Phát hiện mới: Măng có thể là 'siêu thực phẩm' cho đường huyết và tim mạch

Trong danh sách các “siêu thực phẩm” được nhắc đến nhiều hiện nay, măng hiếm khi được chú ý. Tuy nhiên, theo các nhà nghiên cứu, măng - vốn đã là thực phẩm quen thuộc trong ẩm thực châu Á suốt nhiều thế kỷ - có thể giữ vai trò quan trọng hơn trong chế độ ăn uống toàn cầu, trong bối cảnh các bệnh mạn tính như tiểu đường, tim mạch ngày càng gia tăng.

Tre được biết đến là loài thực vật phát triển nhanh nhất thế giới, với hàng loạt lợi ích sức khỏe ấn tượng. Ảnh: Shutterstock

Nhiều lợi ích từ một loại thực phẩm quen thuộc

Tre được biết đến là loài thực vật phát triển nhanh nhất trên Trái đất, với một số giống có thể tăng trưởng tới 90 cm mỗi ngày. Đặc điểm này, cùng với giá trị dinh dưỡng đáng kể, khiến các nhà khoa học cho rằng măng (chồi non của cây tre) có thể là một “siêu thực phẩm tiềm ẩn”.

Giáo sư Lee Smith, nhà nghiên cứu y tế công cộng và là tác giả chính của nghiên cứu cho biết: những lợi ích sức khỏe được ghi nhận, bao gồm khả năng hỗ trợ phòng ngừa tiểu đường và bệnh tim mạch, nhiều khả năng bắt nguồn từ thành phần dinh dưỡng phong phú của măng và các chiết xuất từ tre.

Măng giàu protein, ít chất béo và chứa nhiều vitamin, khoáng chất thiết yếu. Bên cạnh việc tạo độ giòn và hương vị cho món ăn, thực phẩm này còn phù hợp với xu hướng chăm sóc sức khỏe đường ruột - một trong những mối quan tâm lớn của dinh dưỡng hiện đại.

Tác động tích cực đến chuyển hóa và tim mạch

Trong tổng quan nghiên cứu do các chuyên gia thuộc Đại học Anglia Ruskin (Cambridge, Anh) thực hiện, nhóm tác giả đã phân tích các thử nghiệm trên người và thí nghiệm trong phòng thí nghiệm nhằm đánh giá tác động của việc tiêu thụ măng đối với sức khỏe chuyển hóa.

Măng giàu protein, ít chất béo và chứa nhiều vitamin, khoáng chất thiết yếu.

Kết quả cho thấy, việc ăn măng giúp cải thiện kiểm soát đường huyết, qua đó góp phần điều hòa tình trạng tăng đường huyết - một yếu tố then chốt dẫn đến tiểu đường. Ngoài ra, măng còn liên quan đến sự cải thiện các chỉ số mỡ máu, đặc biệt là khả năng kiểm soát cholesterol “xấu”, từ đó có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Là nguồn cung cấp chất xơ dồi dào, măng cũng được chứng minh có tác dụng cải thiện chức năng tiêu hóa. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng chế độ ăn giàu chất xơ giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng, nhờ rút ngắn thời gian các độc tố tiềm ẩn tiếp xúc với thành ruột.

Hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột và giảm viêm

Các nghiên cứu trên người còn ghi nhận sự gia tăng hoạt tính chống viêm và giảm độc tính tế bào sau khi ăn măng. Trong khi đó, các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm cho thấy măng có tác dụng giống probiotic, giúp làm tăng lượng vi khuẩn có lợi trong đường ruột.

Probiotic được cho là đóng vai trò quan trọng trong việc khôi phục sự cân bằng của hệ vi sinh đường ruột khi bị rối loạn do bệnh tật hoặc quá trình điều trị y tế. Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), một số bằng chứng cho thấy probiotic có thể giúp làm dịu các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích.

Các nghiên cứu trên người còn ghi nhận sự gia tăng hoạt tính chống viêm và giảm độc tính tế bào sau khi ăn măng. Ảnh: Shutterstock

Đáng chú ý, các hợp chất trong măng còn được phát hiện có khả năng ức chế sự hình thành của một số chất độc tiềm ẩn như furan và acrylamide - những chất có thể sinh ra khi thực phẩm được nướng hoặc chiên ở nhiệt độ cao. Điều này mở ra khả năng sử dụng tre để giúp nâng cao độ an toàn của các loại thực phẩm khác, dù các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng cần thêm bằng chứng khoa học để khẳng định.

Lợi ích đi kèm với những lưu ý an toàn

Bên cạnh những lợi ích, các chuyên gia cũng cảnh báo rằng măng có thể tiềm ẩn rủi ro nếu không được chế biến đúng cách. Việc ăn măng chưa được xử lý kỹ có thể dẫn đến ngộ độc xyanua - một chất vốn tồn tại tự nhiên trong nhiều loại thực vật như táo, đậu nành hay rau bina.

Ngộ độc xyanua có thể gây ra các triệu chứng nghiêm trọng chỉ sau vài phút, bao gồm mệt mỏi, buồn nôn, lú lẫn, đau đầu, khó thở và thậm chí mất ý thức. Ngoài ra, một số nghiên cứu còn cho thấy măng tre chứa các hợp chất có thể ảnh hưởng đến quá trình sản xuất hormone tuyến giáp, làm tăng nguy cơ bướu cổ.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, những rủi ro này hoàn toàn có thể tránh được nếu măng tre được luộc sơ và chế biến đúng cách trước khi sử dụng.

Cần thêm nghiên cứu trước khi khuyến nghị rộng rãi

Công bố kết quả trên tạp chí Advances in Bamboo Science, nhóm nghiên cứu kết luận rằng măng cho thấy tiềm năng rõ rệt để trở thành một “siêu thực phẩm” mới. Tuy vậy, bằng chứng khoa học hiện nay vẫn còn hạn chế.

“Chúng tôi chỉ tìm thấy bốn nghiên cứu đáp ứng tiêu chí và có sự tham gia của người. Do đó, cần thêm các thử nghiệm lâm sàng chất lượng cao trước khi có thể đưa ra những khuyến nghị chắc chắn về việc sử dụng măng trong chế độ ăn uống”, nhóm tác giả nhấn mạnh.

Trong khi chờ đợi các nghiên cứu tiếp theo, măng vẫn có thể được xem là một lựa chọn thực phẩm giàu dinh dưỡng, quen thuộc và an toàn - nếu được chế biến đúng cách - trong bữa ăn hàng ngày.

Hồng Nhung