Phát động Cuộc thi 'Thiết kế công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai tại Việt Nam'

Phó Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam Cao Xuân Thạo và các đại biểu thực hiện nghi thức phát động Cuộc thi "Thiết kế công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai tại Việt Nam". Ảnh: Tiến Đạt.

Tham dự Lễ phát động có ông Cao Xuân Thạo - Phó Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam; lãnh đạo các ban, đơn vị Cơ quan UBTƯ MTTQ Việt Nam; lãnh đạo Hội Kiến trúc sư Việt Nam.

Ông Hoàng Thúc Hào - Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho biết, hiện nay đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực quan trọng. Tuy nhiên, cùng với những cơ hội phát triển, Việt Nam cũng đang phải đối mặt với những thách thức ngày càng lớn do biến đổi khí hậu và thiên tai gây ra.

Trong những năm gần đây, thiên tai diễn biến ngày càng cực đoan, bất thường và khó dự báo đã gây thiệt hại nghiêm trọng về người, tài sản và kết cấu hạ tầng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hàng triệu người dân cũng như quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Vì vậy, cuộc thi không chỉ là một sân chơi sáng tạo nghề nghiệp mà còn là diễn đàn kết nối đội ngũ trí thức, các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc nghiên cứu, đề xuất những giải pháp thiết thực nhằm giảm thiểu rủi ro thiên tai, bảo vệ cuộc sống của Nhân dân và góp phần phát triển bền vững đất nước.

Khác với nhiều cuộc thi chuyên ngành trước đây, Ban Tổ chức xác định đây là một hoạt động mang tính xã hội rộng lớn, khuyến khích mọi cá nhân, tổ chức cùng tham gia bằng những ý tưởng sáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương, từng vùng sinh thái.

Cuộc thi được tổ chức cho hai nhóm đối tượng gồm nhóm chuyên nghiệp và nhóm không chuyên nghiệp. Trong đó, nhóm chuyên nghiệp gồm các kiến trúc sư, kỹ sư xây dựng, kỹ sư thủy lợi, nhà quy hoạch; các tổ chức tư vấn thiết kế, viện nghiên cứu, trường đại học; giảng viên, sinh viên các chuyên ngành kiến trúc, xây dựng, quy hoạch trong và ngoài nước.

Nhóm không chuyên gồm học sinh, sinh viên các ngành khác; đoàn viên, thanh niên; cộng đồng dân cư; người Việt Nam ở nước ngoài; các tổ chức, cá nhân có ý tưởng sáng tạo về công trình và giải pháp thích ứng với thiên tai.

Ông Hoàng Thúc Hào - Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam phát biểu tại buổi lễ.

Việc mở rộng đối tượng tham gia thể hiện quan điểm xuyên suốt của Ban Tổ chức: đổi mới sáng tạo không chỉ đến từ các chuyên gia mà còn có thể được hình thành từ thực tiễn cuộc sống, từ kinh nghiệm của người dân ở những vùng thường xuyên chịu tác động của thiên tai.

Chính những kinh nghiệm đó, khi được kết hợp với tri thức khoa học và công nghệ hiện đại, sẽ tạo nên những giải pháp có tính ứng dụng cao, phù hợp với điều kiện của Việt Nam.

Thông qua cuộc thi, Ban Tổ chức kỳ vọng các phương án dự thi không chỉ dừng lại ở ý tưởng thiết kế mà phải hướng đến khả năng ứng dụng trong thực tiễn. Các tác phẩm dự thi tập trung vào bốn nhóm nội dung chính, gồm: công trình nhà cộng đồng đa năng phòng, chống thiên tai; các công trình dân sinh tránh lũ; nhà ở chống chịu thiên tai; các giải pháp sáng tạo khác.

Mỗi phương án dự thi cần thể hiện đầy đủ ý tưởng thiết kế, giải pháp kỹ thuật, khả năng thi công, tính kinh tế, khả năng chuyển giao và nhân rộng trong thực tiễn.

Ban Tổ chức đặc biệt khuyến khích những công trình thân thiện với môi trường, tiết kiệm năng lượng, tận dụng vật liệu địa phương, chi phí hợp lý và có thể áp dụng rộng rãi tại các khu vực miền núi, đồng bằng, ven biển, hải đảo và những vùng thường xuyên chịu tác động của thiên tai.

Theo ông Hoàng Thúc Hào, một trong những điểm mới và cũng là mục tiêu lâu dài của Cuộc thi là hình thành Thư viện các mẫu công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai. Kết quả Cuộc thi sẽ không chỉ dừng lại ở việc lựa chọn các phương án xuất sắc để trao giải mà còn tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện và hệ thống hóa thành nguồn dữ liệu mở phục vụ các bộ, ngành, địa phương, các cơ sở đào tạo và cộng đồng.

Các mẫu thiết kế tiêu biểu sẽ được tổng hợp thành hệ thống tài liệu tham khảo phục vụ công tác quy hoạch, xây dựng nhà ở, trường học, trạm y tế, công trình cộng đồng và các công trình hạ tầng thiết yếu tại những khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai.

Đây sẽ là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ quá trình xây dựng, hoàn thiện quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật; đồng thời hỗ trợ các địa phương lựa chọn các mô hình phù hợp trong quá trình đầu tư, xây dựng và tái thiết sau thiên tai.

Một mục tiêu quan trọng khác của Cuộc thi là góp phần hình thành nhận thức mới về vai trò của kiến trúc, quy hoạch và khoa học công nghệ trong phòng ngừa thiên tai. Nếu trước đây công trình phòng, chống thiên tai thường được nhìn nhận như những giải pháp kỹ thuật đơn lẻ thì trong bối cảnh mới, mỗi công trình cần trở thành một thành tố của chiến lược phát triển bền vững; bảo đảm an toàn cho con người, thích ứng với biến đổi khí hậu và phù hợp với điều kiện văn hóa, xã hội của từng địa phương.

"Thông qua Cuộc thi, Ban Tổ chức mong muốn thúc đẩy tư duy "kiến trúc thích ứng", đưa các thành tựu khoa học, công nghệ đến gần hơn với cộng đồng; tạo điều kiện để các sáng kiến từ thực tiễn được nghiên cứu, phát triển và ứng dụng rộng rãi. Đây cũng là cơ hội để đội ngũ kiến trúc sư, kỹ sư trẻ, sinh viên, các viện nghiên cứu và doanh nghiệp thể hiện trách nhiệm xã hội, đóng góp trí tuệ cho những vấn đề lớn của đất nước" - ông Hoàng Thúc Hào nhấn mạnh.

MTTQ Việt Nam luôn giữ vai trò trung tâm trong việc tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, vận động các tầng lớp Nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước chung tay hỗ trợ đồng bào bị ảnh hưởng bởi thiên tai. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy cứu trợ sau thiên tai chỉ là giải pháp mang tính cấp bách. Điều quan trọng hơn là phải chủ động phòng ngừa để hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản. Muốn làm được điều đó cần có sự tham gia của đội ngũ trí thức, các nhà khoa học, kiến trúc sư, kỹ sư, chuyên gia công nghệ và cộng đồng doanh nghiệp trong việc nghiên cứu, thiết kế những công trình an toàn hơn, những mô hình thích ứng hiệu quả hơn và các giải pháp phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa của từng vùng miền.

Tiến Đạt