Phân cấp 636 thủ tục hành chính: Hà Nội quyết liệt khơi thông nguồn lực

Hà Nội hướng tới chính quyền phục vụ, hiệu quả

Trong thời gian qua, việc tập trung quá mức thẩm quyền tại cấp thành phố đã tạo ra những điểm nghẽn về cả thời gian lẫn nguồn lực. Cơ chế trung gian nhiều tầng nấc không chỉ gây tồn đọng hồ sơ mà còn hạn chế tính chủ động của cấp cơ sở, khiến địa phương dễ dàng rơi vào thế bị động trước các vấn đề dân sinh cấp bách, như: Thủy lợi, đê điều hay quản lý chất thải.

Trong lộ trình chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp kể từ ngày 1-7-2025, thành phố Hà Nội đã xác định rõ ràng: Phân cấp, ủy quyền là yêu cầu tất yếu để giải phóng nguồn lực xã hội và hiện đại hóa năng lực điều hành đô thị.

Hà Nội đã phân cấp, ủy quyền 636 thủ tục hành chính cho các cấp thấp hơn nhằm phục vụ tốt nhất nhu cầu của người dân, doanh nghiệp. Ảnh: N.M

Về bản chất, đây là sự chuyển dịch từ phương thức quản trị vi mô sang mô hình điều hành dựa trên mục tiêu và kết quả thực chất. Phương thức vận hành mới hướng tới việc thay thế tư duy quản lý hành chính đơn thuần bằng tinh thần chủ động đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp. Việc ủy quyền 636 thủ tục hành chính nhằm xây dựng năng lực cho bộ máy cơ sở, giúp các xã, phường thực hiện đầy đủ chức năng của một cấp quản lý, có quyền tự quyết và tự chịu trách nhiệm trong phạm vi thẩm quyền.

Bước chuyển này trực tiếp tối ưu hóa bộ máy, rút ngắn quy trình xử lý thủ tục, qua đó, thành phố đặt mục tiêu khơi thông nguồn lực xã hội thông qua việc tiết kiệm thời gian và chi phí. Đây là nền tảng để Hà Nội kiến tạo hệ thống quản trị minh bạch, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả phục vụ trong kỷ nguyên mới.

Để việc phân cấp không gây áp lực quá tải cho cơ sở, Hà Nội triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp về cơ chế, nhân lực và hạ tầng kỹ thuật. Trong quá trình thực thi, thành phố quán triệt tinh thần "6 rõ" (rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ lộ trình và rõ kết quả). Việc cụ thể hóa các tiêu chí này nhằm nâng cao trách nhiệm giải trình của người đứng đầu, đồng thời khắc phục tình trạng đùn đẩy hoặc né tránh trách nhiệm giữa các cấp.

Về quy mô, danh mục ủy quyền liên tục được rà soát và mở rộng để đáp ứng nhu cầu thực tế, tăng từ 168 lên 636 thủ tục hành chính tính đến tháng 3-2026. Các nội dung này được thực hiện qua nhiều hình thức, tiêu biểu là 353 thủ tục từ cấp thành phố về các sở và 52 thủ tục ủy quyền trực tiếp về UBND cấp xã. Chỉ số này phản ánh quyết tâm thực hiện phân cấp triệt để, vượt mốc kế hoạch đề ra.

Dịch vụ công Hà Nội chuyển mình vì người dân

Giám đốc Chi nhánh Trung tâm Phục vụ hành chính công số 1, Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội Bùi Dương cho biết, Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội đang chuyển mạnh từ tư duy “chờ dân” sang “tìm dân”. Trung tâm đã triển khai nhiều mô hình mới, trong đó có xe lưu động, đưa cán bộ và lực lượng thanh niên xung kích trực tiếp đến các khu dân cư, nhà văn hóa, đặc biệt là những địa bàn xa, còn hạn chế về hạ tầng công nghệ thông tin, nơi người dân phải di chuyển hàng chục km để làm thủ tục.

Việc phân cấp, ủy quyền đã tạo ra lợi ích kinh tế gián tiếp ước tính hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm thông qua việc giải phóng 32 triệu giờ lao động. Ảnh: N.M

Qua đó, vừa hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục tại chỗ, vừa tuyên truyền, hướng dẫn sử dụng Cổng Dịch vụ công quốc gia, nơi hiện đã cung cấp nhiều dịch vụ trực tuyến, có thể thực hiện thuận tiện qua tài khoản VNeID. Cùng với quá trình chuyển đổi số, người dân ngày càng có nhiều kênh để đánh giá chất lượng phục vụ của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động.

Trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, người dân có thể gửi phản ánh, kiến nghị. Đặc biệt, tại Hà Nội, ứng dụng iHanoi với hơn 6 triệu người dùng cho phép lấy số thứ tự trực tuyến, theo dõi tiến độ giải quyết hồ sơ đến từng bước, đồng thời phản ánh, góp ý trực tiếp. Những kênh này góp phần tăng cường giám sát, qua đó thúc đẩy đội ngũ cán bộ chuyển từ tư duy “xin - cho” sang tư duy phục vụ, nâng cao mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp.

Kết quả thực tiễn tính đến ngày 15-3-2026 cho thấy, việc đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền đã tạo ra những chuyển biến định lượng cụ thể trong công tác điều hành của Thủ đô. Giúp rút ngắn thời gian xử lý bình quân 1 ngày trên mỗi thủ tục. Hiệu quả này không chỉ tiết kiệm hơn hàng chục tỷ đồng chi phí di chuyển, tiếp cận dịch vụ mà còn tạo ra lợi ích kinh tế gián tiếp ước tính hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm thông qua việc giải phóng 32 triệu giờ lao động.

Đặc biệt, tại các lĩnh vực trọng điểm, thời gian xử lý hồ sơ đất đai giảm 15-30%, trong khi cấp phép xây dựng rút ngắn 3-5 ngày làm việc. Sự chuyển biến này đánh dấu bước thay đổi về chất trong vận hành bộ máy, khi các xã, phường thực sự trở thành cấp quản lý thực thụ với đầy đủ quyền tự quyết và trách nhiệm trong phạm vi thẩm quyền.

Song song đó, phân cấp đã trở thành động lực mạnh mẽ thúc đẩy chuyển đổi số với tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đạt 95,63%. Chỉ số này không chỉ vượt chuẩn ASEAN mà còn đưa Hà Nội tiệm cận các tiêu chuẩn quản trị đô thị hiện đại.

Bảo Châu