Quân đội và ngành công nghệ Israel chạy đua đối phó mối đe dọa mới từ Hezbollah

Thiết bị bay không người lái FPV điều khiển bằng cáp quang. Ảnh: Wikimedia Commons

Theo truyền thông Mỹ ngày 28/6, những thiết bị bay không người lái cỡ nhỏ lặng lẽ bay mà không bị phát hiện trên bầu trời miền Nam Liban và miền Bắc Israel, tập trung tìm kiếm mục tiêu.

Các đoạn video do những thiết bị bay không người lái mang thuốc nổ này ghi lại cho thấy chúng lần lượt phát hiện và tấn công mục tiêu: điểm yếu trên xe tăng Merkava của Israel, một trận địa phòng không Vòm Sắt, hay một nhóm binh sĩ Israel.

Trong những tháng gần đây, thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV) điều khiển qua cáp quang đã trở thành một vũ khí chủ lực của lực lượng Hezbollah trong cuộc chiến với Israel, vượt qua các hệ thống phòng thủ tinh vi của Israel bằng cách áp dụng chiến thuật tác chiến phi đối xứng lần đầu xuất hiện trong cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Kể từ khi xung đột bùng phát trở lại vào tháng 3, ít nhất 12 binh sĩ Israel đã thiệt mạng do các thiết bị bay không người lái của Hezbollah, chiếm khoảng một phần ba số binh sĩ Israel tử trận tại Liban. Quân đội Israel đang gấp rút tìm cách đối phó với mối đe dọa này.

Không giống các loại thiết bị bay không người lái mà Hezbollah từng triển khai trước đây nhằm vào Israel, các thiết bị bay không người lái FPV sử dụng cáp quang thường chỉ to bằng một chiếc đĩa ăn và rất khó bị phát hiện. Yếu tố tạo nên sức sát thương của chúng là một cuộn cáp quang mảnh dài nhiều km nối thiết bị bay không người lái với người điều khiển, đồng nghĩa chúng không phát ra bất kỳ tín hiệu vô tuyến nào. Điều này khiến chúng vừa cực kỳ khó bị phát hiện, vừa không thể bị gây nhiễu bằng các biện pháp tác chiến điện tử.

Tham mưu trưởng quân đội Israel Eyal Zamir tuyên bố: "Mối đe dọa từ thiết bị bay không người lái là một thách thức, nhưng chúng tôi sẽ vượt qua". Ông cho biết Israel đang phát triển và triển khai các giải pháp tác chiến và công nghệ để đối phó.

Cuộc chạy đua tìm biện pháp đối phó

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) triển khai hàng trăm nghìn m2 lưới bảo vệ để chặn giữ các thiết bị bay không người lái trước khi chúng tiếp cận mục tiêu, qua đó bảo vệ binh sĩ tại miền Nam Liban và các căn cứ ở miền Bắc Israel. IDF cũng đã trang bị súng săn cùng các loại đạn phân mảnh để binh sĩ có thể bắn hạ các thiết bị bay không người lái khi chúng áp sát.

Tuy nhiên, để những loại vũ khí này phát huy hiệu quả, trước hết binh sĩ phải biết thiết bị bay không người lái đang tiếp cận.

Đến nay, IDF vẫn chưa công bố họ đã cải thiện khả năng phát hiện và theo dõi các thiết bị bay không người lái này như thế nào, hoặc liệu họ đã làm được điều đó hay chưa. Tuy nhiên, quân đội đã kêu gọi các công ty công nghệ và quốc phòng tư nhân phát triển cũng như triển khai các biện pháp đối phó hiệu quả.

Tháng trước, nhiều công ty đã tập trung cùng các quan chức quân đội để tìm giải pháp cho vấn đề cấp bách này. Trong số đó có các doanh nghiệp phát triển cảm biến không sử dụng tần số vô tuyến để phát hiện thiết bị bay không người lái cáp quang, cũng như các công ty nghiên cứu phương án đánh chặn và vô hiệu hóa chúng trước khi chúng tấn công mục tiêu.

Một trong số đó là ông Shai Kurianski, đồng sáng lập kiêm Giám đốc Công nghệ của Airwayz. Công ty Airwayz cho biết đã phát triển phần mềm quản lý không phận tầm thấp và xác định các mối đe dọa tiềm tàng.

Do các thiết bị bay không người lái cáp quang của Hezbollah rất khó bị phát hiện, các chuyên gia cho rằng cần sử dụng đồng thời nhiều loại cảm biến khác nhau để xác định chính xác mối đe dọa đang tiếp cận, bao gồm hệ thống quang học, âm thanh, radar và laser.

Theo Airwayz, hệ thống của họ kết hợp dữ liệu từ nhiều loại cảm biến để nhanh chóng nhận diện cả thiết bị bay không người lái thân thiện lẫn thù địch.

Ông Kurianski nói: "Phần lớn các cảnh báo mà binh sĩ nhận được là khi họ nghe thấy tiếng thiết bị bay không người lái đang tới và họ chỉ còn khoảng ba đến bốn giây. Nếu họ có 20 hoặc 30 giây cảnh báo, kết quả sẽ hoàn toàn khác".

Giống như nhiều người trong ngành công nghệ cao của Israel, ông Kurianski cho biết ông cảm thấy rất cấp bách khi các binh sĩ Israel dường như gần như không có khả năng tự vệ trước mối đe dọa mới từ Hezbollah.

Tuy nhiên, bên cạnh cảm giác cấp bách, nhiều người Israel cũng thất vọng vì quân đội nước này chưa chuẩn bị đầy đủ trước một mối đe dọa mà theo họ, đã có nhiều dấu hiệu cảnh báo từ trước.

Các thiết bị bay không người lái cáp quang lần đầu xuất hiện trên chiến trường Ukraine cách đây hai năm. Các quan chức Ukraine đã cảnh báo phía Israel về mối nguy này và đề nghị hỗ trợ Israel chuẩn bị các biện pháp đối phó trước khi những thiết bị bay không người lái giá rẻ này rơi vào tay các đối thủ của Israel.

Thực tế nguy hiểm này ngày càng rõ ràng khi Hezbollah đã công bố hàng chục đoạn video cho thấy các thiết bị bay không người lái của lực lượng này xâm nhập các căn cứ và vị trí tiền phương của Israel, đồng thời tấn công binh sĩ Israel trên chiến trường.

Các quan chức quân đội Israel, cả đương nhiệm và đã nghỉ hưu, cũng thừa nhận Israel chưa chuẩn bị đầy đủ trước mối đe dọa từ thiết bị bay không người lái.

Chuẩn tướng Yaron Rosen, cựu Cục trưởng Cục Tác chiến mạng của IDF, cho rằng quân đội đã hoàn toàn bị quá tải trước quá nhiều mối đe dọa và nhiều mặt trận cùng lúc. Ông Rosen cho biết IDF đang làm mọi thứ có thể để giải quyết vấn đề này và hy vọng hiệu quả hoạt động của các thiết bị bay không người lái Hezbollah sẽ giảm mạnh trong vài tháng tới.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc