Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh dự Hội nghị công tác dân nguyện và giám sát

Cùng dự có: Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga; Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Phan Thái Bình cùng các đại biểu Quốc hội, Thường trực HĐND khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Mỗi kiến nghị của cử tri phải được xem là một tín hiệu chính sách

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh nhấn mạnh, dân nguyện và giám sát là hai hoạt động có quan hệ mật thiết trong toàn bộ hoạt động của Quốc hội và HĐND.

Nếu dân nguyện là nơi lắng nghe hơi thở cuộc sống, tiếp nhận tâm tư, nguyện vọng và kỳ vọng của Nhân dân thì giám sát là công cụ chuyển những nguyện vọng chính đáng đó thành trách nhiệm của bộ máy công quyền.

Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh phát biểu tại Hội nghị

"Dân nguyện là nơi bắt đầu của niềm tin; giám sát là nơi kiểm chứng trách nhiệm; và thước đo cuối cùng phải là sự hài lòng của Nhân dân", Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, dân nguyện và giám sát không chỉ là chức năng hiến định của cơ quan dân cử mà còn là phương thức quan trọng để kiểm soát quyền lực nhà nước, củng cố niềm tin xã hội và tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân.

Đề cập yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhiều lần yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tổ chức và hoạt động của Quốc hội theo hướng "chuyên nghiệp hơn, hiện đại hơn, thực chất hơn, hiệu lực hơn và gần dân hơn". Hoạt động giám sát phải thực sự sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả; tập trung vào những vấn đề lớn của đất nước, những lĩnh vực then chốt, những điểm nghẽn đang cản trở sự phát triển. Đồng thời, cần chuyển mạnh tư duy kiểm tra, giám sát từ xử lý vi phạm sang phòng ngừa từ sớm, từ xa; lấy hoàn thiện thể chế là giải pháp căn cơ, lấy kiểm soát quyền lực là nhiệm vụ trọng yếu và lấy phục vụ Nhân dân là mục tiêu cao nhất.

Toàn cảnh Hội nghị

"Tinh thần đó đặt ra yêu cầu mới đối với hoạt động dân nguyện và giám sát của Quốc hội và HĐND các cấp. Chúng ta không thể chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận đơn thư hay tổng hợp kiến nghị. Mỗi kiến nghị của cử tri phải được xem là một tín hiệu chính sách. Mỗi cuộc giám sát phải góp phần tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, khơi thông nguồn lực phát triển và củng cố niềm tin của Nhân dân", Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chuyển mạnh từ giám sát thủ tục sang giám sát hướng vào kết quả

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh cho biết, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2025 cùng 4 nghị quyết hướng dẫn thi hành của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ, thống nhất cho hoạt động giám sát trong giai đoạn mới.

Tinh thần xuyên suốt của các quy định mới là chuyển từ giám sát nặng về thủ tục sang giám sát hướng vào kết quả; từ phát hiện sai phạm đơn thuần sang phòng ngừa rủi ro và hoàn thiện thể chế; từ giám sát tuân thủ sang giám sát kiến tạo phát triển; tăng cường trách nhiệm giải trình và theo dõi việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát.

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga phát biểu tại Hội nghị

Đối với khu vực miền Trung - Tây Nguyên, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, đây là địa bàn có vị trí chiến lược về quốc phòng, an ninh, đối ngoại và phát triển kinh tế - xã hội, song cũng còn nhiều khó khăn về thiên tai, biến đổi khí hậu, hạ tầng, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và biển đảo.

Vì vậy, chương trình giám sát của các địa phương cần tập trung vào những vấn đề lớn, thiết thực, gắn trực tiếp với đời sống Nhân dân như vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp; quản lý đất đai, tài nguyên, khoáng sản; giải ngân vốn đầu tư công; giải phóng mặt bằng, tái định cư; thực hiện chính sách dân tộc, an sinh xã hội; chuyển đổi số, cải cách hành chính; trách nhiệm của người đứng đầu trong giải quyết kiến nghị của cử tri và công dân.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, lần đầu tiên Hội nghị công tác dân nguyện và giám sát được tổ chức ở ba miền nhằm cung cấp thông tin, hướng dẫn, tập huấn về các quy định pháp luật mới, đồng thời là diễn đàn để các địa phương chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn. Hội nghị được tổ chức vào đầu nhiệm kỳ, khi có tới 253 đại biểu lần đầu tham gia Quốc hội, chiếm 50,6% tổng số đại biểu Quốc hội.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Trần Thị Nhị Hà trình bày tham luận tại Hội nghị

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị các tham luận đi thẳng vào thực tiễn, chỉ rõ khó khăn, vướng mắc và nguyên nhân trong công tác dân nguyện, giám sát; tập trung trao đổi việc triển khai các quy định mới của pháp luật trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp; xác định các nhóm vấn đề nổi lên của khu vực miền Trung - Tây Nguyên để xây dựng chương trình giám sát có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải.

Bên cạnh đó, cần đổi mới mạnh mẽ phương thức tiếp xúc cử tri, tiếp công dân theo hướng công khai, minh bạch, theo dõi đến cùng trách nhiệm và kết quả giải quyết; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác dân nguyện và giám sát, từng bước xây dựng nền dân nguyện số, giám sát số, tạo điều kiện để người dân biết kiến nghị của mình đang được xử lý ở đâu, do ai giải quyết và trong thời hạn nào.

Tiếp tục đổi mới tư duy, phương thức công tác dân nguyện và giám sát

Phát biểu tại hội nghị, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga nêu rõ, Đảng và Nhà nước luôn xác định công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, gắn với bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Hoạt động giám sát cũng là chức năng hiến định quan trọng của Quốc hội và HĐND, góp phần kiểm soát quyền lực nhà nước, phát hiện sớm những bất cập trong thể chế, đề cao trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và người đứng đầu.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát, thời gian qua, hệ thống pháp luật về hoạt động giám sát, tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo tiếp tục được hoàn thiện, tạo nền tảng để công tác dân nguyện và giám sát có nhiều đổi mới. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế như sự phối hợp trong hoạt động giám sát còn chồng chéo; việc thực hiện kiến nghị sau giám sát ở một số nơi chưa nghiêm; giải quyết khiếu nại, tố cáo còn chậm; hoạt động tiếp xúc cử tri và ứng dụng chuyển đổi số chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát nhấn mạnh, hội nghị được tổ chức nhằm phổ biến các quy định mới của pháp luật về công tác dân nguyện và giám sát; trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm giữa các địa phương; đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật, đáp ứng yêu cầu đổi mới hoạt động của cơ quan dân cử trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Hội nghị công tác dân nguyện và giám sát năm 2026 khu vực miền Trung – Tây Nguyên tập trung trao đổi ba nhóm chuyên đề trọng tâm. Thứ nhất là công tác tiếp xúc cử tri và giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri, tập trung đánh giá thực trạng, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của đại biểu Quốc hội, làm rõ vai trò của Mặt trận Tổ quốc và chia sẻ kinh nghiệm đổi mới từ thực tiễn địa phương.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Thứ hai là công tác tiếp công dân và giám sát giải quyết khiếu nại, tố cáo, giới thiệu những điểm mới của pháp luật, quy trình xử lý đơn thư, giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, đồng thời trao đổi kinh nghiệm xử lý các vụ việc khiếu kiện đông người, phức tạp.

Thứ ba là công tác giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, tập trung vào những đổi mới của Luật Hoạt động giám sát năm 2025, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, cùng các giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát.

Tấn Tài