 mã lực kết hợp với hệ thống đẩy phụ trợ từ cánh buồm. Tốc độ trong các nhiệm vụ khảo sát đạt khoảng 11km/giờ, trong khi thời gian hoạt động có thể kéo dài tới 100 ngày giữa các lần dừng bảo dưỡng.

Khả năng hoạt động bền bỉ là một trong những đặc điểm chính của nền tảng này. Một tàu Surveyor từng thực hiện hành trình khứ hồi 7.408km tới khu vực quần đảo Aleut, trong khi một tàu khác đã di chuyển khoảng 4.167km trong 28 ngày.

Với tốc độ chỉ 11km/giờ, Surveyor không phù hợp với vai trò đánh chặn nhanh. Thay vào đó, tàu có thể được triển khai từ trước tại các khu vực như cửa ngõ eo biển, tuyến tiếp cận của nhóm tác chiến tàu sân bay hoặc gần khu vực đổ bộ, kết hợp nhiệm vụ giám sát với khả năng tấn công các mục tiêu mặt nước tốc độ cao. Hiệu quả của nền tảng phụ thuộc trực tiếp vào mạng lưới thông tin liên lạc và chỉ thị mục tiêu mà nó được kết nối.

Tên lửa JAGM sử dụng đầu tự dẫn hai chế độ, kết hợp dẫn đường laser bán chủ động và radar sóng milimet, cho phép tấn công các mục tiêu đang di chuyển trong môi trường biển. Với tầm bắn khoảng 8km, tên lửa này không phải trọng tâm duy nhất của cuộc thử nghiệm; điểm đáng chú ý là khả năng kết nối nền tảng không người lái vào mạng lưới tác chiến lớn hơn và chuyển dữ liệu mục tiêu thành hỏa lực.

Sau Surveyor, Saildrone dự kiến phát triển khả năng tương tự trên nền tảng Spectre lớn hơn. Tàu dài 52m, có tốc độ 50km/giờ, tầm hoạt động hơn 14.816km ở tốc độ 22km/giờ và khả năng mang nhiều hộp chứa tên lửa. Các hệ thống dự kiến tích hợp gồm bệ phóng Mk 70 của Lockheed Martin.

* FNSS ra mắt phương tiện đổ bộ không người lái U-MAV

Nhà thầu quốc phòng FNSS của Thổ Nhĩ Kỳ đã chính thức giới thiệu phương tiện đổ bộ không người lái U-MAV, còn có tên İ-ZAHA.

U-MAV là phương tiện đổ bộ cấu hình 4×4, nặng 8 tấn, được thiết kế để hoạt động ở tuyến đầu trong các cuộc đổ bộ có sự chống trả của đối phương, đi trước phương tiện đổ bộ tấn công MAV/ZAHA có người lái của Hải quân Thổ Nhĩ Kỳ. Nền tảng này đảm nhiệm các nhiệm vụ có mức độ rủi ro cao như trinh sát, rà phá mìn, công binh, tác chiến điện tử, nghi binh, chống UAV, đánh dấu tuyến đường và chi viện hỏa lực, qua đó hạn chế nguy cơ đối với nhân sự khi tiến vào các khu vực có bãi mìn hoặc nằm trong tầm sát thương của tên lửa chống tăng có điều khiển.

U-MAV có thể lắp đặt 10 mô-đun nhiệm vụ khác nhau, với thời gian thay đổi khoảng 40 phút trong điều kiện thực địa. Ảnh: FNSS 

U-MAV được trang bị động cơ công suất 300 mã lực, cho tốc độ 70km/giờ trên bộ và 7 hải lý/giờ trên mặt nước. Phát triển trên khung gầm 4×4 dùng chung, U-MAV có thể lắp đặt 10 mô-đun nhiệm vụ khác nhau, với thời gian thay đổi khoảng 40 phút trong điều kiện thực địa. Các cấu hình gồm chi viện hỏa lực, rà phá mìn, công binh, tác chiến điện tử, trinh sát, nghi binh, chống UAV, dẫn đường và đánh dấu chướng ngại vật, hỗ trợ hậu cần và sơ tán thương binh.

Các phiên bản chi viện hỏa lực có thể được trang bị trạm vũ khí điều khiển từ xa Sancak với súng máy 7,62mm hoặc 12,7mm, súng phóng lựu tự động 40mm hoặc vũ khí cỡ 30×113mm. Bệ phóng UKTK có thể mang tên lửa chống tăng có điều khiển Omtas hoặc Kornet, trong khi một cấu hình khác sử dụng đạn tuần kích. Biến thể trinh sát có thể mang hai UAV đa cánh quạt Class 1 để mở rộng phạm vi quan sát.

U-MAV có thể được điều khiển từ xa, vận hành tự động hoặc theo phương thức kết hợp. Hệ thống có phạm vi liên lạc trực tiếp 3km và có thể sử dụng UAV làm trạm chuyển tiếp để mở rộng đường truyền. Nền tảng cũng tích hợp mạng lưới liên lạc mã hóa, hệ thống dẫn đường GNSS/INS và mô-đun nhận diện bạn-thù.

* Hà Lan thử nghiệm MQ-9 Reaper mang vũ khí

Không quân Hoàng gia Hà Lan vừa lần đầu tiên cho UAV MQ-9 Reaper bay thử mang vũ khí, đánh dấu bước chuyển của loại máy bay này từ nền tảng chủ yếu phục vụ nhiệm vụ thu thập thông tin tình báo, giám sát và trinh sát sang đảm nhiệm đồng thời vai trò giám sát và tấn công chính xác.

Chuyến bay đầu tiên được thực hiện với đạn huấn luyện, trong khi các loại vũ khí có đầu đạn nổ dự kiến sẽ được đưa vào giai đoạn huấn luyện tiếp theo. Hà Lan có kế hoạch trang bị cho đội bay MQ-9A tên lửa không đối đất AGM-114R2 Hellfire và bom dẫn đường GBU-49. Việc bổ sung vũ khí sẽ cho phép cùng một nền tảng phát hiện, theo dõi và tấn công mục tiêu mà không cần chuyển giao nhiệm vụ cho một máy bay chiến đấu khác.

Quyết định trang bị vũ khí cho đội bay MQ-9 được Hà Lan đưa ra từ năm 2023, trong bối cảnh môi trường an ninh châu Âu ngày càng xấu đi. Các loại bom dẫn đường bằng laser thuộc dòng GBU và tên lửa AGM-114 Hellfire đều đã có trong kho vũ khí của Hà Lan. Theo kế hoạch, năng lực tác chiến ban đầu dự kiến đạt được trong năm 2026, trong khi năng lực tác chiến đầy đủ được đặt mục tiêu vào cuối năm 2028.

MQ-9A Reaper của Hà Lan mang đạn huấn luyện trong cuộc bay thử. Ảnh: Bộ Quốc phòng Hà Lan 

Theo Bộ Quốc phòng Hà Lan, chuyến bay đầu tiên với vũ khí được tiến hành bằng đạn huấn luyện, song không nêu rõ loại vũ khí cụ thể được mang theo. Giai đoạn tiếp theo sẽ bao gồm các chuyến bay huấn luyện với vũ khí được trang bị đầu đạn nổ. Quá trình này nhằm mở rộng vai trò của MQ-9 từ nhiệm vụ thu thập và truyền dữ liệu sang khả năng để chính máy bay đó phát hiện, theo dõi và theo quyết định của kíp vận hành, tấn công mục tiêu.

MQ-9A dài khoảng 11m, có sải cánh gần 20m, sử dụng động cơ tua-bin cánh quạt Honeywell TPE331-10 cho công suất khoảng 900 mã lực. MQ-9A có tốc độ tối đa khoảng 440km/giờ, trần bay khoảng 15,2km và thời gian hoạt động liên tục lên tới 27 giờ. Máy bay được điều khiển bởi nhân viên tại trạm mặt đất và quyết định sử dụng vũ khí do con người đưa ra, vì vậy Reaper không phải là hệ thống tự hành.

TRẦN HOÀI (tổng hợp)