Phòng ngừa lây truyền HIV từ mẹ sang con

Cán bộ chuyên trách Trung tâm Y tế khu vực Cao Lộc sử dụng tờ rơi tuyên truyền phòng, chống HIV

Theo số liệu thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, trong 5 năm gần đây (2021-2025), trên địa bàn toàn tỉnh có gần 50 trường hợp phụ nữ nhiễm HIV sinh con, trong đó chỉ có 1 trường hợp trẻ sinh ra có kết quả xét nghiệm dương tính do không được điều trị dự phòng cho cả mẹ và con kịp thời. Trong 6 tháng đầu năm 2026 trên địa bàn toàn tỉnh có hơn 3.600 phụ nữ mang thai thực hiện xét nghiệm HIV, trong đó có 3 trường hợp dương tính. Trong số 3 phụ nữ nhiễm HIV sinh con, có 2 trường hợp trẻ sinh ra có kết quả âm tính, 1 trường hợp chưa đủ độ tuổi để thực hiện xét nghiệm chẩn đoán.

Bác sĩ Hoàng Thị Đặng, Trưởng khoa Phòng, chống HIV/AIDS, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho biết: Hoạt động can thiệp dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con được triển khai trên địa bàn tỉnh từ nhiều năm nay bao gồm nhiều nội dung như: tư vấn, vận động xét nghiệm HIV tự nguyện, thực hiện điều trị ARV cho phụ nữ nhiễm HIV, sử dụng các biện pháp bảo vệ trẻ trong khi sinh và trong quá trình nuôi con bú… Các hoạt động này ngày càng được triển khai trên diện rộng, làm giảm đáng kể tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con trên địa bàn tỉnh.

Để nâng cao hiệu quả đề phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con thì việc sớm phát hiện tình trạng nhiễm HIV của mình là hết sức quan trọng. Chỉ khi biết được mình bị nhiễm HIV thì mới có thể tiếp cận sử dụng thuốc ARV trong điều trị, giúp ức chế sự phát triển của vi rút trong cơ thể, giảm nguy cơ lây truyền HIV cho thai nhi và những người xung quanh. Tùy mức độ vi rút có trong cơ thể người mẹ mà các bác sỹ sản khoa quyết định sinh nở bình thường hay sinh mổ để giảm tối đa nguy cơ lây truyền HIV trong quá trình sinh con. Sau khi sinh ra trẻ em cần được điều trị dự phòng sớm, người mẹ cần tuyệt đối tuân thủ các hướng dẫn của bác sỹ trong quá trình nuôi con bú, nếu có điều kiện thì cho trẻ ăn sữa công thức thay cho sữa mẹ.

Hưởng ứng tháng cao điểm dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con năm 2026 (từ ngày 1 -30/6/2026) với chủ đề “Loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con vào năm 2030”, Sở Y tế đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc và trạm y tế các xã, phường tăng cường cung cấp các dịch vụ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con như: xét nghiệm phát hiện nhiễm HIV; xét nghiệm đo tải lượng vi rút HIV cho phụ nữ mang thai nhiễm HIV; cung cấp thuốc ARV cho tất cả phụ nữ nhiễm HIV và điều trị dự phòng lây nhiễm HIV cho con; xét nghiệm chẩn đoán sớm nhiễm HIV ở trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV, đẩy mạnh các can thiệp và tăng cường chất lượng các dịch vụ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.

Kết quả trong tháng cao điểm dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con đã có hơn 1.000 phụ nữ mang thai trên địa bàn toàn tỉnh được tư vấn, xét nghiệm HIV tự nguyện. Các đơn vị y tế đã tổ chức gần 650 cuộc truyền thông lồng ghép thu hút hơn 15.000 người tham dự, cấp phát hơn 10.000 áp phích, tờ rơi về phòng chống HIV/AIDS…

Nhờ đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động đã góp phần nâng cao nhận thức của các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là phụ nữ mang thai, vợ của những người nhiễm HIV trong độ tuổi sinh đẻ, phụ nữ có hành vi nguy cơ cao về lợi ích của xét nghiệm HIV sớm và điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con sớm. Đồng thời, góp phần giảm kỳ thị và phân biệt đối xử với phụ nữ mang thai nhiễm HIV và trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV, tăng cường sự hỗ trợ của gia đình, xã hội trong dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con.

Trẻ em là tương lai, hạnh phúc của mỗi gia đình, là động lực cho sự phát triển kinh tế xã hội bền vững của mỗi địa phương. Bảo vệ sức khỏe cho trẻ trước nguy cơ lây nhiễm HIV không những là trách nhiệm của người cha, người mẹ mà còn của cả đội ngũ cán bộ y tế chuyên trách tại cơ sở, sự vào cuộc của các cấp chính quyền, đoàn thể địa phương trong việc duy trì và nâng cao chất lượng các hoạt động can thiệp dự phòng lây truyền HIV, hướng đến thắng lợi mục tiêu loại trừ HIV vào năm 2030.

Minh Mạnh – TT KSBT