Phát triển giáo dục tạo nguồn nhân lực cốt lõi cho tầm nhìn dài hạn

Sinh viên theo học tại Học viện Ngân hàng trong lễ trao bằng tốt nghiệp năm 2026. Ảnh: NTCC.

Những chỉ đạo quan trọng

Hoạt động giáo dục và đào tạo vốn chưa bao giờ có thể tách rời khỏi sự vận động phát triển của một xã hội, đặc biệt tại thời điểm khi mà xã hội ngày càng đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao, tối ưu năng suất làm việc và ứng dụng hiệu quả khoa học công nghệ.

Sáng 20/7, tại Hà Nội, Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã khai mạc trọng thể dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Những chỉ đạo về phát triển giáo dục mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc, đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo.

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình, giáo dục đào tạo được xác định là hạt nhân để đột phá nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cốt lõi. Chỉ đạo của Tổng bí thư, Chủ tịch nước không chỉ dừng lại ở tầm nhìn định hướng mà còn thể hiện tinh thần hành động quyết liệt trong việc tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn” thể chế về phát triển nhân lực, thu hút nhân tài…

ThS Lê Hồng Dương (giữa) và các em sinh viên Khoa Luật, Học viện Ngân hàng.

ThS Lê Hồng Dương cho hay, tại Hội nghị Trung ương 3, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nêu ra 4 trọng tâm để thảo luận, một trong số đó là “Bước chuyển từ tăng trưởng dựa nhiều vào mở rộng đầu vào sang phát triển dựa vào năng suất, tri thức, công nghệ và con người” để thảo luận.

Trong chiến lược phát triển đất nước với tầm nhìn dài hạn, giáo dục không đơn thuần là lĩnh vực an sinh xã hội mà đóng vai trò là hạ tầng của hạ tầng, là cội nguồn kiến tạo nhân lực cốt lõi. Một quốc gia muốn bứt phá vươn lên không thể dựa vào lợi thế về tài nguyên hay lao động chi phí thấp vốn mang tính tạm thời, mà phải dựa vào trí tuệ và năng lực đổi mới sáng tạo của con người.

Phát triển giáo dục có chiều sâu chính là quá trình đầu tư cho tương lai, giúp hun đúc nên một thế hệ lao động không chỉ giỏi chuyên môn, làm chủ công nghệ lõi mà còn có khả năng thích ứng linh hoạt trước mọi biến động toàn cầu. Chính nguồn nhân lực chất lượng cao này sẽ là trục xoay trung tâm để hiện thực hóa khát vọng thịnh vượng của quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Phát triển giáo dục cần song hành với trọng dụng nhân tài

ThS Lê Hồng Dương chỉ rõ, bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã khẳng định, chất lượng nguồn nhân lực không chỉ được quyết định bởi đào tạo mà còn phụ thuộc vào cơ chế sử dụng, đãi ngộ và tạo động lực. Cần có các chính sách khuyến khích người lao động không ngừng học hỏi, nâng cao kỹ năng, phát huy sáng kiến, đổi mới sáng tạo và đóng góp nhiều hơn cho doanh nghiệp, cộng đồng và đất nước.

Thầy Lê Hồng Dương và sinh viên Học viện Ngân hàng.

Khi người lao động nhìn thấy cơ hội phát triển, được ghi nhận và được tạo điều kiện phát huy năng lực, họ sẽ trở thành động lực trực tiếp nâng cao năng suất lao động và tạo ra những giá trị mới cho nền kinh tế. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu về nhân lực chất lượng cao ngày càng gay gắt, Việt Nam cần có chính sách đủ mạnh để phát hiện, thu hút, trọng dụng và phát huy nhân tài.

Nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế, giáo dục cần tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện theo hướng chuyển từ truyền thụ kiến thức đơn thuần sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học. Trọng tâm là rèn luyện cho người học tư duy đổi mới sáng tạo, kỹ năng số, năng lực giải quyết vấn đề và khả năng tự học, tự thích ứng trước những biến động nhanh chóng của thời đại.

"Đáng chú ý, việc phát triển năng lực không dừng lại ở không gian nhà trường mà phải trở thành động lực nội tại, hình thành văn hóa học tập suốt đời trong mỗi cá nhân. Để làm được điều đó, xây dựng xã hội học tập cần được nâng tầm thành một chiến lược phát triển quốc gia, nơi mỗi cá nhân, gia đình, cơ quan hay doanh nghiệp đều là một chủ thể học tập và sáng tạo" - ThS Lê Hồng Dương trao đổi.

Phát triển giáo dục đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động

ThS Lê Hồng Dương đang là giảng viên Khoa Luật, Học viện Ngân hàng.

Giáo dục chỉ thực sự phát huy giá trị khi sản phẩm của quá trình đào tạo đáp ứng đúng và trúng đòi hỏi của thị trường lao động. Trong bối cảnh kinh tế số và hội nhập quốc tế, giáo dục cần dịch chuyển mạnh mẽ từ mô hình “cung cấp những gì nhà trường có” sang “đào tạo những gì xã hội và doanh nghiệp cần”.

Trong đó doanh nghiệp không chỉ là nơi sử dụng lao động mà còn tham gia vào quá trình quy hoạch, xây dựng chương trình và đánh giá chất lượng đào tạo. Việc tập trung đào tạo nhân lực cho các ngành công nghệ mũi nhọn như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ cao kết hợp với trang bị kỹ năng mềm và khả năng hội nhập sẽ giúp nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của người lao động Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển giáo dục mang một tầm nhìn chiến lược. Thông qua gợi mở “chuyển dịch từ tăng trưởng dựa nhiều vào mở rộng đầu vào sang phát triển dựa vào năng suất, tri thức, công nghệ và con người”, tập trung phát triển giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao chính là một trong những bàn đạp cho sự phát triển bền vững của đất nước trong thời đại mới.

Đình Tuệ