Phát huy giá trị Di tích Chiến trường Điện Biên Phủ gắn với phát triển du lịch

Chủ động bảo tồn và phát huy giá trị di tích

Theo Quyết định số 861/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên, Ban Quản lý di tích tỉnh Điện Biên là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên, có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng theo quy định của pháp luật.

Đơn vị có chức năng nghiên cứu, sưu tầm, bảo quản tài liệu, hiện vật; kiểm kê, lập hồ sơ đề nghị xếp hạng di tích; tổ chức tu bổ, tôn tạo, quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị các di tích lịch sử trên địa bàn tỉnh. Trọng tâm là hệ thống di tích thuộc Di tích Quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ, gắn với phát triển du lịch, phục vụ nhu cầu nghiên cứu, giáo dục truyền thống và hưởng thụ văn hóa của nhân dân.

Hằng năm, Ban Quản lý di tích chủ động tham mưu triển khai nhiều dự án bảo tồn, tôn tạo các điểm di tích quan trọng; đồng thời tổ chức các hoạt động tuyên truyền, giáo dục truyền thống, đón tiếp và hướng dẫn khách tham quan. Cùng với đó, đơn vị tích cực xây dựng các sản phẩm du lịch văn hóa - lịch sử gắn với hệ thống di tích, cải tạo cảnh quan môi trường, phối hợp tổ chức các sự kiện văn hóa và hoạt động trải nghiệm lịch sử nhằm quảng bá hình ảnh Điện Biên đến du khách trong và ngoài nước.

Quản lý 46 điểm di tích thành phần

Hiện nay, Ban Quản lý di tích tỉnh Điện Biên đang quản lý 46 điểm di tích thành phần thuộc quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ. Trong đó có 8 điểm di tích đã được trùng tu, tôn tạo và đưa vào phục vụ khách tham quan, tiêu biểu như: Đồi A1, Hầm Đờ Cát, Sở chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ tại Mường Phăng, Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ, Đền thờ Liệt sĩ tại Chiến trường Điện Biên Phủ, tuyến Đường kéo pháo bằng tay trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Bãi họp các quân binh chủng tuyên bố chiến thắng, hay Đồi Him Lam.

Hằng năm có trăm nghìn lượt khách đến thăm quan, du lịch, trải nghiệm tại Điện Biên.

Cùng với công tác bảo tồn, Ban thường xuyên xây dựng kế hoạch quản lý, bảo vệ di tích; kiểm kê, bảo quản hiện vật; chỉnh trang cảnh quan, vệ sinh môi trường và tăng cường tuyên truyền, quảng bá trên các nền tảng truyền thông, mạng xã hội. Các hoạt động thuyết minh, hướng dẫn tham quan tại di tích được duy trì thường xuyên, đồng thời phối hợp tổ chức các chương trình giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên.

Góp phần tạo dấu ấn cho Lễ hội Hoa Ban 2026

Trong khuôn khổ Lễ hội Hoa Ban năm 2026, Ban Quản lý di tích tỉnh Điện Biên đã phát huy vai trò nòng cốt trong công tác tham mưu và tổ chức các hoạt động phục vụ nhân dân và du khách tại các điểm di tích.

Đơn vị chủ động xây dựng kế hoạch phục vụ lễ hội; đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá giá trị lịch sử - văn hóa của di tích gắn với hình ảnh Hoa Ban; tổ chức chỉnh trang cảnh quan, vệ sinh môi trường, đảm bảo an ninh trật tự tại các điểm di tích. Nhiều hoạt động trải nghiệm được tổ chức như trưng bày triển lãm ảnh, xây dựng các điểm check-in tại di tích. Đặc biệt, chương trình trải nghiệm “Bếp Hoàng Cầm - Bữa cơm chiến sĩ” đã thu hút đông đảo học sinh, người dân và du khách tham gia.

Bên cạnh đó, Ban Quản lý di tích còn phối hợp phục vụ các đoàn đại biểu dâng hương tại Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Điện Biên Phủ và các điểm tưởng niệm liệt sĩ, góp phần tạo nên không khí trang trọng, ý nghĩa cho các hoạt động trong khuôn khổ lễ hội.

Trong thời gian diễn ra lễ hội từ 6/3 đến 12/3/2026, các điểm di tích Chiến trường Điện Biên Phủ đã đón 15.099 lượt khách tham quan, góp phần quảng bá mạnh mẽ hình ảnh Điện Biên và đóng góp vào thành công chung của lễ hội.

Lượng khách tham quan ngày càng tăng

Điện Biên được đánh giá là địa phương có tiềm năng lớn về du lịch lịch sử. Những năm gần đây, nhờ sự quan tâm của các cấp chính quyền và sự phối hợp của các sở, ngành, lực lượng vũ trang cùng sự chung tay của nhân dân các dân tộc trong tỉnh, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích ngày càng hiệu quả.

Trong giai đoạn 2020 - 2025, các điểm di tích thuộc Chiến trường Điện Biên Phủ đã đón 2.194.538 lượt khách, trong đó có 20.740 lượt khách quốc tế. Riêng quý I năm 2026, lượng khách đạt 73.508 lượt, trong đó 1.154 lượt khách quốc tế, cho thấy sức hút ngày càng lớn của các di tích lịch sử Điện Biên.

Các em học sinh trên địa bàn tỉnh phối hợp với Ban Quản lý di tích vệ sinh môi trường sạch đẹp.

Chú trọng bảo vệ cảnh quan, môi trường di tích

Công tác bảo vệ, gìn giữ cảnh quan và vệ sinh môi trường luôn được Ban Quản lý di tích đặt lên hàng đầu. Đơn vị xây dựng kế hoạch trực bảo vệ ngày đêm tại các điểm di tích, phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an và chính quyền địa phương nhằm đảm bảo an ninh trật tự, phòng chống cháy nổ và an toàn cho du khách.

Bên cạnh đó, các hoạt động phát dọn, vệ sinh môi trường, cắt tỉa cây xanh, chăm sóc cảnh quan thường xuyên được triển khai. Ban cũng phối hợp với lực lượng vũ trang, các trường học và tổ chức đoàn thể trên địa bàn tổ chức các đợt lao động vệ sinh, trồng và chăm sóc cây xanh tại khu vực di tích.

Công tác kiểm tra, rà soát, sửa chữa các hạng mục xuống cấp, khắc phục thiệt hại do thiên tai cũng được thực hiện kịp thời nhằm bảo đảm cảnh quan và an toàn cho các công trình di tích.

Nâng cao chất lượng phục vụ du khách

Hoạt động đón tiếp, hướng dẫn và phục vụ khách tham quan luôn được đơn vị chú trọng, bảo đảm sự trang trọng, an toàn và chu đáo. Viên chức, người lao động trong đơn vị thực hiện nghiêm quy chế làm việc, quy tắc ứng xử, văn hóa công sở; luôn giữ thái độ thân thiện, lịch sự, tạo ấn tượng tốt đẹp đối với du khách trong nước và quốc tế.

Hướng dẫn viên giới thiệu về vị trí bia di tích cứ điểm đồi A1.

Hướng tới phát triển du lịch bền vững

Để tiếp tục thu hút du khách trong thời gian tới, Ban Quản lý di tích tỉnh Điện Biên xác định một số giải pháp trọng tâm như: thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về bảo tồn di sản; bám sát các quy hoạch, đề án, kế hoạch phát triển du lịch của Trung ương và địa phương; tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng và chính quyền cơ sở trong quản lý, bảo vệ di tích.

Cùng với đó, đơn vị sẽ đẩy mạnh huy động nguồn lực xã hội hóa cho công tác trùng tu, bảo tồn; ứng dụng khoa học - công nghệ trong phục dựng di tích và trải nghiệm tham quan như tham quan ảo, phần mềm thuyết minh tự động đa ngôn ngữ. Đồng thời, tăng cường công tác tuyên truyền, quảng bá trên các phương tiện truyền thông và kết nối với các doanh nghiệp lữ hành.

Việc đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ viên chức, đặc biệt là hướng dẫn viên du lịch, cũng được xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao chất lượng phục vụ, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách.

Với những nỗ lực đó, Ban Quản lý di tích tỉnh Điện Biên đang từng bước phát huy giá trị lịch sử đặc biệt của Chiến trường Điện Biên Phủ, biến nơi đây trở thành điểm đến hấp dẫn, góp phần phát triển du lịch và kinh tế - xã hội của tỉnh trong thời gian tới.

Trần Sơn - Đức Anh