Phó Thủ tướng đề nghị doanh nghiệp chủ động tham gia thị trường carbon

Chính phủ sẽ tiếp tục vận hành và hoàn thiện sàn giao dịch carbon trong nước nhằm tạo cơ chế định giá carbon minh bạch, hiệu quả, cộng đồng doanh nghiệp cần rà soát công nghệ, minh bạch dữ liệu môi trường và chủ động tham gia thị trường carbon, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng phát biểu tại Diễn đàn "Năng lượng và Môi trường Thế giới - Việt Nam 2026" diễn ra sáng 8/7, theo Cổng TTĐT Chính phủ.

Nhấn mạnh sàn giao dịch carbon trong nước đã vận hành thí điểm cuối tháng 6, ông yêu cầu doanh nghiệp kiểm kê phát thải, minh bạch hóa dữ liệu môi trường và chủ động tham gia thị trường carbon.

Về dài hạn, doanh nghiệp cần tiên phong xây dựng lộ trình giảm phát thải, tích hợp tiêu chí ESG (môi trường, xã hội, quản trị) vào chiến lược kinh doanh.

"Cộng đồng doanh nghiệp cần xác định chuyển đổi xanh, quản trị ESG là chiến lược sống còn và cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh", Phó thủ tướng nói. Chính phủ sẽ tiếp tục vận hành và hoàn thiện sàn giao dịch carbon trong nước, nhằm tạo cơ chế định giá carbon minh bạch, hiệu quả.

Để thực hiện mục tiêu chuyển dịch năng lượng là trọng tâm của lộ trình Net Zero, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn thắng nhấn mạnh thêm một số định hướng trọng tâm.

Một là, thực hiện chuyển dịch năng lượng theo lộ trình phù hợp, bảo đảm hiệu quả và bền vững. Chính phủ sẽ tập trung hoàn thiện cơ chế chính sách để phát triển hệ thống năng lượng đồng bộ, đa dạng hóa nguồn cung, thúc đẩy năng lượng tái tạo và sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.

"Chúng ta sẽ tập trung đầu tư hạ tầng truyền tải, lưu trữ, điều độ điện và phát triển thị trường điện cạnh tranh, khuyến khích khu vực tư nhân tham gia mạnh mẽ", Phó Thủ tướng nói và lưu ý, trong quá trình này, chúng ta không loại bỏ đột ngột các nguồn năng lượng truyền thống mà phải sử dụng hiệu quả hơn, áp dụng công nghệ mới để kiểm soát chặt chẽ phát thải và từng bước giảm dần tỷ trọng theo lộ trình.

Quá trình chuyển dịch phải đảm bảo đồng thời ba yêu cầu: đủ năng lượng cho tăng trưởng, giảm phát thải theo cam kết và bảo đảm chuyển đổi công bằng cho người lao động, doanh nghiệp và địa phương.

Hai là, kiên định nguyên tắc không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng. Việt Nam sẽ thực hiện đồng bộ, quyết liệt công tác bảo vệ môi trường, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải nhà kính gắn với tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị theo tiêu chuẩn ESG của hàng hóa Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ba là, xây dựng tài chính xanh và thị trường carbon trở thành trụ cột cốt lõi. Chính phủ xác định tài chính xanh là động lực quan trọng để huy động nguồn lực quốc tế và quốc gia.

Phó Thủ tướng cho hay, Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, lồng ghép tiêu chí môi trường vào quản lý ngân sách, phát triển thị trường vốn xanh bao gồm trái phiếu xanh, tín dụng xanh và áp dụng các chính sách thuế ưu đãi cho dự án xanh.

Đồng thời, Việt Nam sẽ tăng cường hợp tác huy động nguồn vốn ưu đãi và công nghệ tiên tiến từ các định chế tài chính quốc tế. Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ tiếp tục vận hành và hoàn thiện sàn giao dịch carbon trong nước nhằm tạo cơ chế định giá carbon minh bạch, hiệu quả.

Bốn là, doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế chính là động lực quyết định sự thành bại của hành trình Net Zero. Các doanh nghiệp cần tiên phong xây dựng lộ trình giảm phát thải, tích hợp tiêu chí ESG vào chiến lược dài hạn và đầu tư vào công nghệ sạch.

Với các địa phương, đặc biệt là những nơi có tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo, Phó Thủ tướng yêu cầu chủ động quy hoạch, cải thiện môi trường đầu tư, cắt giảm thủ tục hành chính để tạo điều kiện tối đa cho các dự án xanh.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng. (Ảnh: VGP).

Giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, Phó Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công Thương tập trung tham mưu các giải pháp tối ưu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đẩy mạnh phát triển nguồn năng lượng sạch, khẩn trương hiện đại hóa hệ thống truyền tải, phân phối, lưu trữ và điều độ điện năng, đáp ứng nhu cầu phát triển.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung hoàn thiện hệ thống kiểm kê khí nhà kính quốc gia, nâng cao hiệu quả quản lý phát thải, thúc đẩy phát triển thị trường carbon, bảo vệ hệ sinh thái và nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu.

Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thúc đẩy triển khai nhanh các công cụ tài chính xanh, tín dụng xanh, trái phiếu xanh, xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro và tài chính hỗn hợp nhằm khơi thông, huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội cho chuyển đổi xanh.

Các địa phương chủ động rà soát, cập nhật quy hoạch, chuẩn bị sẵn sàng danh mục các dự án xanh, quyết liệt cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ triệt để các vướng mắc về thủ tục để hỗ trợ cho các doanh nghiệp triển khai các dự án năng lượng sạch, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải, Phó Thủ tướng yêu cầu.

Hạ An