Phó Tổng thống Mỹ: Washington có thể mời các nước Vùng Vịnh đầu tư 300 tỷ USD vào Iran

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran ngày 11/4/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Phát biểu trong một loạt cuộc phỏng vấn truyền hình hôm 15/6, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã bác bỏ các thông tin cho rằng Washington sẽ cung cấp hỗ trợ tài chính trực tiếp cho Tehran. Thay vào đó, ông phác thảo một kịch bản trong đó các quốc gia Vùng Vịnh có thể giúp tài trợ cho các nỗ lực đầu tư và tái thiết nếu Iran tuân thủ các điều khoản của một thỏa thuận và được tái hòa nhập vào nền kinh tế toàn cầu.

Ông Vance nói: “Nếu người Iran hành xử đúng đắn, nếu các lệnh trừng phạt được nới lỏng và nếu Iran được hội nhập vào nền kinh tế thế giới, chúng tôi sẽ mời các quốc gia khác, không phải chúng tôi mà là các quốc gia khác, đầu tư vào đất nước của họ”.

Không có tiền của Mỹ nhưng có liên minh các quốc gia Vùng Vịnh

Phó Tổng thống Mỹ cho rằng quá trình bình thường hóa kinh tế trên diện rộng có thể mang lại những lợi ích đáng kể cho Iran mà không cần đến nguồn tài trợ trực tiếp từ Mỹ.

Ông Vance nhận xét: “Điều chúng tôi đã nói là việc dỡ bỏ nhiều lệnh trừng phạt và chào đón họ trở lại nền kinh tế thế giới sẽ mang lại rất nhiều lợi ích kinh tế. Không phải tiền của Mỹ, nhưng sẽ có rất nhiều thịnh vượng kinh tế phát sinh từ điều đó”.

Trước đó trong ngày 15/6, theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 16/6, ông Vance cho rằng Iran có thể được tiếp cận một quỹ tái thiết và đầu tư trị giá 300 tỷ USD do các quốc gia Vùng Vịnh tài trợ nếu nước này đáp ứng các nghĩa vụ được quy định trong thỏa thuận.

Trong một cuộc phỏng vấn truyền hình, “phó tướng” của Tổng thống Donald Trump nói: “Đó là loại nguồn lực mà họ có thể được tiếp cận, được tài trợ bởi liên minh các quốc gia Vùng Vịnh, miễn là họ thực hiện đầy đủ phần nghĩa vụ của mình”.

Ông Vance cảnh báo rằng những người theo đường lối cứng rắn ở Iran có thể tập trung vào các lợi ích kinh tế mà bỏ qua những nhượng bộ cần thiết để đủ điều kiện nhận được các lợi ích đó.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng bác bỏ các thông tin cho rằng Washington đang chuẩn bị cung cấp các khoản thanh toán tài chính cho Iran.

Viết trên nền tảng mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho biết: “Iran đã đồng ý sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân!”, đồng thời gọi các thông tin cho rằng Mỹ sẽ tài trợ một gói hỗ trợ trị giá nhiều tỷ USD là “tin giả”.

Khói bốc lên sau cuộc không kích tại Tehran, Iran. Ảnh: THX/TTXVN

Iran coi việc dỡ bỏ trừng phạt là phần thưởng quan trọng nhất

Ông Vance cũng bác bỏ các tuyên bố cho rằng thỏa thuận được đề xuất bao gồm 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran, lưu ý rằng văn bản thỏa thuận vẫn chưa được công bố.

Mặc dù thừa nhận có các cuộc thảo luận về tài sản bị phong tỏa, nhưng ông Vance cho rằng việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt sẽ có tác động lớn hơn nhiều đối với nền kinh tế Iran.

Phát biểu trên kênh CBS News, ông Vance nói: “Chúng tôi sẵn sàng thảo luận về việc giải phóng các tài sản bị phong tỏa. Nhưng một vấn đề lớn hơn nhiều là dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với nền kinh tế của họ, miễn là họ đưa ra các cam kết dài hạn liên quan đến chương trình hạt nhân”.

Tuy nhiên, các quan chức Iran và truyền thông có liên hệ với nhà nước Iran lại mô tả việc dỡ bỏ trừng phạt và tiếp cận các tài sản bị phong tỏa là những thành phần cốt lõi của sự hiểu biết chung giữa các bên, chứ không phải là những vấn đề thứ yếu.

Một quan chức cấp cao Iran được hãng tin Reuters dẫn lời cho biết dự thảo thỏa thuận bao gồm việc miễn trừ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ, giải phóng các tài sản bị phong tỏa và một tiến trình bình thường hóa kinh tế trên diện rộng.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian phát biểu tại thủ đô Tehran. Ảnh: THX/TTXVN

Phiên bản mô tả của Tehran về thỏa thuận cũng đề cập đến một kế hoạch tái thiết và phát triển đi kèm với lộ trình dỡ bỏ các lệnh trừng phạt theo từng giai đoạn.

Theo hãng thông tấn Mehr của Iran, dự thảo thỏa thuận gồm 14 điểm. Các nội dung bao gồm: Chấm dứt vĩnh viễn và ngay lập tức các hành động thù địch trên mọi mặt trận, bao gồm Liban; dỡ bỏ hoàn toàn lệnh phong tỏa hải quân trong vòng 30 ngày; cam kết của Mỹ rút lực lượng khỏi khu vực xung quanh Iran; và mở cửa trở lại eo biển Hormuz.

Dự thảo cũng đề cập đến việc đình chỉ các lệnh trừng phạt đối với hoạt động bán dầu của Iran, đạt được một thỏa thuận cuối cùng về vấn đề hạt nhân trong vòng 60 ngày kể từ khi ký kết, và giải phóng 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran trong thời gian đàm phán kéo dài 60 ngày.

Mehr còn cho biết các cuộc đàm phán cuối cùng sẽ không bắt đầu cho đến khi một nửa số tài sản bị phong tỏa của Iran được giải ngân và các hạn chế liên quan đến eo biển Hormuz được dỡ bỏ.

Hãng tin bán chính thức này nói thêm rằng các cuộc thảo luận liên quan đến chương trình tên lửa của Iran và sự hỗ trợ của Tehran đối với các lực lượng kháng chiến đã được loại khỏi chương trình nghị sự đàm phán.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc