Phát huy truyền thống vẻ vang, triển khai toàn diện, sắc bén công tác Đảng, công tác chính trị trong kỷ nguyên mới

Ngay từ tháng 7-1951, khi Tổng Quân ủy quyết định thành lập Trường Chính trị trung cấp Quân đội nhân dân Việt Nam, nhu cầu về một cơ quan chuyên trách làm công tác tư tưởng và tổ chức đã trở thành một đòi hỏi khách quan cấp thiết. Tại bản Nà Lang, xã Phượng Tiến, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên (nay là xã Phượng Tiến, tỉnh Thái Nguyên), những nền móng đầu tiên của cơ quan chính trị đã được hình thành với Ban Tổ chức là hạt nhân cốt lõi.

Dù trong giai đoạn tiền thân này chưa có cơ quan chuyên trách đảm nhiệm, nhưng hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị đã được Đảng ủy, Ban giám hiệu Nhà trường đặc biệt coi trọng. Khắc ghi những lời huấn thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Chính trị biểu hiện ra trong lúc đánh giặc, các thế hệ cán bộ chính trị luôn là tấm gương sáng về đạo đức, lối sống cho chiến sĩ noi theo. Dưới sự chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Chí Thanh - Giám đốc đầu tiên và đồng chí Võ Hồng Cương - Bí thư Hiệu ủy, các hoạt động chỉnh quân, chỉnh huấn, giáo dục lập trường giai cấp đã được triển khai quyết liệt, tạo nên bản lĩnh sắt đá cho đội ngũ cán bộ quân đội trước các chiến dịch lớn như Hòa Bình, Tây Bắc và Điện Biên Phủ.

Đại diện Phòng Chính trị, Học viện Chính trị (ngoài cùng bên trái) nhận Cờ Thi đua Quyết thắng giai đoạn 2019-2024.

Cùng với sự phát triển của cách mạng và yêu cầu xây dựng quân đội chính quy, tháng 6-1956, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành Quyết định số 037/QĐ thành lập Trường Lý luận chính trị trực thuộc Tổng cục Chính trị, tiền thân của Học viện Chính trị ngày nay. Đồng chí Trần Kinh Chi được bổ nhiệm làm Chủ nhiệm Chính trị đầu tiên, đánh dấu mốc son lịch sử về sự ra đời của Phòng Chính trị với tư cách là một cơ quan chuyên trách, độc lập trong cơ cấu tổ chức của Nhà trường. Đây là kết quả tất yếu của quá trình phát triển lý luận và thực tiễn xây dựng quân đội về chính trị của Đảng ta. Thể theo nguyện vọng của cán bộ, nhân viên, ngày 4-10-2018, Chính ủy Học viện đã ký Quyết định số 1633/QĐ-HV4 công nhận ngày 6-6-1956 là Ngày truyền thống Phòng Chính trị.

Trên cơ sở chức trách, nhiệm vụ được giao, các thế hệ cán bộ, nhân viên của Phòng Chính trị đã luôn bám sát thực tiễn chiến đấu và giảng dạy. Khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc, quy mô đào tạo của Học viện tăng lên nhanh chóng, Phòng Chính trị được nâng cấp thành Cục Chính trị vào ngày 26-10-1965. Trong giai đoạn vừa gian khổ, vừa hào hùng đó, cơ quan chính trị đã tham mưu cho Đảng ủy Học viện tổ chức hàng chục cuộc hành quân, liên tục sơ tán địa điểm đóng quân từ Hà Nội lên Lạng Sơn, rồi về Bắc Giang, Thái Nguyên, Vĩnh Phúc để tránh bom đạn địch. Dù đóng quân phân tán, Cục Chính trị vẫn duy trì nghiêm nền nếp sinh hoạt đảng, tham mưu phương châm “Làm gì học nấy”, “Ở cấp nào học cấp ấy”, giúp đào tạo cấp tốc hàng nghìn cán bộ chính trị cho toàn quân, phục vụ thắng lợi sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Cơ quan Phòng Chính trị sinh hoạt triển khai nhiệm vụ công tác năm 2026.

Bước vào thời kỳ hòa bình và công cuộc đổi mới, trước những biến động to lớn của thời cuộc và tình hình kinh tế xã hội gặp nhiều khó khăn, bản lĩnh tham mưu của Phòng Chính trị càng được thể hiện rõ nét. Cơ quan đã tham mưu triển khai các đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, củng cố niềm tin vững chắc vào chủ nghĩa Mác - Lênin, hoàn thành xuất sắc vai trò là “mỏ neo” giữ vững sự ổn định chính trị tư tưởng trong toàn Học viện. Điển hình là trong các giai đoạn Học viện Chính trị quân sự hợp nhất với Trường Sĩ quan Chính trị (năm 1995) và tách ra (năm 2008), Phòng Chính trị đã làm tốt công tác tư tưởng, tham mưu sắp xếp tổ chức bộ máy, bảo đảm sự ổn định và liên tục mọi hoạt động. Qua đó đã thống nhất nhận thức, tư tưởng, xây dựng khối đoàn kết, tạo tiền đề vững chắc cho sự phát triển lâu dài của Học viện.

Trong những năm gần đây, trước tác động của tình hình thế giới và không gian mạng diễn biến phức tạp, Phòng Chính trị tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt, chủ động, nhạy bén, đổi mới sáng tạo. Nổi bật là công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, Phòng đã tham mưu xây dựng lực lượng nòng cốt đấu tranh sắc bén trên không gian mạng. Các trang mạng xã hội như fanpage “Sáng mãi niềm tin 25.10” đã trở thành địa chỉ tin cậy, lan tỏa những giá trị cao đẹp của Quân đội, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch một cách hiệu quả. Đồng thời, cơ quan đã tham mưu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số vào hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị, đóng góp quan trọng vào thành tích Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới - Danh hiệu Anh hùng lần thứ hai của Học viện.

Thiếu tướng Nguyễn Quang Phát và Thiếu tướng Nguyễn Văn Tháp, nguyên Phó chính ủy Học viện Chính trị trò chuyện cùng cán bộ, nhân viên Phòng Chính trị.

Quá trình xây dựng và phát triển đó đã rèn luyện nên một đội ngũ cán bộ, nhân viên hội tụ tư duy sắc sảo, hành động quyết liệt và khả năng tham mưu đúng, trúng. Trong 70 năm qua, từ mái nhà chung này, đã có 2 Giáo sư, 4 Phó giáo sư, 23 Tiến sĩ và 18 đồng chí từng công tác tại Phòng Chính trị được thăng quân hàm cấp tướng. Đội ngũ hiện nay gồm 50 đồng chí, 100% cán bộ có trình độ đại học trở lên (trong đó có 1 Phó giáo sư, 2 Tiến sĩ, 12 Thạc sĩ), đang ở độ chín về cả tâm huyết và tài năng, sẵn sàng viết tiếp những trang sử vàng.

Với những thành tích xuất sắc và sự cống hiến không ngừng nghỉ, Phòng Chính trị đã được Đảng, Nhà nước, Quân đội và Học viện trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: 3 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc, 2 Huân chương Chiến công, 2 Cờ thi đua của Chính phủ, 4 Cờ thi đua của Bộ Quốc phòng, cùng hàng chục Bằng khen và danh hiệu Đơn vị Quyết thắng. Đặc biệt, ngày 9-12-2025, Chủ tịch nước đã ký Quyết định số 2366/QĐ-CTN tặng thưởng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất cho Phòng Chính trị đúng dịp kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực, cống hiến của các thế hệ trong suốt chiều dài lịch sử. Dù ở đâu, làm bất cứ việc gì, cán bộ, nhân viên của Phòng luôn kiên trung với Đảng, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Thường vụ Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện giao phó.

Cơ quan Phòng Chính trị đại diện Học viện trao kinh phí hỗ trợ xây Nhà tình nghĩa và Nhà đại đoàn kết tại xã Phượng Tiến, Thái Nguyên đầu năm 2026.

Trong thời gian tới, nhiệm vụ xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và xây dựng Học viện chính quy, mẫu mực, thông minh, hiện đại đang đặt ra những đòi hỏi mới cao hơn, trí tuệ và sắc sảo hơn. Để đáp ứng yêu cầu đó, cán bộ, nhân viên Phòng Chính trị cần tiếp tục kế thừa, phát huy xứng đáng truyền thống vẻ vang “Kiên định, đoàn kết, sáng tạo, đổi mới”, không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ lý luận và thực tiễn. Đồng thời, quyết tâm xây dựng Đảng bộ Phòng trong sạch vững mạnh, cơ quan vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, giữ vững vị thế là lá cờ đầu trong phong trào thi đua quyết thắng, xứng đáng là cơ quan tham mưu sắc bén cho Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện vững bước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Đại tá PHẠM THÀNH TRUNG