Phạt tới 50 triệu đồng nếu nhà đầu tư giao dịch tài sản mã hóa trái phép

Chế tài nghiêm khắc đối với hành vi giao dịch trái phép

Nghị định 284/2026 đánh dấu bước hoàn thiện khung pháp lý về chế tài xử phạt trong giai đoạn thí điểm thị trường tài sản mã hóa theo Nghị quyết 5/2025. Theo văn bản này, mức phạt tiền tối đa được áp dụng là 200 triệu đồng đối với tổ chức và 100 triệu đồng đối với cá nhân có hành vi vi phạm. Lần đầu tiên, cơ quan quản lý đưa ra chế tài cụ thể đối với các cá nhân tham gia giao dịch ngoài hệ thống hợp pháp. Chi tiết, các nhà đầu tư trong nước thực hiện mua bán tài sản mã hóa không thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ do Bộ Tài chính cấp phép sẽ bị phạt tiền từ 30 đến 50 triệu đồng.

Khung hình phạt sẽ tăng lên mức 70 đến 100 triệu đồng đối với hành vi giao dịch các loại tài sản mã hóa chỉ được phép quy hoạch chào bán cho nhà đầu tư nước ngoài. Các hành vi thu thập, lưu trữ, trao đổi, mua bán, tặng cho hoặc công khai trái phép dữ liệu, thông tin tài khoản tài sản mã hóa cũng bị đưa vào khung xử lý nghiêm khắc với mức phạt tiền từ 150 đến 200 triệu đồng.

Siết chặt điều kiện hoạt động của tổ chức cung cấp dịch vụ

Cùng với việc quản lý nhà đầu tư cá nhân, Nghị định mới đặt ra yêu cầu tuân thủ khắt khe đối với các đơn vị vận hành nền tảng giao dịch. Các tổ chức cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa hoặc thực hiện quảng cáo, tiếp thị dịch vụ khi chưa được cấp phép sẽ chịu mức phạt từ 180 đến 200 triệu đồng. Mức phạt từ 150 đến 200 triệu đồng được áp dụng cho tổ chức có hành vi chào bán sai đối tượng, phát hành khi chưa đủ điều kiện, không công bố bản cáo bạch theo quy định pháp luật hoặc thực hiện không đúng nội dung đã công bố. Ngoài ra, việc cung cấp thông tin không chính xác, thiếu đầy đủ hoặc gây hiểu lầm cho cơ quan quản lý và nhà đầu tư sẽ bị phạt từ 100 đến 150 triệu đồng. Các đơn vị cung cấp dịch vụ không thực hiện bước xác minh danh tính nhà đầu tư khi mở tài khoản cũng sẽ chịu mức phạt 50 đến 70 triệu đồng.

Nghị định 284 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/9/2026, áp dụng xuyên suốt thời gian thực hiện thí điểm thị trường tài sản số. Theo định hướng của Chính phủ, thị trường này được vận hành thí điểm trong 5 năm kể từ tháng 9/2025. Sẽ có tối đa 5 doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng và tỷ lệ sở hữu nước ngoài không quá 49% được cấp phép thiết lập sàn giao dịch. Các hoạt động phát hành, giao dịch, thanh toán tài sản mã hóa bắt buộc thực hiện bằng đồng Việt Nam và áp dụng mức đóng thuế tương tự như quy định trên thị trường chứng khoán hiện hành.

Khánh Linh