Phân định rõ trách nhiệm bảo đảm an ninh, trật tự tại khu vực biên giới

Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang phát biểu

Ngày 8/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 09 luật về quân sự, quốc phòng.

Phát biểu tại phiên thảo luận, đa số đại biểu nhất trí với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số quy định trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng nhằm kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy cơ quan quân sự địa phương theo hướng “tinh, gọn, mạnh”.

Phân công theo tính chất nhiệm vụ

Phát biểu thảo luận đại biểu Huỳnh Ngọc Liêm cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số luật trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng nhằm bảo đảm đồng bộ với việc sắp xếp tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Tập trung vào một vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với thi hành pháp luật, đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm chủ trì giữa Bộ Quốc phòng và Bộ Công an trong quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia và bảo đảm an ninh, trật tự tại khu vực biên giới, cửa khẩu.

Đại biểu Huỳnh Ngọc Liêm, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng nêu ý kiến

Theo đại biểu Huỳnh Ngọc Liêm, pháp luật hiện hành quy định khá rộng trách nhiệm chủ trì của Bộ Quốc phòng đối với nhiệm vụ duy trì an ninh, trật tự, an toàn xã hội ở khu vực biên giới, cửa khẩu. Khoản 2 Điều 35 Luật Quốc phòng quy định Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao, Bộ Công an trong quản lý nhà nước về biên giới quốc gia và duy trì an ninh, trật tự, an toàn xã hội ở khu vực biên giới, cửa khẩu. Trong khi đó, Luật Biên phòng Việt Nam cũng thể hiện nguyên tắc này tại một số điều khoản; còn trách nhiệm của Bộ Công an trong xây dựng nền an ninh nhân dân, quản lý nhà nước về xuất nhập cảnh đã được quy định, nhưng đối với việc duy trì an ninh, trật tự tại khu vực biên giới, trách nhiệm hiện chủ yếu được xác định theo hướng phối hợp.

Hội trường Diên Hồng sáng 8/8

“Đây chính là điểm cần tiếp tục nghiên cứu để phân định rõ hơn trong lần sửa luật này”, đại biểu Huỳnh Ngọc Liêm nhấn mạnh.

Đại biểu phân tích, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, phạm vi của nhiều xã, phường rất rộng. Một xã có biên giới không chỉ có đường biên, mốc quốc giới, cửa khẩu mà còn có khu dân cư, khu sản xuất, thương mại, dịch vụ và nhiều hoạt động kinh tế - xã hội nằm sâu trong địa bàn.

Do đó, nếu lấy toàn bộ địa giới hành chính của một xã biên giới làm căn cứ để xác định một cơ quan chủ trì chung về an ninh, trật tự thì dễ dẫn đến giao thoa giữa nhiệm vụ biên phòng với nhiệm vụ quản lý nhà nước về an ninh, trật tự.

Từ thực tế này, đại biểu Huỳnh Ngọc Liêm đề nghị sửa luật theo hướng “chuyển cách tiếp cận từ ‘phân công theo địa bàn’ sang ‘phân công theo tính chất nhiệm vụ’”.

Một nhiệm vụ - một đầu mối chủ trì

Trên cơ sở đó, đại biểu Huỳnh Ngọc Liêm đề nghị tiếp tục khẳng định rõ Bộ Quốc phòng, trực tiếp là Bộ đội Biên phòng, chủ trì quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia và thực hiện nhiệm vụ biên phòng. Đây là các nhiệm vụ liên quan đến quản lý, bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ; đường biên, mốc quốc giới; công trình biên giới; cửa khẩu; kiểm soát qua lại biên giới; giải quyết các vụ việc trực tiếp liên quan đến biên giới, cửa khẩu và thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, biên phòng. Đồng thời, cần quy định rõ hơn trách nhiệm chủ trì của Bộ Công an đối với bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và đấu tranh phòng, chống tội phạm theo chức năng của Công an nhân dân, kể cả trên địa bàn dân cư thuộc khu vực biên giới.

Các đại biểu tham dự

Đại biểu đưa ví dụ, nếu xảy ra vụ án hình sự, gây rối trật tự công cộng, cháy lớn, hoạt động tội phạm có tổ chức hoặc vụ việc phức tạp về an ninh tại khu dân cư thuộc xã biên giới nhưng không trực tiếp gắn với đường biên, mốc giới, cửa khẩu hoặc hoạt động qua biên giới thì cần xác định rõ Công an là lực lượng chủ trì xử lý theo chức năng; Bộ đội Biên phòng phối hợp.

Ngược lại, đối với hành vi xâm phạm đường biên, mốc quốc giới; vượt biên trái phép; vụ việc phát sinh trực tiếp tại cửa khẩu hoặc trực tiếp liên quan nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia thì Bộ đội Biên phòng chủ trì, các lực lượng khác phối hợp.

“Như vậy, chúng ta không phân chia địa bàn cho từng lực lượng, mà phân định trách nhiệm theo đúng chức năng pháp luật giao”, đại biểu Huỳnh Ngọc Liêm nêu rõ.

Các đại biểu tham dự

Đại biểu cũng đề nghị sửa đồng bộ các quy định có liên quan, không chỉ sửa một điều riêng lẻ; trong đó rà soát khoản 2 Điều 35 Luật Quốc phòng và các quy định liên quan tại Luật Biên phòng Việt Nam về quan hệ chủ trì, phối hợp giữa Bộ Quốc phòng, Bộ đội Biên phòng và Bộ Công an.

Theo đại biểu, lần sửa đổi này cần quán triệt nguyên tắc: “Một nhiệm vụ - một đầu mối chủ trì; đúng chức năng - đúng thẩm quyền; phối hợp rõ trách nhiệm; không chồng chéo và không để khoảng trống pháp lý”.

Ngọc Diệp