Quản lý chặt giá bán lẻ điện tại các phòng trọ, bảo vệ quyền lợi người thuê nhà

Nhân viên Công ty Điện lực Thanh Hóa tuyên truyền, phổ biến các quy định về giá bán điện cho người dân.

Bảo vệ quyền lợi người thuê trọ

Thực tế cho thấy, bên cạnh nhiều chủ nhà trọ chấp hành nghiêm các quy định của Nhà nước, vẫn còn tình trạng thu tiền điện cao hơn giá quy định, không thực hiện đăng ký định mức số hộ sử dụng điện hoặc thiếu công khai trong phương pháp tính tiền điện. Điều này không chỉ làm tăng gánh nặng chi phí đối với người thuê nhà mà còn ảnh hưởng đến hiệu quả thực thi chính sách giá điện của Nhà nước.

Nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này, Sở Công Thương Thanh Hóa đã có văn bản đề nghị UBND các xã, phường, Công ty Điện lực Thanh Hóa và các tổ chức quản lý kinh doanh điện trên địa bàn tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm kiểm tra, giám sát, hướng dẫn và tuyên truyền thực hiện đúng quy định về giá bán lẻ điện đối với sinh viên, người lao động thuê nhà để ở.

Theo Sở Công Thương, công tác tuyên truyền cần được thực hiện thường xuyên, liên tục với nhiều hình thức phù hợp để người dân, đặc biệt là các chủ nhà trọ và người thuê nhà nắm vững các quy định của Luật Điện lực năm 2024, các nghị định, thông tư hướng dẫn của Chính phủ và Bộ Công Thương về thực hiện giá bán điện. Việc nâng cao nhận thức sẽ giúp các chủ thể thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình, đồng thời hạn chế các hành vi lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người thuê nhà để thu tiền điện không đúng quy định.

Chính quyền các xã, phường được giao trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với đơn vị điện lực và các tổ chức quản lý kinh doanh điện đẩy mạnh tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh cơ sở, các phương tiện thông tin đại chúng; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện giá bán điện tại các khu nhà trọ.

Chủ nhà trọ phải thực hiện nghiêm việc đăng ký tạm trú, tạm vắng cho người thuê; niêm yết công khai giá bán điện tại nơi cho thuê; thực hiện thu tiền điện đúng quy định. Những trường hợp cố tình vi phạm phải được phát hiện, xử lý kịp thời theo quy định của pháp luật. Định kỳ hằng quý, các địa phương tổng hợp kết quả kiểm tra, báo cáo Sở Công Thương để theo dõi, chỉ đạo.

Đối với Công ty Điện lực Thanh Hóa, Sở Công Thương yêu cầu tăng cường phối hợp với các cơ quan báo chí, chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể để tuyên truyền sâu rộng về chính sách giá bán lẻ điện cho sinh viên, công nhân và người lao động thuê nhà. Đồng thời hướng dẫn các chủ nhà trọ thực hiện đăng ký cấp định mức số hộ sử dụng điện theo quy định; công khai đầy đủ thủ tục, phương pháp tính giá điện tại các điểm giao dịch khách hàng; chỉ đạo các Điện lực địa phương rà soát, thống kê các khách hàng kinh doanh nhà trọ, yêu cầu ký cam kết thực hiện đúng giá bán điện và thường xuyên kiểm tra việc thực hiện cam kết. Khi phát hiện vi phạm phải phối hợp với cơ quan có thẩm quyền xử lý nghiêm theo quy định.

Các tổ chức quản lý kinh doanh điện cũng được yêu cầu chủ động phối hợp với chính quyền địa phương trong công tác tuyên truyền, rà soát, hướng dẫn các chủ nhà trọ đăng ký định mức sử dụng điện, thực hiện ký cam kết bán điện đúng giá quy định và niêm yết công khai giá bán điện tại trụ sở đơn vị. Đây là những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao tính minh bạch, tạo điều kiện để người dân giám sát, phản ánh các trường hợp vi phạm.

Tăng cường chế tài xử lý vi phạm trong lĩnh vực điện lực

Đáng chú ý, cùng với việc tăng cường công tác quản lý, hệ thống chế tài xử lý vi phạm trong lĩnh vực điện lực cũng được bổ sung theo hướng nghiêm khắc hơn. Theo Nghị định số 133/2026/NĐ-CP ngày 6/4/2026 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 25/5/2026, các hành vi vi phạm trong sử dụng điện sẽ bị xử phạt với mức đủ sức răn đe.

Theo đó, chủ nhà trọ mua điện theo giá bán lẻ điện phục vụ sinh hoạt nhưng thu tiền điện của người thuê cao hơn mức quy định sẽ bị phạt tiền từ 20 đến 30 triệu đồng. Đây là quy định được đông đảo người lao động, sinh viên và công nhân thuê trọ quan tâm bởi trực tiếp bảo vệ quyền lợi của người sử dụng điện, đồng thời ngăn chặn tình trạng thu tiền điện tùy tiện, kéo dài nhiều năm ở một số khu nhà trọ.

Bên cạnh đó, hành vi không thông báo khi giảm số hộ sử dụng chung công tơ hoặc kê khai không đúng số người để được hưởng định mức điện sinh hoạt sẽ bị phạt từ 3 đến 5 triệu đồng. Hành vi tự ý lắp đặt, đóng, cắt, sửa chữa, di chuyển hoặc thay thế thiết bị, công trình điện thuộc quyền quản lý của đơn vị bán điện bị xử phạt từ 5 đến 8 triệu đồng.

Đối với hành vi trộm cắp điện, mức xử phạt được quy định theo giá trị điện năng chiếm đoạt. Trường hợp giá trị điện bị trộm cắp dưới 1 triệu đồng bị phạt từ 4 đến 10 triệu đồng; từ 1 triệu đồng đến dưới 2 triệu đồng bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng.

Đặc biệt, các khách hàng sử dụng điện lớn nếu không chấp hành điều độ hệ thống điện, không thực hiện cắt giảm phụ tải theo yêu cầu, sử dụng thiết bị không đạt tiêu chuẩn hoặc không đầu tư hệ thống đo đếm theo quy định có thể bị xử phạt từ 60 đến 80 triệu đồng.

Việc ban hành các quy định xử phạt mới thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc nâng cao kỷ cương, kỷ luật trong hoạt động điện lực; đồng thời tạo hành lang pháp lý đầy đủ để các cơ quan chức năng xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bảo đảm mọi khách hàng đều được tiếp cận và sử dụng điện theo đúng quy định của Nhà nước.

Có thể khẳng định, việc tăng cường quản lý giá bán lẻ điện đối với sinh viên, công nhân và người lao động thuê nhà không chỉ góp phần bảo vệ quyền lợi của hàng chục nghìn người dân đang sinh sống tại các khu nhà trọ mà còn tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực điện lực.

Khi chính quyền địa phương, ngành điện, các tổ chức quản lý kinh doanh điện và chủ nhà trọ cùng nâng cao trách nhiệm, thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật, chính sách giá bán lẻ điện sẽ được triển khai đồng bộ, đúng đối tượng, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội, ổn định đời sống người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Hùng Mạnh - Nguyễn Lương