Phát triển công nghiệp với vai trò 'dẫn dắt'

Sản xuất linh kiện xe máy tại Công ty TNHH Piaggio Việt Nam.

Công nghiệp tạo lực kéo cho tăng trưởng kinh tế

Phú Thọ đang chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ của nền kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Công nghiệp không chỉ đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GRDP mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa tới thương mại, dịch vụ, đô thị hóa và nâng cao chất lượng việc làm.

Theo số liệu của Thống kê tỉnh, trong 5 tháng đầu năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) toàn ngành tăng 24,69% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng trưởng cao, phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của hoạt động sản xuất và sức bật mới của các ngành công nghiệp chủ lực. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò động lực chính, với mức tăng 25,63%. Đây là lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng lớn, đóng góp quan trọng vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh. Nhiều sản phẩm công nghiệp chủ lực ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng: Máy tính xách tay tăng 47,2%; dịch vụ sản xuất linh kiện điện tử tăng 33,3%; bia các loại tăng 22%; xi măng tăng 21,9%; xe máy tăng 14,6%...

Những con số này cho thấy công nghiệp của Phú Thọ đang phát triển theo hướng đa ngành, trong đó, nhóm sản phẩm công nghệ cao, điện tử, linh kiện đang dần trở thành trụ cột mới bên cạnh các ngành sản xuất truyền thống. Đặc biệt, sự tăng trưởng mạnh của nhóm sản phẩm điện tử phản ánh xu hướng chuyển dịch của chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu. Khi các doanh nghiệp tìm kiếm những địa điểm có hạ tầng tốt, môi trường đầu tư ổn định và khả năng kết nối vùng, Phú Thọ đang có thêm cơ hội tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất quốc tế.

Cùng với sự gia tăng về quy mô sản xuất, chất lượng việc làm trong lĩnh vực công nghiệp cũng được cải thiện. Theo số liệu thống kê, số lao động làm việc trong các doanh nghiệp công nghiệp tại thời điểm tháng 5/2026 tăng 10,6% so với cùng kỳ, cho thấy công nghiệp đang tạo thêm nhiều việc làm ổn định, góp phần nâng cao thu nhập và chuyển dịch cơ cấu lao động địa phương. Việc mở rộng không gian phát triển công nghiệp cả về quy mô, quỹ đất lẫn hệ sinh thái, Phú Thọ đang tạo ra sự kết nối nền tảng giữa các khu vực để hình thành chuỗi giá trị liên hoàn. Bước đi chiến lược này giúp địa phương thu hút mạnh mẽ dòng vốn FDI, nâng cao năng lực cạnh tranh và đẩy nhanh tiến trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế bền vững.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, tỉnh đã cấp phép 15 dự án FDI mới với tổng vốn đăng ký 307,2 triệu USD, tăng 3,5 lần so với cùng kỳ năm trước. Đây là tín hiệu cho thấy sức hấp dẫn của môi trường đầu tư, đặc biệt trong bối cảnh dòng vốn quốc tế đang dịch chuyển mạnh sang các địa phương có khả năng đáp ứng yêu cầu về hạ tầng, nhân lực và sản xuất xanh.

Bên cạnh khu vực FDI, khu vực doanh nghiệp trong nước cũng có bước phát triển tích cực khi tỉnh thu hút 36 dự án đầu tư DDI với tổng vốn đăng ký 12.421 tỷ đồng. Sự gia tăng của cả hai khu vực đầu tư cho thấy môi trường kinh doanh của Phú Thọ đang tạo được niềm tin mới, khi doanh nghiệp trong nước và quốc tế cùng nhìn thấy dư địa phát triển dài hạn.

Để tạo nền tảng cho chu kỳ tăng trưởng mới, tỉnh đang tập trung hoàn thiện hạ tầng khu công nghiệp, cải cách thủ tục hành chính, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và nâng cao chất lượng dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp. Cùng với đó, nguồn lực đầu tư công tiếp tục được sử dụng như một “đòn bẩy” phát triển. Tổng vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước do địa phương quản lý trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 8.132,3 tỷ đồng, tăng 2,9% so với cùng kỳ, tập trung cho các công trình giao thông, hạ tầng kỹ thuật và nền tảng phục vụ sản xuất.

Hướng tới nền công nghiệp xanh, hiện đại và có chiều sâu

Điểm thay đổi quan trọng trong định hướng phát triển công nghiệp của Phú Thọ hiện nay là sự chuyển dịch từ tư duy thu hút đầu tư theo số lượng sang phát triển hệ sinh thái công nghiệp có chất lượng.

Một KCN hiện đại không chỉ cần nhiều nhà máy, mà cần khả năng tạo ra sự liên kết giữa doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp nội địa, cơ sở đào tạo và hệ thống dịch vụ hỗ trợ. Đây là nền tảng để hình thành chuỗi giá trị sản xuất, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và giữ lại nhiều hơn giá trị gia tăng trong nền kinh tế địa phương. Ông Hoàng Long Biên - Trưởng Ban quản lý các KCN tỉnh cho biết: Theo định hướng phát triển, tỉnh ưu tiên thu hút các lĩnh vực có khả năng tạo động lực lâu dài như điện tử, sản xuất linh kiện, công nghiệp hỗ trợ, cơ khí chính xác, sản xuất thông minh, công nghiệp tiết kiệm năng lượng. Đây cũng là những lĩnh vực phù hợp với xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, khi doanh nghiệp ngày càng đặt yêu cầu cao về công nghệ, quản trị và tiêu chuẩn môi trường.

Thực tế cho thấy, cạnh tranh công nghiệp hiện nay không còn chỉ dựa vào quỹ đất hay chi phí lao động. Lợi thế bền vững phụ thuộc vào chất lượng hạ tầng, năng lực đổi mới sáng tạo, khả năng cung ứng nhân lực kỹ thuật và mức độ sẵn sàng của địa phương trước các yêu cầu mới của sản xuất.

Vì vậy, cùng với phát triển các KCN, Phú Thọ đang chuyển trọng tâm từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng tăng trưởng. Tỉnh chú trọng đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu sản xuất hiện đại; thúc đẩy doanh nghiệp ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới phương thức quản trị và từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh. Đây cũng là nền tảng để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn, dự án công nghiệp công nghệ cao, tạo động lực phát triển bền vững cho nền kinh tế địa phương.

Một yêu cầu mang tính dài hạn là nâng cao vai trò của doanh nghiệp nội địa. Khi doanh nghiệp trong tỉnh tham gia sâu hơn vào các công đoạn có giá trị cao, công nghiệp địa phương sẽ từng bước chuyển từ gia công, lắp ráp sang làm chủ công nghệ, phát triển sản phẩm và nâng cao năng suất. Cùng với yêu cầu về công nghệ, công nghiệp xanh đang trở thành tiêu chuẩn mới trong thu hút đầu tư. Việc sử dụng hiệu quả năng lượng, giảm phát thải, ứng dụng công nghệ sạch và xây dựng mô hình sản xuất bền vững không chỉ đáp ứng yêu cầu môi trường mà còn quyết định khả năng tham gia thị trường quốc tế trong tương lai.

Bản chất của vai trò “dẫn dắt” mà Phú Thọ đặt ra cho công nghiệp không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng sản xuất, mà ở khả năng tạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại. Công nghiệp được kỳ vọng trở thành trụ cột tạo nguồn thu ổn định, nâng cao năng suất lao động, hình thành hệ sinh thái sản xuất - dịch vụ, mở rộng thị trường việc làm và thúc đẩy phát triển đô thị. Theo đó, phát triển công nghiệp không chỉ là thu hút dự án, mà là kiến tạo nền tảng để nâng cao sức cạnh tranh và vị thế kinh tế của tỉnh trong giai đoạn mới.

Với nền tảng sản xuất đang tăng trưởng, dòng vốn đầu tư tiếp tục được mở rộng và định hướng phát triển theo chiều sâu, công nghiệp đang trở thành lực lượng trung tâm trong quá trình tái cơ cấu kinh tế của Phú Thọ. Không chỉ là một ngành kinh tế chủ lực, công nghiệp đang giữ vai trò mở đường cho một mô hình tăng trưởng mới nhanh hơn, hiệu quả hơn và bền vững hơn.

Ngọc Tuấn