Pin xe máy điện dùng bao lâu thì hỏng?

Xe máy điện ngày càng phổ biến, kéo theo nhu cầu thay thế pin trong trường hợp gặp phải trục trặc, hay pin bị chai ngày càng lớn. 

Người dùng thường thắc mắc về tuổi thọ pin nhưng theo các chuyên gia kỹ thuật, không phải bộ pin nào cũng có thời gian sử dụng giống nhau. Tùy công nghệ, tuổi thọ pin có thể dao động từ khoảng 2-5 năm, thậm chí lâu hơn với một số loại pin có độ bền cao.

Một số loại pin, ắc quy trên thị trường. Ảnh minh hoạ

Ắc-quy axit chì nhanh xuống cấp, pin lithium có thể dùng nhiều năm

Tuổi thọ của pin xe máy điện phụ thuộc trước hết vào công nghệ pin. Hiện xe máy điện trên thị trường sử dụng phổ biến ba loại gồm ắc-quy axit chì, lithium-ion và lithium sắt phosphate (LFP).

Anh Nguyễn Văn Thiên, kỹ thuật viên xe máy điện VinFast cơ sở Phạm Văn Đồng (Hà Nội) cho biết, ắc-quy axit chì thường xuất hiện trên các mẫu xe phổ thông.

"Tuổi thọ loại này khoảng từ 1,5 đến 3 năm hoặc 200 - 300 chu kỳ sạc. Giá thành thấp, dễ thay thế nhưng trọng lượng lớn và khả năng lưu trữ năng lượng giảm nhanh sau thời gian dài sử dụng.

Với pin lithium-ion (Li-ion), tuổi thọ có thể đạt khoảng 3 - 5 năm hoặc 500 - 800 chu kỳ sạc. Pin có mật độ năng lượng cao, trọng lượng nhẹ hơn ắc quy chì và được sử dụng trên nhiều mẫu xe máy điện tầm trung, cao cấp.

Đáng chú ý, pin LFP có thể đạt tuổi thọ lên tới khoảng 2.000 chu kỳ sạc. Nếu sử dụng khoảng 300 ngày mỗi năm, số chu kỳ này về lý thuyết có thể tương đương nhiều năm vận hành, thậm chí khoảng 6 đến 8 năm tùy điều kiện thực tế", anh Thiên chia sẻ.

Tuổi thọ của pin, ắc-quy phụ thuộc vào cách sử dụng và bảo quản. Ảnh minh hoạ

Tuy nhiên anh Thiên nhấn mạnh, số chu kỳ sạc không đồng nghĩa với số lần cắm sạc.

Bởi theo anh Thiên, một chu kỳ sạc thường được tính dựa trên tổng lượng điện năng tương đương 100% dung lượng pin được nạp và sử dụng. Vì vậy, việc sạc bổ sung nhiều lần trong ngày không có nghĩa mỗi lần đều được tính là một chu kỳ hoàn chỉnh.

Với người sử dụng xe khoảng 20 - 40 km/ngày, mốc 3 - 4 năm có thể được xem là thời điểm nên bắt đầu kiểm tra kỹ tình trạng pin, thay vì mặc định đến năm thứ 3 hoặc thứ 4 phải thay cả bộ.

"Điều quan trọng là không nên đánh giá tuổi thọ pin chỉ bằng số năm sử dụng. Một bộ pin được sạc đúng cách, ít chịu nhiệt và không thường xuyên hoạt động ở mức cạn kiệt có thể duy trì khả năng sử dụng lâu hơn đáng kể", anh Thiên lưu ý.

Người sử dụng cần bảo dưỡng, kiểm tra pin, ắc-quy theo thời gian quy định của nhà sản xuất để đảm bảo vận hành. Ảnh: Osakar

Những dấu hiệu nhận biết khi pin xuống cấp

Theo anh Lê Vững, kỹ thuật viên đại lý Yadea Hoàng Quốc Việt (Hà Nội), dấu hiệu rõ nhất của pin xuống cấp là quãng đường di chuyển giảm mạnh.

"Nếu trước đây đi được khoảng 60 km/lần sạc, nhưng hiện chỉ còn 30 - 40 km dù điều kiện sử dụng không thay đổi thì pin đã bị xuống cấp.

Hay thời gian sạc hoặc khối pin nóng bất thường khi sạc hoặc vận hành cũng là một điểm cần lưu ý. Đặc biệt, nếu nhiệt độ tăng cao kéo dài hoặc xuất hiện hiện tượng phồng, biến dạng, người dùng nên dừng sử dụng và đưa xe đến cơ sở kỹ thuật để kiểm tra.

Ngoài ra, nếu khi đang sử dụng bình thường dù đồng hồ báo vẫn còn 20 – 30% pin mà xe mất điện đột ngột, cũng có thể liên quan đến tình trạng các cell pin suy giảm hoặc mất cân bằng. Khi đó, chỉ nhìn vào phần trăm pin hiển thị trên đồng hồ sẽ chưa đủ để đánh giá tình trạng thực tế của bộ pin.

Đặc biệt, với ắc-quy axit chì, tình trạng phồng, biến dạng hoặc rò rỉ là dấu hiệu cần thay thế. Người dùng không nên tiếp tục sử dụng hoặc tự ý xử lý nếu không có chuyên môn", anh Vững chỉ ra các dấu hiệu nhận biết pin xe máy điện gặp vấn đề.

Để kéo dài tuổi thọ pin, anh Vững khuyến cáo người dùng không nên để pin xuống 0% rồi mới sạc. Với pin lithium, duy trì mức pin khoảng 20 - 30% trước khi sạc và không thường xuyên duy trì 100% trong thời gian dài sẽ có lợi hơn cho tuổi thọ pin.

Ngoài ra, không nên đỗ xe dưới nắng gắt, nhiệt độ trên 40°C có thể đẩy nhanh quá trình lão hóa pin. Sau khi vận hành lâu, nên để xe nguội ở nơi thoáng mát rồi mới sạc. Đồng thời, sử dụng bộ sạc chính hãng hoặc đúng tiêu chuẩn để tránh sạc sai điện áp, gây ảnh hưởng đến pin.

Đức Anh