Phát hành chứng khoán, khơi thông nguồn vốn cho tăng trưởng

Phát hành chứng khoán không chỉ là huy động vốn

Yêu cầu đa dạng hóa kênh dẫn vốn đang trở nên cấp thiết khi nền kinh tế bước vào giai đoạn phát triển mới. Theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Vũ Thị Chân Phương, thị trường chứng khoán là kênh dẫn vốn quan trọng của nền kinh tế, góp phần bổ sung cho hệ thống tín dụng ngân hàng, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn phục vụ mở rộng sản xuất, đầu tư công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương phát biểu tại hội nghị

Đáng chú ý, người đứng đầu UBCKNN cho rằng phát hành chứng khoán cần được nhìn nhận vượt ra ngoài vai trò của một kênh huy động vốn. Về bản chất, đây là cơ chế chuyển hóa nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội thành nguồn lực cho đầu tư phát triển, đồng thời phân bổ dòng vốn tới những doanh nghiệp có năng lực quản trị và dự án hiệu quả. Quá trình đó cũng tạo áp lực tích cực, buộc doanh nghiệp nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả sử dụng vốn.

Kết quả huy động vốn thời gian qua cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của thị trường chứng khoán. Theo UBCKNN, năm 2025 tổng giá trị huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt hơn 763 nghìn tỷ đồng. 6 tháng đầu năm nay, giá trị phát hành cổ phiếu đạt 114 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 67% so với cùng kỳ năm trước; phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt gần 149 nghìn tỷ đồng.

Đặc biệt, Việt Nam đã được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Theo Chủ tịch UBCKNN, đây là cơ hội để nâng cao vị thế của thị trường chứng khoán Việt Nam, mở rộng khả năng thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp huy động vốn.

Tuy nhiên, việc chuyển hóa cơ hội đó thành nguồn vốn thực chất phụ thuộc rất lớn vào chất lượng các doanh nghiệp phát hành. Các quỹ đầu tư quốc tế chỉ có thể giải ngân khi thị trường có nhiều doanh nghiệp có đủ quy mô, quản trị tốt, minh bạch, sử dụng vốn hiệu quả và có các sản phẩm đầu tư đáp ứng nhu cầu của các nhà đầu tư.

Các đại biểu tham dự hội nghị

Ở góc độ thực tiễn, Trưởng ban Quản lý chào bán chứng khoán Khương Tiến Hùng cho rằng thành công của một đợt phát hành phụ thuộc không chỉ vào việc đáp ứng các điều kiện pháp lý, mà còn ở chất lượng chuẩn bị của doanh nghiệp. Theo ông, doanh nghiệp cần bảo đảm hồ sơ chào bán đầy đủ, minh bạch, xây dựng phương án sử dụng vốn khả thi và rà soát kỹ báo cáo tài chính.

Với các đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), doanh nghiệp cần chuẩn bị kỹ phương án xác định giá chào bán, báo cáo vốn điều lệ đã góp và bảo đảm sự đồng bộ giữa IPO với niêm yết.

Hoàn thiện thể chế, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn

Để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn, thời gian qua, Bộ Tài chính và UBCKNN đã liên tục rà soát, hoàn thiện các quy định về phát hành chứng khoán.

Sau Nghị định số 245/2025/NĐ-CP giúp đơn giản hóa thủ tục và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ phát hành ra công chúng, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định số 200/2026/NĐ-CP quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế, nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động phát hành và giao dịch trái phiếu doanh nghiệp.

Theo Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương, Nghị định số 200/NĐ-CP được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn và tiếp thu ý kiến của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp cũng như thành viên thị trường. Điểm cốt lõi của nghị định là tạo sự cân bằng giữa hai mục tiêu: tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn, đồng thời nâng cao chất lượng doanh nghiệp phát hành, tăng cường trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường, bảo đảm công khai, minh bạch và sử dụng vốn đúng mục đích.

Có thể thấy, quá trình hoàn thiện thể chế đối với thị trường vốn đang chuyển từ tư duy quản lý nặng về thủ tục sang xây dựng môi trường huy động vốn minh bạch, ổn định và hiệu quả hơn. Đây cũng là nền tảng để thị trường chứng khoán phát triển bền vững và thu hút các dòng vốn dài hạn.

Trong thời gian tới, UBCKNN sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm phát triển thị trường chứng khoán theo chủ trương, định hướng của Đảng và Chính phủ. “Chúng tôi sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động huy động vốn, thúc đẩy phát triển các sản phẩm mới, nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường và mở rộng hơn nữa khả năng tiếp cận của doanh nghiệp đối với dòng vốn trong và ngoài nước”, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương khẳng định.

Minh Châu