Phát huy sức mạnh văn hóa nâng tầm vị thế Việt Nam

Nguồn lực chiến lược của phát triển bền vững

- Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Những điểm mới đáng chú ý trong Chiến lược là gì, thưa bà?

- Việc ban hành Chiến lược nhằm thực hiện Nghị quyết số 30 của Chính phủ triển khai Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam; đồng thời kế thừa và phát huy những kết quả đạt được từ Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 (ban hành năm 2015).

Điểm nổi bật nhất của Chiến lược là sự chuyển đổi mạnh mẽ về tư duy, từ văn hóa đối ngoại sang phát huy sức mạnh mềm quốc gia. Giờ đây, văn hóa được nhận diện xứng đáng với vai trò, vị trí là một nguồn lực chiến lược của phát triển bền vững, góp phần nâng cao vị thế quốc gia, mở rộng hợp tác quốc tế và gia tăng ảnh hưởng của Việt Nam trên trường quốc tế.

Văn hóa đối ngoại góp phần lan tỏa hình ảnh một Việt Nam hòa bình, giàu bản sắc và hội nhập. Ảnh: Cục HTQT

Điểm đột phá thứ hai là nâng tầm mục tiêu văn hóa đối ngoại. Chiến lược không chỉ hướng tới quảng bá hình ảnh Việt Nam mà còn đặt mục tiêu phát triển bứt phá sức mạnh văn hóa trên nền tảng kinh tế số và xã hội số; đưa Việt Nam trở thành một trong những trung tâm văn hóa và sáng tạo của khu vực; nâng cao năng lực đăng cai, tổ chức các sự kiện văn hóa quốc tế quy mô lớn; đồng thời chủ động tham gia định hình các xu hướng phát triển văn hóa toàn cầu. Đây là bước chuyển mạnh từ quảng bá sang tạo ảnh hưởng, từ tham gia sang đồng kiến tạo.

- Theo bà, Chiến lược này sẽ tạo ra những thay đổi căn bản nào trong cách thức triển khai văn hóa đối ngoại của Việt Nam thời gian tới?

- Chiến lược gắn kết chặt chẽ văn hóa đối ngoại với phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo. Văn hóa không chỉ phục vụ ngoại giao mà còn góp phần xây dựng thương hiệu quốc gia, thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ văn hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh của đất nước.

Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế Nguyễn Phương Hoà

Chiến lược cũng đặt chuyển đổi số, dữ liệu văn hóa và trí tuệ nhân tạo vào nhóm nhiệm vụ ưu tiên. Việc số hóa di sản, xây dựng hệ sinh thái dữ liệu văn hóa, phát triển sản phẩm văn hóa số và tăng cường hiện diện trên các nền tảng toàn cầu sẽ giúp văn hóa Việt Nam tiếp cận hiệu quả hơn với công chúng quốc tế, nhất là giới trẻ.

Đặc biệt, Chiến lược xác định Nhà nước giữ vai trò kiến tạo; Nhân dân là chủ thể sáng tạo và thụ hưởng; đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, doanh nhân và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là lực lượng nòng cốt. Cùng với đó là sáng kiến xây dựng mạng lưới "Bạn bè của văn hóa Việt Nam", huy động những người có uy tín, ảnh hưởng trên thế giới đồng hành lan tỏa câu chuyện Việt Nam.

Tạo dấu ấn Việt Nam trong không gian toàn cầu

- Từ những định hướng trong Chiến lược, công tác văn hóa đối ngoại sẽ được triển khai ra sao để vừa giữ bản sắc Việt vừa lan tỏa mạnh mẽ hơn, tạo dấu ấn trong cộng đồng quốc tế, thưa bà?

- Thế mạnh của văn hóa Việt Nam là từ cội nguồn, giá trị truyền thống và vốn di sản giàu có, đặc sắc của Việt Nam. Trong đó, nhiều giá trị văn hóa đã được tôn vinh là những giá trị phổ quát toàn cầu. Thời gian tới, chúng ta cần tiếp tục làm tốt hơn công tác bảo tồn và tôn vinh các giá trị di sản, đề cử với UNESCO để ghi danh các di sản văn hóa Việt Nam; biến di sản thành tài sản, thành nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội, phát triển du lịch, tạo thêm sinh kế cho cộng đồng dân cư phát triển theo hướng xanh và bền vững.

Bên cạnh những giá trị văn hóa truyền thống, cũng cần tăng cường giới thiệu những sản phẩm, tác phẩm mới, sáng tạo mới của các nghệ sĩ đương đại.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Việt - Lào: Bản trường ca hữu nghị” tại Thủ đô Vientiane. Ảnh: Cục HTQT

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, cần cho thế giới nhận diện được chúng ta là ai, chúng ta đến từ đâu, thông qua bản sắc văn hóa Việt Nam. Những công trình sáng tạo, những tác phẩm văn hóa nghệ thuật được giới thiệu ra nước ngoài sẽ là những tác phẩm tôn vinh bản sắc văn hóa Việt Nam, kết hợp với những sáng tạo mới, những phương thức mới để có thể tiếp cận gần gũi hơn với công chúng toàn cầu, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Những nhiệm vụ này cũng được đề cập trong Phiên họp toàn thể về đối ngoại Đảng và đối ngoại nhân dân tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33. Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu hội nhập ngày càng sâu rộng. Việc phát huy sức mạnh mềm văn hóa cùng với đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân được kỳ vọng tạo nên sức mạnh tổng hợp, góp phần nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

- Xin cảm ơn bà!

Hương Sen thực hiện