Qatar bắn hạ hai chiến đấu cơ Iran, đánh dấu 'bước leo thang nghiêm trọng' của xung đột Trung Đông

Đài Al Jazeera của Qatar ngày 2/3 dẫn tuyên bố cùng ngày của Bộ Quốc phòng Qatar cho biết Không quân nước này đã bắn hạ thành công hai máy bay SU-24, đồng thời bảy tên lửa đạn đạo và năm thiết bị bay không người lái do Iran phóng cũng đã bị đánh chặn.

Trong tuyên bố đưa ra, Bộ Quốc phòng Qatar nêu rõ: “Mối đe dọa đã được xử lý ngay khi phát hiện, theo đúng kế hoạch tác chiến, với toàn bộ tên lửa bị bắn hạ trước khi tới mục tiêu”.

Quốc gia vùng Vịnh này đã lên án Iran vì hành động “liều lĩnh và vô trách nhiệm” nhắm vào lãnh thổ Qatar để đáp trả các cuộc tấn công Mỹ–Israel khiến hàng trăm người thiệt mạng trên khắp Iran kể từ ngày 28/2.

Trong những ngày gần đây, Iran đã tiến hành một loạt đòn tấn công trả đũa nhằm vào các mục tiêu ở Qatar, Kuwait, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Saudi Arabia và các quốc gia khác.

Vệt sáng tên lửa trên bầu trời thành phố Dubai, UAE ngày 28/2/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Tường thuật từ thủ đô Doha của Qatar, phóng viên Zein Basravi của Al Jazeera nhận định việc bắn hạ máy bay Iran đánh dấu “một sự leo thang quân sự lớn”.

“Điều này có thể đại diện cho sự khởi đầu của cuộc chiến không đối không, và đó là một bước leo thang nghiêm trọng trong một cuộc xung đột vốn đã xoáy sâu chỉ sau ba ngày”, phóng viên Basravi nói.

Iran chưa đưa ra bình luận ngay lập tức về tuyên bố của Bộ Quốc phòng Qatar hôm 2/3.

Tuy nhiên, gần đây, một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran cho biết nước này có quyền tự vệ “bằng mọi sức mạnh” để đáp trả các cuộc tấn công Mỹ–Israel, vốn đã khiến nhiều quan chức cấp cao Iran thiệt mạng, trong đó có Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei nói với Al Jazeera trong một cuộc phỏng vấn hôm 28/2 rằng các lực lượng vũ trang Iran đang bảo vệ chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ của Iran trước những hành động gây hấn của Mỹ và Israel.

Đại diện của Iran tại Liên hợp quốc, Amir-Saeid Iravani, cũng cho biết trong một cuộc họp báo hôm 2/3 rằng phản ứng của Tehran là “hợp pháp, cần thiết và tương xứng”.

Tuy nhiên, các cuộc tấn công của Iran nhằm vào các mục tiêu của Mỹ và Israel trên khắp Trung Đông đã vấp phải sự lên án, đồng thời làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng.

Trong một tuyên bố chung hôm 1/3, một số quốc gia trong khu vực cùng với Mỹ đã lên án cái mà họ gọi là các cuộc tấn công tên lửa và thiết bị bay không người lái “bừa bãi và liều lĩnh” của Iran nhằm vào các lãnh thổ có chủ quyền trên toàn khu vực.

“Những đòn tấn công vô cớ này đã nhắm vào lãnh thổ có chủ quyền, gây nguy hiểm cho dân thường và làm hư hại cơ sở hạ tầng dân sự”, tuyên bố nêu rõ, đồng thời khẳng định lại “quyền tự vệ trước các cuộc tấn công này”.

Tấn công hạ tầng năng lượng

Các đòn tấn công của Iran cũng đã ảnh hưởng tới sản xuất năng lượng tại khu vực Vịnh, khi công ty năng lượng nhà nước của Qatar hôm 2/3 thông báo tạm dừng sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) do các cuộc tấn công.

Việc ngừng hoạt động này khiến giá khí đốt bán buôn chuẩn của Hà Lan và Anh tăng vọt gần 50%, trong khi giá LNG chuẩn tại châu Á tăng gần 39%.

Riêng rẽ, Bộ Quốc phòng Saudi Arabia cho biết hai thiết bị bay không người lái đã “tìm cách tấn công” nhà máy lọc dầu Ras Tanura vào sáng 2/3.

Đoạn video được Al Jazeera xác minh cho thấy những cột khói bốc lên từ cơ sở dầu mỏ nằm trên bờ Vịnh của Saudi Arabia.

Ông Hassan Ahmadian, trợ lý giáo sư tại Đại học Tehran, cho rằng các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng là một phần trong nỗ lực của Iran nhằm nhắm vào “lợi ích của Mỹ trong khu vực”.

Theo ông Ahmadian, các đòn đánh này nhằm gia tăng áp lực để buộc Mỹ phải xem xét lại hành động đối với Iran bằng cách đẩy giá dầu và giá năng lượng toàn cầu tăng cao.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc