Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng: Tạo đột phá về thể chế, khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên phát biểu ý kiến tại phiên thảo luận.

Tạo đột phá trong điều hành, thúc đẩy tăng trưởng bền vững

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, 9 tháng đầu năm 2026, GDP tăng 9,01%; riêng quý III tăng 9,95%. Kết quả này đạt được trong bối cảnh kinh tế thế giới diễn biến phức tạp, chính sách thuế quan của Hoa Kỳ tác động đến hàng xuất khẩu, xung đột Trung Đông đẩy giá dầu lên cao, gây thêm áp lực đối với chi phí sản xuất và giá cả trong nước.

Đánh giá nhiệm vụ tăng trưởng những tháng cuối năm, Phó Thủ tướng cho rằng để đạt mục tiêu cả năm từ 10% trở lên, quý IV cần tăng trưởng khoảng 12,5%. Đây là thách thức rất lớn, đòi hỏi các cấp, ngành, địa phương phải đổi mới mạnh mẽ tư duy và cách làm; đồng thời phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa, tiền tệ, kiểm soát lạm phát, ổn định giá cả và tạo điều kiện giảm chi phí cho doanh nghiệp, người dân.

Nhấn mạnh yêu cầu huy động hiệu quả các nguồn lực cho phát triển, Phó Thủ tướng cho biết một trong những nhiệm vụ trọng tâm là khơi thông nguồn lực từ các dự án tồn đọng kéo dài. Hiện vẫn còn khoảng một phần ba số dự án thuộc diện tháo gỡ, tương ứng nguồn lực khoảng 1,6 triệu tỷ đồng. Nếu được xử lý quyết liệt, đây sẽ là nguồn lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng. Cùng với đó, cần đẩy mạnh thu hút đầu tư tư nhân, tháo gỡ khó khăn về đất đai, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và tiếp tục hoàn thiện thể chế.

Đáng chú ý, Phó Thủ tướng đánh giá cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền và đổi mới thể chế đã có những chuyển biến tích cực. Chính phủ đã giao các bộ, ngành, địa phương chủ động hơn trong giải ngân, điều chuyển vốn giữa các dự án; đồng thời thúc đẩy huy động doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển hạ tầng. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng khẳng định việc phân cấp phải đi đôi với nâng cao năng lực thực thi, siết chặt kỷ luật, kỷ cương và gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả công việc.

Định hướng năm 2027, Chính phủ tiếp tục đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, kiểm soát CPI bình quân khoảng 4,5%. Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu tạo chuyển biến thực chất cả về tốc độ và chất lượng tăng trưởng; khơi thông nguồn lực nhanh hơn, giảm thủ tục và chi phí cho doanh nghiệp, phát huy vai trò của đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu, hạ tầng, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đại biểu Lò Thị Luyến, Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh phát biểu ý kiến tại phiên thảo luận.

Nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, quan tâm địa bàn khó khăn

Từ góc độ địa phương, đại biểu Lò Thị Luyến, Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Điện Biên, cho rằng bên cạnh mục tiêu tăng trưởng cao, cần chú trọng chất lượng tăng trưởng và khả năng duy trì động lực phát triển trong dài hạn. Đại biểu đề nghị chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất và năng lực của doanh nghiệp trong nước; phát triển công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp chế biến nông sản, đồng thời gắn thu hút FDI với sử dụng nhà cung cấp trong nước, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và tăng tỷ lệ nội địa hóa.

Đề cập hiệu quả đầu tư công, đại biểu Lò Thị Luyến đề nghị khắc phục tình trạng chậm giải ngân, chậm thu hồi vốn tạm ứng; rà soát từng dự án, làm rõ nguyên nhân chậm tiến độ và kịp thời tháo gỡ vướng mắc. Theo đại biểu, việc điều chuyển vốn cần gắn với khả năng thực hiện, chất lượng công trình và hiệu quả đưa công trình vào sử dụng, không chạy theo tỷ lệ giải ngân bằng mọi giá.

Đối với các chương trình mục tiêu quốc gia, đại biểu lưu ý tình trạng chậm giao vốn, chậm ban hành hướng dẫn và xử lý thủ tục chuyển tiếp có thể làm gián đoạn các chính sách hỗ trợ sinh kế, giáo dục, y tế tại vùng khó khăn. Vì vậy, cần sớm hoàn thiện hướng dẫn, phân định rõ nhiệm vụ, nguồn vốn và thẩm quyền; đồng thời có cơ chế phân bổ phù hợp với đặc thù miền núi, biên giới, địa bàn rộng, dân cư phân tán.

Đặc biệt, đại biểu Lò Thị Luyến kiến nghị không quy định cứng tỷ lệ vốn đối ứng từ ngân sách địa phương khi triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia đối với các tỉnh miền núi, biên giới phụ thuộc lớn vào nguồn bổ sung cân đối từ ngân sách trung ương. Mức đối ứng cần được xác định linh hoạt theo điều kiện kinh tế - xã hội, khả năng cân đối ngân sách và mức độ khó khăn của từng địa bàn, tránh tạo áp lực lên các nhiệm vụ chi thiết yếu.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị nâng cao năng lực thực thi của chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm việc phân cấp đi đôi với nhân lực chuyên môn, kinh phí, dữ liệu và trang thiết bị. Cùng với đó, cần nâng cao chất lượng dự báo thu ngân sách, phân biệt nguồn thu thường xuyên với nguồn thu một lần, nhất là thu từ đất; rà soát hiệu quả các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, tránh trùng lặp nhiệm vụ và bảo đảm nguồn lực đến đúng đối tượng thụ hưởng.

Mai Hồng