Phát hiện khai thác đất trái phép tại xã Thu Bồn

Trao đổi với PV, ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch UBND xã Thu Bồn cho biết, việc khai thác đất trái phép trên là do một công dân trên địa bàn thực hiện. Người này được thuê làm quản lý cho mỏ đất Hóc Tra (mỏ đất được cấp phép không qua đấu giá để phục vụ cho các dự án đầu tư công – PV). Do đó, đất khai thác trái phép được vận chuyển lẫn lộn với đất được khai thác từ mỏ nên địa phương rất khó để phát hiện.

Lợi dụng đường công vụ vào mỏ đất Hóc Tra để khai thác đất trái phép.

Trước đó, ngày 19/3, phóng viên ghi nhận số lượng lớn xe chở đất đi ra từ đường công vụ dẫn vào mỏ đất Hóc Tra, đổ vào bãi trữ nguyên liệu của một nhà máy gạch cách điểm mỏ khoảng 1,5km.

Theo tìm hiểu của PV, nhà máy gạch kể trên là của Công ty TNHH VLXD P.N.A. Qua xác minh sơ bộ, khu vực khai thác đất vận chuyển về nhà máy gạch không nằm trong ranh giới quy hoạch của mỏ đất Hóc Tra.

Tại khu vực khai thác đất trái phép với hiện trạng là đồi keo, có 2 xe xúc đào đang hoạt động, cùng với đó là nhiều xe tải ben, hầu hết là dòng xe tải ben Howo 4 chân - có thể chở khoảng 15m3 đất mỗi chuyến.

Ước tính, để mỗi chuyến xe chở đất từ khu vực khai thác trái phép đến điểm đổ là nhà máy gạch mất khoảng 30 phút. Những xe này đi từng đoàn 2 hoặc 3 chiếc mỗi chuyến và hoạt động liên tục.

Ước tính diện tích khu vực khai thác đất trái phép khoảng 4.000m2.

Tiếp nhận thông tin từ phóng viên, lực lượng chức năng xã Thu Bồn ngay sau đó đã đến hiện trường để kiểm tra và lập biên bản.

Ông Nguyễn Thanh Sơn cho biết, UBND xã chỉ có trách nhiệm trong xử phạt hành chính, nhưng quan điểm phải làm sao để có tính giáo dục công dân, đồng thời sẽ xác định khối lượng bao nhiêu và quy ra giá trị theo quy định để thu hồi.

Hành vi khai thác đất trái phép sẽ bị xử lý như thế nào?

Theo Luật sư Nguyễn Văn Tứ, Giám đốc Công ty luật LHT & Partners - CN Hòa Khánh, Đoàn Luật sư TP. Đà Nẵng, căn cứ điểm c, khoản 1, Điều 6 Luật Địa chất và Khoáng sản 2024: đất dùng làm vật liệu xây dựng thông thường được phân loại thuộc khoáng sản nhóm III, việc khai thác mà chưa được cấp phép là trái quy định pháp luật.

Tùy theo khối lượng khai thác mà hành vi khai thác đất dùng làm vật liệu xây dựng thông thường sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc có thể bị xử lý hình sự.

Cần tính toán chính xác khối lượng đất đã bị khai thác trái phép để có phương án xử lý phù hợp.

Cụ thể, căn cứ khoản 1, 2 Điều 47 Nghị định 36/2020/NĐ-CP và Điểm a, b Khoản 22 Điều 2 Nghị định 04/2022/NĐ-CP, hành vi khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường không có giấy phép sẽ bị xử phạt rất nghiêm khắc, căn cứ vào khối lượng khai thác trái phép:

1. Phạt tiền đối với hành vi khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường không sử dụng vật liệu nổ công nghiệp, cụ thể như sau:

a) Từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng khi tổng khối lượng khoáng sản đã khai thác tại thời điểm phát hiện vi phạm đến dưới 10m3;

b) Từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng khi tổng khối lượng khoáng sản đã khai thác tại thời điểm phát hiện vi phạm từ 10m3 đến dưới 20m3;

c) Từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng khi tổng khối lượng khoáng sản đã khai thác tại thời điểm phát hiện vi phạm từ 20m3 đến dưới 30m3;

d) Từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng khi tổng khối lượng khoáng sản đã khai thác từ 30m3 đến dưới 40m3;

đ) Từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng khi tổng khối lượng khoáng sản đã khai thác tại thời điểm phát hiện vi phạm từ 40m3 đến dưới 50m3;

e) Từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng khi tổng khối lượng khoáng sản đã khai thác tại thời điểm phát hiện vi phạm từ 50m3 trở lên.

Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể bị tịch thu toàn bộ tang vật là khoáng sản trong trường hợp chưa bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy; tịch thu phương tiện sử dụng để khai thác trái phép. Đặc biệt, tổ chức, cá nhân vi phạm phải thực hiện biện pháp khắc phục, bao gồm:

- Cải tạo, phục hồi môi trường, đưa khu vực khai thác về trạng thái an toàn.

- Chịu trách nhiệm chi trả các chi phí liên quan đến đo đạc, kiểm định, xác minh thiệt hại.

- Buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật là khoáng sản có được do thực hiện vi phạm hành chính đối với hành vi khai thác trái phép trong trường hợp đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái quy định của pháp luật.

Ngoài xác định trách nhiệm của cá nhân/tổ chức khai thác khoáng sản trái phép thì cũng cần làm rõ trách nhiệm trong quản lý của cơ quan chức năng

Ngoài ra, nếu hành vi vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm nhiều lần, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Tội vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên theo Điều 227 Bộ luật Hình sự, với hình phạt tù lên đến 7 năm.

Đông Duy