Phó Thủ tướng: Nghiên cứu cắt giảm những môn học không còn phù hợp

Ngày 15/6 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã làm việc với ngành giáo dục và đào tạo, các cơ quan liên quan về công tác chuẩn bị năm học mới 2026-2027, kết quả thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT), tính đến hết năm học 2025-2026, tổng số giáo viên mầm non, phổ thông là 1.277.297 và 98.477 cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông. Cả nước hiện còn thiếu 110.930 giáo viên các cấp học mầm non, phổ thông trong biên chế so với định mức quy định.

Để chuẩn bị năm học 2026-2027, Bộ GD-ĐT đang triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ như: Kiểm soát việc dạy thêm, học thêm; giảm áp lực thi cử, học tập; chấn chỉnh vấn đề lạm thu đầu năm học; hướng dẫn các địa phương về thực hiện một số nội dung trong công tác phát triển đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục các cấp; kiểm soát và ngăn chặn bạo lực học đường và các tệ nạn xã hội như thuốc lá, ma túy học đường...

Bộ trưởng GD-ĐT Hoàng Minh Sơn phát biểu. Ảnh: VGP

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu lưu ý cần phải nỗ lực nhiều hơn mới có thể đáp ứng yêu cầu đặt ra.

Bộ GD-ĐT chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Ban Tổ chức Trung ương và các địa phương báo cáo chi tiết số liệu thừa, thiếu giáo viên sau khi các địa phương thực hiện phân bổ biên chế năm 2026. Trên cơ sở đó, Bộ đề xuất phương án giải quyết cho năm học 2026-2027; báo cáo Thủ tướng trước ngày 10/7.

Về lâu dài, Bộ GD-ĐT chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Ban Tổ chức Trung ương nghiên cứu phương án đổi mới cơ chế quản lý biên chế giáo viên. Trong đó, Phó Thủ tướng gợi mở cần tính toán tổng thể gắn với việc sắp xếp các cơ sở giáo dục; rà soát lại các quy định về chế độ làm việc của giáo viên và định mức số lượng người làm việc trong các cơ sở giáo dục công lập.

Lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh lạm thu, ép học thêm

Về chuẩn bị khai giảng năm học mới, Bộ GD-ĐT cần phối hợp với các địa phương rà soát kỹ từng nội dung: Giáo viên, phòng học, sách giáo khoa, thiết bị dạy học tối thiểu, an toàn trường học và những học sinh có nguy cơ bỏ học để có một "bức tranh" thật rõ ràng. Các địa phương cần cam kết và chịu trách nhiệm chuẩn bị đầy đủ các điều kiện phục vụ khai giảng năm học mới.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: VGP

Về lạm thu, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ GD-ĐT nghiên cứu ban hành mẫu công khai thống nhất trên toàn quốc về các khoản thu đầu năm học, trong đó phân biệt rõ khoản thu bắt buộc, khoản thu dịch vụ và khoản đóng góp tự nguyện. Việc này phải thống nhất trên phạm vi cả nước.

Ngoài ra, Bộ GD-ĐT nghiên cứu lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh về lạm thu, ép học thêm, dạy thêm trá hình; đồng thời, công khai quy trình và thời hạn xử lý phản ánh.

Về giảm áp lực học tập và thi cử cho học sinh, Phó Thủ tướng cho rằng hướng nghiệp hết sức quan trọng, định hình lộ trình cuộc đời của người học và cũng là một trong những giải pháp để giảm áp lực thi cử.

Bộ GD-ĐT cần rà soát tổng thể chương trình, nội dung dạy học, kiểm tra, đánh giá theo tinh thần cắt giảm tối đa những yêu cầu, thủ tục, hồ sơ không cần thiết; thậm chí nghiên cứu cắt giảm những môn học không còn phù hợp trong bối cảnh hiện nay, khi trí tuệ nhân tạo đang hỗ trợ rất tích cực cho việc dạy và học.

Về thi cử, Phó Thủ tướng nhận định cần chủ động lựa chọn phương án tổ chức, vừa giảm áp lực cho học sinh, vừa bảo đảm chất lượng và sự công bằng.

Về an toàn trường học, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ GD-ĐT phối hợp với Bộ Công an, Bộ Y tế chỉ đạo các địa phương rà soát các địa bàn, các trường học; tổ chức kiểm tra trước khai giảng; đồng thời, hoàn thiện quy trình phối hợp giữa nhà trường, gia đình, lực lượng công an, ngành y tế và các đoàn thể trong phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các vụ việc.

Trong đó, Phó Thủ tướng yêu cầu phải xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường; mua bán, sử dụng thuốc lá điện tử trong và xung quanh trường học; đẩy mạnh triển khai mô hình trường học không ma túy. Lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý các vấn đề về vệ sinh an toàn thực phẩm tại các hàng quán trước cổng trường và ngay trong các trường.

Đáng chú ý, Phó Thủ tướng thống nhất với đề xuất nghiên cứu phương án quản lý việc sử dụng mạng xã hội theo hướng có kiểm soát.

Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với Bộ GD-ĐT rà soát ngay thực trạng đội ngũ công chức phụ trách giáo dục cấp xã; làm rõ nơi nào chưa có người phụ trách, nơi nào cán bộ phải kiêm nhiệm quá nhiều lĩnh vực, nơi nào còn thiếu chuyên môn để có phương án bồi dưỡng, hướng dẫn và hỗ trợ nghiệp vụ trước năm học mới.

Trần Thường