'Quân át chủ' hàng không Trung Quốc lần đầu vươn ra quốc tế, vị thế của song mã Boeing-Airbus có bị thách thức?

Báo The Guardian đưa tin, chiếc C919 của hãng hàng không Air China cất cánh từ Sân bay Quốc tế ở Thủ đô Bắc Kinh lúc 15h ngày 12/8 và hạ cánh xuống Ulaanbaatar sau hơn hai giờ bay.

Chuyến bay này đánh dấu lần đầu tiên mẫu máy bay thân hẹp có kích thước tương đương Boeing 737 được khai thác trên một đường bay thương mại quốc tế, kể từ khi C919 được các hãng hàng không Trung Quốc đưa vào vận hành từ năm 2023.

Trung Quốc phát triển C919 với kỳ vọng từng bước thách thức vị thế độc quyền song mã giữa Boeing và Airbus trên thị trường máy bay chở khách quốc tế, đặc biệt tại châu Á. Việc lựa chọn Ulaanbaatar cho đường bay quốc tế đầu tiên được xem là bước đi phù hợp để Comac mở rộng hoạt động ra ngoài thị trường nội địa.

Tuy nhiên, C919 vẫn đối mặt với nhiều thách thức trước khi có thể cạnh tranh rộng rãi trên thị trường quốc tế. Dòng máy bay này được phát triển trong nhiều năm và hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào các nhà cung cấp nước ngoài. Phân tích của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) năm 2020 cho thấy, hơn 50% nhà cung cấp của C919 có trụ sở tại Mỹ.

Bên cạnh đó, ngành chế tạo máy bay thương mại đòi hỏi sự tích hợp của nhiều công nghệ tiên tiến, từ linh kiện có độ chính xác cao đến các hệ thống điều khiển và chuỗi cung ứng quy mô lớn. Việc từng bước nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và sản xuất, vì vậy, là một trong những thách thức đối với Comac.

Ngoài ra, C919 cũng chịu tác động từ những hạn chế trong chuỗi cung ứng quốc tế. Năm ngoái, Mỹ được cho là đã tạm dừng xuất khẩu một số sản phẩm dành cho Comac sử dụng trên C919 trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa Washington và Bắc Kinh. Hai nước sau đó đạt thỏa thuận tạm thời nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Năm ngoái, Comac được cho là chỉ bàn giao 15 chiếc C919, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 75 chiếc. C919 hiện chủ yếu được các hãng hàng không Trung Quốc khai thác và chưa được Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) hay Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA) cấp chứng nhận để khai thác tại các thị trường này.

Với khách hàng quốc tế, năm 2023, hãng hàng không GallopAir của Brunei đã ký hợp đồng trị giá 2 tỷ USD mua 30 máy bay của Comac, trong đó có 15 chiếc C919. Tuy nhiên, GallopAir hiện chưa bắt đầu khai thác thương mại.

Trung Quốc coi việc phát triển năng lực tự sản xuất máy bay thương mại cỡ lớn là một ưu tiên về công nghiệp, công nghệ và an ninh quốc gia.

Ông Zhang Yanzhong, nghiên cứu viên tại Viện Hàn lâm Kỹ thuật Trung Quốc và là chuyên gia từng tham gia dự án C919 cho rằng, sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài trong lĩnh vực máy bay cỡ lớn có thể ảnh hưởng đến chiến lược an ninh quốc gia của Trung Quốc.

Tuy nhiên, ông Zhang cũng thừa nhận, C919 vẫn còn “một chặng đường dài phía trước” trước khi đạt được thành công về thương mại.

Việc C919 lần đầu khai thác đường bay quốc tế vì vậy đánh dấu một bước tiến mới trong quá trình mở rộng hoạt động của dòng máy bay này, đồng thời là phép thử đối với khả năng của Comac trong việc từng bước tiếp cận thị trường hàng không quốc tế, nơi Boeing và Airbus hiện vẫn giữ vị trí chủ đạo.

Hà Linh