Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong bối cảnh mới

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Tấn Phú - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Đồng Nai cho biết, yêu cầu phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong giai đoạn mới ngày càng lớn. Sự phát triển nhanh của khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và sự đa dạng của dân cư đang làm thay đổi cách người dân tiếp nhận thông tin, bày tỏ quan điểm và kết nối với nhau.

Đặc biệt, không gian mạng đã trở thành một môi trường quan trọng trong đời sống xã hội. Từ thực tế này, công tác Mặt trận đứng trước câu hỏi rất thực tế: Làm gì để tập hợp được nhân dân trong điều kiện mới?

Ông Nguyễn Tấn Phú - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Đồng Nai phát biểu tại hội thảo. Ảnh: S.X

Theo ông Nguyễn Tấn Phú, câu trả lời trước hết vẫn nằm ở những điều căn bản là Mặt trận phải gần dân hơn, hiểu dân hơn, lắng nghe dân nhiều hơn và đồng hành với dân thiết thực hơn. Công nghệ có thể giúp kết nối nhanh hơn, mạng xã hội có thể giúp truyền tải thông tin rộng hơn, nhưng không thể thay thế sự chân thành, một cuộc gặp gỡ trực tiếp, một cuộc đối thoại thẳng thắn và sự lắng nghe thực sự.

“Muốn tập hợp được nhân dân, trước hết phải tạo dựng được niềm tin trong nhân dân. Điều này càng có ý nghĩa tại Đồng Nai, địa phương có đặc điểm rõ nét của một vùng công nghiệp và đô thị năng động, với nhiều khu công nghiệp, đông công nhân, người lao động nhập cư. Cùng với đó là sự đa dạng về dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo. Đây vừa là lợi thế, vừa đặt ra những yêu cầu đặc thù đối với công tác Mặt trận”, ông Phú nhấn mạnh.

Lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Đồng Nai khẳng định, thực tiễn cơ sở cho thấy đại đoàn kết không phải khái niệm xa vời mà bắt đầu từ những việc cụ thể. Đó là cán bộ Mặt trận đến với người dân để lắng nghe những vấn đề họ đang băn khoăn; là giải quyết mâu thuẫn trong khu dân cư bằng sự cảm thông và đối thoại; là việc chức sắc, chức việc, đồng bào các tôn giáo cùng tham gia an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, chăm lo người nghèo;… “Từ những việc rất nhỏ như vậy, chúng ta xây dựng được niềm tin. Và từ niềm tin, chúng ta xây dựng được đồng thuận. Từ đồng thuận, chúng ta tạo nên sức mạnh đại đoàn kết”, ông Phú nói.

Ông Lê Cao Thắng - Phó Viện trưởng Thường trực Viện Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Mặt trận cho rằng, đại đoàn kết toàn dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, lâu dài. Ảnh: S.X

Từ nền tảng niềm tin, yêu cầu đặt ra là phải đổi mới cách tập hợp nhân dân để phù hợp với một xã hội đang ngày càng đa dạng và kết nối theo những phương thức mới.

Ông Lê Cao Thắng - Phó Viện trưởng Thường trực Viện Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Mặt trận cho rằng, đại đoàn kết toàn dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, lâu dài. Tuy nhiên, sức mạnh đại đoàn kết không phải giá trị bất biến hay tự nhiên có sẵn. Sức mạnh ấy phải được bồi đắp từ niềm tin, củng cố bằng đồng thuận và hiện thực hóa thông qua sự tham gia của nhân dân, với những cơ chế và phương thức tập hợp phù hợp với sự vận động của xã hội.

Từ thực tiễn Nam Bộ, nhất là các địa bàn đô thị, công nghiệp và những nơi có sự biến động lớn về dân cư, lao động, ông Thắng nhận định nhiều vấn đề mới đang đặt ra. Quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và dịch chuyển lao động làm cơ cấu dân cư ngày càng đa dạng. Một người có thể làm việc ở một địa phương, cư trú ở địa phương khác, đồng thời tham gia nhiều cộng đồng nghề nghiệp, xã hội và cộng đồng trên không gian mạng. Nhu cầu, lợi ích và phương thức tham gia xã hội của người dân vì thế cũng đa dạng hơn…

Điều này đòi hỏi công tác Mặt trận phải đổi mới tư duy về tập hợp nhân dân. Nếu trước đây việc tập hợp chủ yếu dựa vào địa bàn, tổ chức và các phương thức truyền thống thì hiện nay cần quan tâm hơn đến việc kết nối con người thông qua nhu cầu, lợi ích chính đáng, nghề nghiệp, những vấn đề xã hội cùng quan tâm và các giá trị chung của cộng đồng.

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: S.X

Ông Lê Cao Thắng khẳng định, đoàn kết bền vững phải được xây dựng trên cơ sở người dân cảm nhận tiếng nói của mình được lắng nghe, quyền và lợi ích chính đáng được quan tâm, kiến nghị được phản ánh và những vấn đề bức thiết của cộng đồng được giải quyết. Vì vậy, vai trò của Mặt trận không chỉ dừng ở tuyên truyền, vận động mà cần thể hiện rõ hơn vai trò cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân; là nơi tập hợp, phản ánh ý kiến nhân dân, tạo lập không gian đối thoại, thực hiện giám sát, phản biện xã hội và tham gia giải quyết những vấn đề phát sinh từ đời sống.

Trong môi trường số như hiện nay, theo ông Lê Cao Thắng, câu hỏi không còn chỉ là Mặt trận có sử dụng công nghệ hay không, mà là Mặt trận sẽ hiện diện như thế nào trong không gian mà người dân đang hiện diện. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là phương tiện. Mục tiêu cuối cùng của đổi mới phương thức tập hợp nhân dân vẫn là gần dân hơn, hiểu dân hơn, phản ánh đúng hơn và phục vụ nhân dân tốt hơn. Khi người dân thực sự được lắng nghe, được tham gia và tìm thấy vị trí, trách nhiệm của mình trong cộng đồng, sức mạnh đại đoàn kết mới có thể được củng cố và phát huy trong bối cảnh mới.

Thanh Giang