'Pha nước rút thần kỳ' của nền kinh tế Việt Nam

Theo Cục Thống kê, nền kinh tế Việt Nam đã khép lại năm 2025 với mức tăng trưởng 8,02%, đạt mục tiêu Quốc hội và Chính phủ đề ra. Kết quả này đã kéo tăng trưởng bình quân giai đoạn 2021-2025 lên 6,3%/năm, cao hơn nhiệm kỳ trước (6,2%/năm), bất chấp mức tăng trưởng thấp 2,58% ghi nhận trong năm 2021 do tác động của đại dịch Covid-19.

Nếu không tính năm 2021, giai đoạn 4 năm 2022-2025, Việt Nam đã ghi nhận tăng trưởng bình quân 7,2%/năm, vượt mục tiêu 6,5-7% Quốc hội đề ra.

"Pha nước rút thần kỳ"

Để có kết quả tăng trưởng ấn tượng kể trên không thể bỏ qua 2 năm 2024-2025 "nước rút thần kỳ" của nền kinh tế Việt Nam.

Đầu năm 2024, trong bối cảnh biến động của thị trường thế giới, nền kinh tế trong nước cũng vừa bước qua khó khăn của đại dịch, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) chỉ dự báo tăng trưởng của Việt Nam ở mức 5,8% và 5,5%, còn ADB dự báo tăng 6%.

Có góc nhìn tích cực hơn, nhưng nhiều định chế tài chính quốc tế lớn cũng chỉ dự báo tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam quanh mức 6-6,5% như HSBC và UOB.

Tuy nhiên, kết quả tăng trưởng năm 2024 của Việt Nam đã khiến dự báo của hầu hết tổ chức tài chính "việt vị" với mức tăng trên 7%, qua đó vượt qua mọi dự báo từ các bên, kể cả mục tiêu của Quốc hội đặt ra trước đó.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay là Bộ Tài chính), xuất khẩu, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và tiêu dùng nội địa là những động lực chính cho tăng trưởng năm 2024. Ngoài ra, các gói hỗ trợ tài chính, giảm thuế cho doanh nghiệp và hộ gia đình, cùng các biện pháp thúc đẩy đầu tư công đã tạo động lực lớn cho nền kinh tế Việt Nam.

Hai năm gần nhất Việt Nam đã "đánh bại" mọi dự báo tăng trưởng từ các tổ chức tài chính quốc tế. Ảnh: Quỳnh Danh.

Năm 2025, kịch bản trên lặp lại khi nền kinh tế Việt Nam một lần nữa "đánh bại" mọi dự báo của các tổ chức tài chính quốc tế.

Trong nửa đầu năm, hầu hết tổ chức tài chính thế giới đưa dự báo tăng trưởng của nước ta dưới 7%. Trong đó, Standard Chartered dự báo GDP Việt Nam tăng 6,1%; HSBC dự báo mức 6,6%; UOB dự báo 6,9%; ADB và World Bank cùng đưa ra mức 6,6%.

Sau kết quả tăng trưởng ấn tượng 3 quý đầu năm, cùng số liệu tích cực trong tháng 10-11/2025, các tổ chức này đã đồng loạt điều chỉnh dự báo tăng trưởng của Việt Nam, phổ biến lên 7-7,5%, riêng HSBC đưa đánh giá tích cực nhất với mức 7,9%.

Tuy vậy, nền kinh tế hơn 100 triệu dân đã khép lại năm 2025 với mức tăng trưởng trên 8%, đưa quy mô nền kinh tế từ 346 tỷ USD năm 2020 lên 510 tỷ USD vào cuối năm 2025. Đà tăng này giúp Việt Nam tăng 5 bậc trên bảng xếp hạng toàn cầu, xếp thứ 32 trong danh sách nền kinh tế lớn nhất thế giới.

GDP bình quân đầu người năm 2025 ước đạt khoảng 5.000 USD, chính thức vào nhóm quốc gia thu nhập trung bình cao.

Ông Vũ Bình Minh, Giám đốc Kinh doanh vốn và tiền tệ, Khối thị trường vốn và Dịch vụ Chứng khoán HSBC Việt Nam, đánh giá 2025 tiếp tục là một năm Việt Nam đạt được hầu hết mục tiêu kinh tế vĩ mô đặt ra từ đầu năm - từ tăng trưởng kinh tế, đến kiểm soát lạm phát, cùng hàng loạt các chỉ tiêu khác.

"Nhìn lại bức tranh kinh tế cả năm qua, để đạt được thành tựu đó Việt Nam đã phải vượt qua vô vàn thách thức với những 'cơn gió ngược' đến từ mọi khía cạnh như thuế quan, thay đổi khí hậu, vấn đề nợ công toàn cầu...", ông Minh bình luận.

Chuyên gia HSBC đánh giá 2025 là một năm đầy biến động đối với Việt Nam, nhưng những lo ngại về thuế quan đã không ngăn được nước ta đạt mức tăng trưởng cao. Kết quả này dễ dàng đưa Việt Nam trở thành quán quân tăng trưởng ở châu Á.

Kỳ vọng lớn cho năm 2026

Sau "pha nước rút thần kỳ" trong 2 năm cuối nhiệm kỳ vừa qua, trong báo cáo đánh giá kinh tế Việt Nam mới nhất, các chuyên gia của HSBC cho biết Việt Nam sẽ khởi đầu năm 2026 với sự kiện chính trị quan trọng - Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Sự kiện sẽ bầu ra ban lãnh đạo mới và đề ra các mục tiêu kinh tế - xã hội cho 5 đến 10 năm tiếp theo của Việt Nam.

"Cho dù kết quả ra sao, chính sách kinh tế được dự báo là sẽ nhất quán và ít có thay đổi đáng kể", HSBC bình luận.

Tháng 11/2025 vừa qua, Quốc hội đã thông qua một loạt mục tiêu kinh tế - xã hội cho năm 2026, hé lộ những kỳ vọng trong giai đoạn 2026-2030. Mục tiêu tăng trưởng năm 2026 được đặt ra ở mức "ít nhất" 10%, với GDP bình quân đầu người 5.400-5.500 USD.

- 15 chỉ tiêu kinh tế - xã hội năm 2026 Quốc hội giao:

Đặc biệt hơn, mục tiêu tăng trưởng hai con số này được đưa ra trên cơ sở tăng trưởng GDP đạt mức cao trên 8% của năm 2025. Theo giới chuyên gia, điều này đòi hỏi một "cú hích" mạnh mẽ để đạt được tăng trưởng toàn diện, bao gồm thương mại vượt trội, đầu tư đáng kể và tiêu dùng mạnh mẽ.

Ông Tim Evans, Tổng giám đốc HSBC Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh Việt Nam bước vào kỷ nguyên tăng trưởng mới, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và sự phát triển của kinh tế tư nhân được coi là những yếu tố tăng tốc quan trọng. Tất nhiên, những động lực tăng trưởng này đòi hỏi nguồn vốn rất dồi dào.

Hiện Việt Nam đang đầu tư mạnh vào các dự án quy mô lớn, dài hạn trong lĩnh vực năng lượng và hạ tầng vốn cần hàng tỷ USD, vượt xa mức có thể huy động từ lợi nhuận kinh doanh hay cho vay trong nước.

Trong bối cảnh hạn mức tín dụng giảm dần theo lộ trình, ông Evans kỳ vọng chứng kiến thêm doanh nghiệp Việt Nam từ cả hai khu vực công - tư vươn ra nước ngoài để tìm kiếm nguồn vốn mới.

"Đây chính là tín hiệu cho thấy sự trưởng thành và cởi mở của bối cảnh tài chính doanh nghiệp Việt Nam", CEO HSBC Việt Nam nhận định.

2026 là năm đầu tiên trong giai đoạn kỳ vọng tăng trưởng "thần tốc" của Việt Nam. Ảnh: Quỳnh Danh.

Tương tự, ông Vũ Bình Minh cho rằng dù các diễn biến của năm 2026 rất khó dự báo tại thời điểm này, các chỉ số như PMI đã góp phần hé lộ một số triển vọng đáng khích lệ.

Theo đó, chỉ số PMI tổng thể vẫn duy trì ở mức mở rộng 53,8 trong tháng 11 năm ngoái. Đặc biệt, đơn đặt hàng xuất khẩu mới đã tăng trưởng với tốc độ nhanh hơn trong tháng thứ hai liên tiếp.

Thời gian qua, Việt Nam cũng đã tập trung đẩy mạnh đầu tư công, đặc biệt vào cơ sở hạ tầng trọng điểm. Chi tiêu công cho cơ sở hạ tầng chiếm khoảng 6-7% GDP, cao hơn nhiều so với các nước trong khu vực. Đây đã và đang là động lực quan trọng hỗ trợ đà tăng trưởng kinh tế.

Việc tiếp tục tập trung đẩy mạnh đầu tư công sẽ là một trụ cột quan trọng hỗ trợ tăng trưởng. Điều này đặc biệt ý nghĩa trong bối cảnh dư địa cho chính sách tiền tệ hạn chế. Ngược lại, dư địa về chính sách tài khóa còn tương đối rộng mở khi tỷ lệ nợ công trên GDP của Việt Nam hiện thấp nhất trong khu vực ASEAN.

Về thương mại, vị chuyên gia đánh giá đa dạng hóa thương mại đã trở thành chiến lược quan trọng trong bối cảnh bất ổn về thuế quan từ Mỹ. Dù Mỹ vẫn duy trì là điểm đến xuất khẩu hàng đầu, Việt Nam đang đẩy nhanh nỗ lực theo đuổi các cơ hội thương mại dài hạn.

Về thị trường tài chính, chính sách điều hành tiền tệ chủ động, linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục tạo điều kiện cho thị trường vận động trong biên độ ổn định.

"2026 sẽ tiếp tục là một năm Việt Nam đứng trước nhiều thách thức, nhưng cũng không thiếu những cơ hội. Việc tìm được điểm cân bằng sẽ giúp đưa quốc gia bước vào một kỷ nguyên mới vững mạnh hơn", ông Minh bình luận.

Quang Thắng