Pháo phản lực cơ động cao HIMARS của Ukraine lộ vị trí, bị drone Nga tập kích

Theo các đoạn video và thông tin do phía Nga công bố, một tổ hợp pháo phản lực cơ động cao M142 HIMARS của quân đội Ukraine đã bị phát hiện sau khi khai hỏa tại khu vực tỉnh Donetsk, miền đông Ukraine.

Vụ việc được cho là xảy ra khi tổ hợp này đang thực hiện nhiệm vụ bắn phá từ phía sau tuyến tiếp xúc, cách tiền tuyến hàng chục km, trước khi nhanh chóng cơ động rút lui theo đúng học thuyết tác chiến của loại vũ khí này.

Các hình ảnh được công bố cho thấy drone trinh sát Nga đã phát hiện vệt khói và ánh chớp phát ra từ bệ phóng HIMARS ngay sau khi loạt đạn rời nòng. Từ tín hiệu đó, drone tiếp tục theo dõi mục tiêu trong quá trình di chuyển và dẫn đường cho drone tấn công cảm tử áp sát.

Đòn tập kích được thực hiện trong bối cảnh tổ hợp HIMARS đang di chuyển cùng một phương tiện bọc thép hộ tống trên tuyến đường gần khu dân cư Novobakhmetyevo thuộc tỉnh Donetsk.

Phía Nga cho biết đơn vị tham gia cuộc tấn công là Trung tâm Rubikon, một lực lượng chuyên vận hành drone trinh sát và drone tấn công góc nhìn thứ nhất FPV. Theo tuyên bố từ phía này, drone FPV đã lao trúng mục tiêu, gây thiệt hại nghiêm trọng cho tổ hợp pháo phản lực.

Tuy nhiên, mức độ hư hại cụ thể của HIMARS chưa thể được kiểm chứng độc lập, trong khi quân đội Ukraine chưa đưa ra bình luận chính thức.

HIMARS, tên đầy đủ là Hệ thống pháo phản lực cơ động cao M142, do Mỹ phát triển, được thiết kế đặt trên khung gầm xe tải bánh hơi, cho phép triển khai nhanh và rút khỏi vị trí bắn trong thời gian ngắn.

Mỗi bệ phóng có thể mang 6 quả đạn phản lực dẫn đường GMLRS cỡ 227 mm hoặc 1 tên lửa đạn đạo chiến thuật tầm ngắn ATACMS.

Với đạn GMLRS, tầm bắn hiệu quả đạt khoảng 70 đến 80 km, sai số vòng tròn xác suất chỉ vài mét nhờ hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp vệ tinh.

Từ khi được Mỹ và các đồng minh phương Tây viện trợ cho Ukraine, HIMARS được xem là một trong những vũ khí có ảnh hưởng lớn đến cục diện chiến trường, đặc biệt trong các đòn tập kích kho hậu cần, sở chỉ huy và tuyến tiếp vận của Nga.

Tuy nhiên, sự kiện lần này cho thấy ưu thế đó đang bị thách thức nghiêm trọng bởi mạng lưới trinh sát drone ngày càng dày đặc của Nga.

Theo các chuyên gia quân sự, chiến thuật bắn nhanh rút nhanh của HIMARS vốn được xây dựng để đối phó với pháo binh truyền thống và tên lửa đối phương.

Tuy nhiên, sự xuất hiện của drone trinh sát bay thấp, giá rẻ, thời gian hoạt động dài đã làm giảm đáng kể “cửa sổ an toàn” của các tổ hợp pháo phản lực.

Chỉ cần vài giây lộ vị trí sau khi khai hỏa, HIMARS có thể bị bám theo liên tục, đặc biệt khi drone được phối hợp theo mạng lưới, thay phiên nhau giám sát mục tiêu.

Drone FPV tấn công mà Nga sử dụng thường có khối lượng chỉ vài kg, mang đầu đạn nổ mạnh đủ sức gây hư hại nặng cho phương tiện quân sự bánh hơi hoặc làm mất khả năng tác chiến của bệ phón HIMARS..

Lợi thế của loại drone này nằm ở chi phí thấp, khả năng điều khiển linh hoạt và độ chính xác cao ở cự ly ngắn, khiến chúng trở thành mối đe dọa thực sự với các khí tài giá trị lớn như HIMARS.

Theo dữ liệu từ các nguồn phân tích tình báo nguồn mở, Ukraine được cho là đang sở hữu khoảng 39 tổ hợp pháo phản lực cơ động cao HIMARS.

Trước đó, đã có ít nhất 3 tổ hợp được xác nhận bị phá hủy hoàn toàn trong các đòn tập kích của Nga, cùng 2 tổ hợp khác bị hư hại nặng và phải chuyển về Mỹ để sửa chữa.

Con số này, dù chưa lớn so với tổng lượng viện trợ, nhưng cho thấy tỷ lệ tổn thất của các khí tài đắt tiền đang gia tăng.

Sự kiện pháo HIMARS bị drone Nga bám sát và tấn công phản ánh xu hướng rõ rệt của chiến tranh hiện đại, nơi không gian tác chiến không người lái đóng vai trò ngày càng quyết định.

Trong bối cảnh đó, cả Nga và Ukraine đều buộc phải điều chỉnh chiến thuật, tăng cường biện pháp ngụy trang, nghi binh và phòng thủ chống drone, nếu không muốn những vũ khí được coi là át chủ bài trở thành mục tiêu dễ bị săn đuổi trên chiến trường.

Việt Hùng