'Pygmalion' của nhà viết kịch Anh lên sân khấu Việt

Vở kịch dưới sự chỉ đạo nghệ thuật của NSƯT Bùi Như Lai cùng sự tham gia của dàn diễn viên trẻ Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội như Nguyễn Minh Trà (vai Eliza Doolittle), Hán Quang Tú (Henry Higgins), Nguyễn Hoàng Tùng (Pickering)…

“Pygmalion” có sự hỗ trợ của ê-kíp sáng tạo: âm nhạc của NSƯT Thành Nam, thiết kế mỹ thuật Hoàng Duy Đông, biên đạo múa Nguyễn Thùy Châu.

Cảnh trong vở kịch "Pygmalion". Ảnh: Mỹ Hiền

“Pygmalion” được viết năm 1912, là một trong những tác phẩm thành công nhất của George Bernard Shaw - nhà viết kịch nổi tiếng người Anh với lối đối thoại sắc sảo, hài hước mà thâm thúy.

Thông qua câu chuyện lạ lùng giữa một giáo sư ngữ âm học và một cô gái bán hoa quê mùa, những màn đối thoại sắc sảo, đôi khi hài hước của các nhân vật, tác phẩm phơi bày những định kiến ngầm, những rào cản vô hình phân chia con người ...

“Pygmalion” phản ánh vấn đề hiện hữu của nước Anh đầu thế kỷ XX nhưng ý nghĩa của nó vẫn có giá trị đến hôm nay - thời điểm nhân loại nhận thức về giá trị nhân văn ở cái nhìn sâu sắc, bình đẳng hơn.

Cảnh trong vở kịch "Pygmalion". Ảnh: Mỹ Hiền

Với phiên bản Việt Nam, “Pygmalion” không chỉ là một câu chuyện kinh điển, mà mở ra một không gian giao thoa văn hóa Đông - Tây, nơi những ranh giới về thân phận, định kiến và giá trị con người được đặt trong bối cảnh đương đại. Ở đó, hành trình không đơn thuần là sự “biến đổi”, mà là đi tìm chính mình - tự do đích thực của con người...

Điểm đáng chú ý, đạo diễn Dương Thị Thanh Huyền và ê-kíp sáng tạo không tái hiện nguyên bản, mà đưa tinh thần kịch Anh vào đối thoại với đời sống xã hội Việt Nam đương đại. Tác phẩm vẫn lấy bối cảnh London, tên các nhân vật và hoàn cảnh kịch vẫn gần như nguyên tác, nhưng ý đồ về xử lý cảnh trí, âm nhạc, ánh sáng và diễn xuất là điểm nhấn làm nổi bật sự giao thoa văn hóa Đông - Tây mà đạo diễn hướng tới.

Vở diễn mang hơi thở mới gần gũi và sống động hơn. Ảnh: Mỹ Hiền

Đặc biệt, ngôn ngữ - yếu tố trung tâm của nguyên tác không còn chỉ là công cụ phân định giai cấp, mà trở thành tấm gương phản chiếu sự đa dạng vùng miền, những va chạm xã hội và cả những định kiến vẫn tồn tại trong đời sống đương đại. Ở đó, hành trình của Eliza không chỉ là học cách nói đúng mà còn là hành trình học cách được nhìn nhận. Đây là câu chuyện không xa lạ với bất kỳ xã hội nào, trong đó có Việt Nam.

Chất hài hước, sắc sảo của kịch Anh vẫn hiện diện nhưng nhịp điệu đối thoại, cách xử lý tình huống, thậm chí cả khoảng lặng trên sân khấu đều mang lại cảm giác quen mà lạ: khán giả vừa nhận ra tinh thần Shaw, vừa thấy bóng dáng đời sống của chính mình. Chính sự giao thoa ấy tạo nên một không gian gặp gỡ, nơi hai nền văn hóa không triệt tiêu nhau mà soi chiếu, bổ sung và làm giàu cho nhau.

Vở diễn có sự tham gia của dàn diễn viên trẻ Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội. Ảnh: Mỹ Hiền

Ở tầng sâu hơn, “Pygmalion” trong phiên bản này không chỉ là câu chuyện về biến đổi xã hội hay phê phán định kiến. Nó đặt ra một câu hỏi mang tính bản thể: Con người có thể trở thành ai, khi họ được trao cơ hội để cất lên tiếng nói của chính mình?

Eliza, từ một cô gái bán hoa vô danh, bước vào hành trình thay đổi không chỉ về ngôn ngữ mà cả nhận thức. Nhưng điều quan trọng nhất không phải là cô nói chuẩn đến đâu, mà là cô có được quyền định nghĩa chính mình hay không.

Thông điệp ấy, qua cách dàn dựng của đạo diễn, trở nên gần gũi, bởi nó “chạm” đến những khát vọng rất đời thường: được công nhận, được lắng nghe, được vượt qua những giới hạn vô hình mà xã hội đặt ra...

H.Sen