Quân đội Singapore nghiên cứu điện toán lượng tử phục vụ lập kế hoạch quân sự

Trong nghiên cứu sử dụng máy tính lượng tử, các nhà khoa học đã triển khai và tăng tốc hai thuật toán – tìm kiếm ngẫu nhiên và mô phỏng luyện kim – được sử dụng trong lĩnh vực AI. Ảnh minh họa: Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc

The Straits Times, ngày 21/7, tập đoàn công nghệ IBM cùng Cơ quan Khoa học và Công nghệ Quốc phòng Singapore (DSTA) và Cơ quan Dịch vụ Kỹ thuật số và Tình báo (DIS) thuộc Lực lượng Vũ trang Singapore (SAF) đã công bố thỏa thuận hợp tác nhằm thúc đẩy các nghiên cứu về máy tính lượng tử phục vụ quốc phòng.

Một trong những hướng nghiên cứu trọng tâm là sử dụng máy tính lượng tử để tối ưu hóa kế hoạch tác chiến, trong đó có các kịch bản triển khai thiết bị bay không người lái nhằm phát hiện và xác định lực lượng đối phương. Công nghệ này cũng được kỳ vọng giúp xây dựng các phương án điều phối xe vận tải, xe tiếp nhiên liệu và các phương tiện hậu cần khác theo lộ trình hiệu quả nhất, rút ngắn thời gian tiếp tế trên thực địa.

Xây dựng nền tảng cho công nghệ tương lai

Trong khuôn khổ hợp tác, DIS và DSTA sẽ phát triển đội ngũ chuyên gia về điện toán lượng tử, đồng thời được tiếp cận hạ tầng và tài nguyên máy tính lượng tử của IBM để phục vụ nghiên cứu.

Ông Guo Jinghua, Chuyên gia Quân sự cấp 7 kiêm Tư lệnh Bộ Chỉ huy C4 và Chuyển đổi số của SAF, cho biết điện toán lượng tử vẫn đang ở giai đoạn đầu phát triển và phải mất thêm nhiều năm nữa mới phát huy đầy đủ giá trị. Tuy nhiên, việc bắt đầu nghiên cứu từ sớm sẽ giúp Singapore nắm bắt cơ hội khi công nghệ này trưởng thành.

Theo ông, điều quan trọng là ngành quốc phòng phải xây dựng được đội ngũ kỹ sư và nhà phát triển am hiểu về máy tính lượng tử, các thuật toán cũng như nền tảng lập trình liên quan để sẵn sàng ứng dụng trong tương lai.

Máy tính lượng tử được đánh giá vượt trội hơn máy tính truyền thống ở khả năng xử lý đồng thời vô số khả năng để tìm ra lời giải tối ưu trong thời gian ngắn. Những bài toán mà máy tính thông thường có thể mất hàng trăm hoặc hàng nghìn năm để giải quyết, máy tính lượng tử về lý thuyết có thể hoàn thành chỉ trong vài giờ.

Các chuyên gia dự báo đến khoảng năm 2030, máy tính lượng tử sẽ đủ khả năng vận hành ổn định những thuật toán phức tạp, đồng thời tự động sửa lỗi phần cứng - một trong những rào cản lớn nhất hiện nay của công nghệ này.

Tiềm năng vượt ra ngoài lĩnh vực quốc phòng

Theo ông Guo, lĩnh vực hậu cần quân sự là ví dụ điển hình cho lợi thế của điện toán lượng tử. Chỉ riêng bài toán phân bổ 20 xe tải đến 50 địa điểm khác nhau đã tạo ra khoảng một quintillion (10¹⁸) phương án lộ trình. Khi số lượng phương tiện hoặc điểm đến tăng lên, mức độ phức tạp sẽ tăng theo cấp số nhân, khiến máy tính truyền thống mất rất nhiều thời gian để tìm ra phương án tối ưu.

Không chỉ quân đội, nhiều lĩnh vực tại Singapore cũng đang đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng điện toán lượng tử.

Bộ trưởng Phát triển Kỹ thuật số và Thông tin Josephine Teo cho biết trong lĩnh vực logistics cảng biển, nơi mỗi năm xử lý hàng triệu lượt container, việc xác định một container được xếp ở tầng thứ hai hay tầng thứ tám trên tàu có thể tạo ra khác biệt rất lớn về hiệu quả bốc dỡ và trung chuyển. Tuy nhiên, đây là những bài toán tính toán cực kỳ phức tạp mà điện toán lượng tử có thể hỗ trợ giải quyết hiệu quả hơn.

Trong lĩnh vực tài chính, Ngân hàng OCBC đang hợp tác với các trường đại học tại Singapore để nghiên cứu ứng dụng các thuật toán lượng tử vào phát hiện gian lận, định giá các sản phẩm tài chính phái sinh và tăng cường các phương pháp mã hóa.

Đại diện IBM cũng cho rằng điện toán lượng tử sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI). Bà Ana Paula Assis, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách khu vực châu Âu, Trung Đông, châu Phi và châu Á - Thái Bình Dương của IBM, nhận định AI và điện toán lượng tử không cạnh tranh mà bổ trợ lẫn nhau.

Máy tính lượng tử có thể khám phá những quy luật mới về tương tác phân tử, vật liệu mới cũng như phân tích các kịch bản tài chính phức tạp. Những dữ liệu và tri thức này sau đó sẽ được AI khai thác để tiếp tục học hỏi, tạo ra một vòng tuần hoàn thúc đẩy đổi mới công nghệ nhanh hơn.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc