'Pessi', 'Si tạ' và thứ bóng đá của lòng thù ghét

Messi trở thành mục tiêu công kích sau thất bại của Argentina ở chung kết World Cup.

Sau chiến thắng của Tây Ban Nha trước Argentina tại trận chung kết FIFA World Cup 2026 hôm 20/7, một bộ phận người hâm mộ bóng đá không dành thời gian tôn vinh nhà tân vô địch, mà thay vào đó hùa vào chế giễu, thậm chí sỉ vả Lionel Messi một cách hả hê.

Sau 120 phút bất lực trước Tây Ban Nha, Messi rơi nước mắt khi chứng kiến hàng nghìn cổ động viên Argentina cuồng nhiệt hô vang tên anh bất chấp thất bại. Nhưng với hàng triệu anti-fan, nói chính xác là những cổ động viên ủng hộ Cristiano Ronaldo, đó là cơ hội để sỉ vả Messi bằng những lời lẽ tồi tệ nhất như "Pessi" (chỉ Messi là đại sứ thương hiệu của Pepsi), "Si tạ" (chỉ Messi là quả tạ của ĐTQG Argentina), “gã lừa đảo”, “kẻ thất bại”, “thằng lùn vô dụng”, “tên đạo đức giả”, “được FIFA bảo kê”…

Tất nhiên, đó không phải là những lời bình luận bóng đá, mà là cơn cuồng nộ được “xả” sau thời gian bị dồn nén từ đầu World Cup 2026, đặc biệt từ sau khi Ronaldo và Bồ Đào Nha bị loại khỏi giải đấu. Không có được niềm vui và sự hứng khởi từ chiến thắng của thần tượng, họ tìm thấy cơ hội để thỏa mãn và hả hê trước thất bại của cầu thủ mà mình căm ghét.

Đối với các “fan cuồng”, logic là thứ không tồn tại, còn cảm xúc chi phối mọi hành vi và lời nói. Trên thực tế, Messi khép lại World Cup 2026 với 8 bàn thắng, 4 kiến tạo, trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng thứ hai trong lịch sử giải đấu và nắm giữ kỷ lục kiến tạo.

Các thống kê chính thức tính từ năm 1966 cũng cho thấy Messi xếp thứ nhất trong lịch sử World Cup về nhiều chỉ số như số cơ hội rõ rệt tạo ra (24), xG (19,6), xA (11,1), số đường chuyền chính xác ở một phần ba cuối sân (639), số đường chuyền chính xác vào vòng cấm đối phương (236), số đường tạt bóng chính xác (40), số lần qua người thành công (137), tổng số cú sút trúng đích (64)…

Bóp méo mọi logic

Trong trận chung kết, Argentina thua hoàn toàn xứng đáng trước một Tây Ban Nha vượt trội về cả kỹ thuật lẫn chiến thuật. Messi bị cô lập và không thể tạo ra phép màu. Nhưng thất bại đó hoàn toàn không thể phủ nhận thực tế rằng Messi, ở tuổi 39, đã có một kỳ World Cup phi thường, vượt ngoài sức tưởng tượng của cả thế giới bóng đá.

Cuộc tranh luận Messi - Ronaldo từ lâu đã vượt khỏi giới hạn chuyên môn.

Tuy nhiên, với các anti-fan, thất bại đó trở thành cơ hội để họ tuyên bố: “Cuộc tranh luận Messi và Ronaldo, ai giỏi hơn, đã được mở lại”, rằng “Ronaldo chưa từng thua trong trận chung kết nào với vai trò đội trưởng tuyển Bồ Đào Nha”, “Ronaldo ghi bàn vào lưới Tây Ban Nha ở chung kết Nations League, do đó vĩ đại hơn Messi”, hay “Ronaldo mà có đồng đội giỏi thì vô địch World Cup lâu rồi”…

Đó không phải là lập luận phản biện, mà là sự bóp méo lịch sử và logic. Họ phớt lờ việc Nations League chỉ là một giải đấu giao hữu không được các đội bóng lớn châu Âu coi trọng. Họ quên mất Ronaldo chưa bao giờ chơi thuyết phục tại đấu trường World Cup, đặc biệt ở World Cup 2026, khi Bồ Đào Nha sở hữu một tập thể mạnh với nhiều ngôi sao đẳng cấp thế giới…

Họ cáo buộc vô căn cứ rằng Messi “gian lận”, “mua trọng tài”, “được FIFA bảo kê” để hạ thấp thành công của Argentina tại World Cup 2022, đồng thời tung hô Ronaldo là “liêm chính”, “đạo đức”, “một mình chống lại cả FIFA tham nhũng”… mà không hề nhớ tới việc Ronaldo từng nổi tiếng với những màn ngã vờ để kiếm phạt đền trước thời VAR. Real Madrid cũng từng nhiều lần giành chiến thắng nhờ các bàn thắng được Ronaldo ghi trong tư thế việt vị ở giai đoạn CLB thống trị châu Âu từ năm 2016 đến 2018.

Nghiên cứu kinh điển của Hastorf và Cantril năm 1954 phơi bày một sự thật đáng báo động về nhận thức con người. Hai nhà tâm lý học cho sinh viên Đại học Princeton và Dartmouth xem cùng một đoạn phim ghi lại trận bóng đá căng thẳng giữa hai trường.

Kết quả thật bất ngờ: sinh viên Princeton “thấy” đội Dartmouth phạm lỗi nhiều hơn gấp đôi so với những gì sinh viên Dartmouth nhận thấy. Cùng một trận đấu, nhưng mỗi bên lại nhìn ra hai phiên bản hoàn toàn khác nhau. Điều này cho thấy lòng trung thành với “phe ta” có thể bóp méo hoàn toàn những gì mắt ta nhìn thấy.

Tương tự, nhà tâm lý học Ziva Kunda trong công trình nổi tiếng “The Case for Motivated Reasoning” (1990) chứng minh rằng con người không suy nghĩ một cách khách quan. Khi đã có sẵn một mong muốn hoặc thiên kiến, ví dụ muốn chứng minh Ronaldo hay hơn Messi, chúng ta sẽ vô thức chọn lọc thông tin, bẻ cong lập luận và chỉ chấp nhận những bằng chứng hỗ trợ cho kết luận mình muốn đạt được. Chúng ta không tìm sự thật, mà tìm cách để mình “đúng”.

Không có phe chính nghĩa trong cuộc khẩu chiến độc hại giữa fan Messi và Ronaldo.

Những nghiên cứu của Daniel Wann, một chuyên gia hàng đầu về tâm lý người hâm mộ thể thao, càng làm rõ hậu quả nguy hiểm. Wann chỉ ra rằng càng gắn bó mạnh mẽ với một cầu thủ hoặc đội bóng, con người càng dễ dung túng cho hành vi thù địch, từ bình luận, chế giễu, xúc phạm nặng nề trên mạng xã hội đến những hành vi hung hăng ngoài đời thực. Sự cuồng tín càng cao, ranh giới giữa “cổ vũ” và “tấn công” càng dễ bị xóa nhòa.

Văn hóa độc hại và thấp kém

Dưới góc nhìn của Lý thuyết Nhận dạng Xã hội do Henri Tajfel và John Turner phát triển, chúng ta có thể hiểu rõ gốc rễ của hiện tượng này. Con người thường xây dựng một phần giá trị và lòng tự trọng của bản thân dựa trên nhóm mà mình ủng hộ. Khi thuộc về một nhóm, họ có xu hướng nâng tầm nhóm đó và coi thường nhóm đối lập.

Với nhiều fan cuồng Ronaldo, việc liên tục khẳng định “Ronaldo vĩ đại hơn Messi” không còn là tranh luận bóng đá thuần túy. Đây là cách họ khẳng định giá trị cá nhân và cảm giác mình “thông minh”, “đúng đắn” hơn.

Khi Argentina thua trận, họ cảm thấy thỏa mãn. Đó là niềm vui trên nỗi đau người khác. Điều đó khiến họ dễ dàng buông ra những lời lăng mạ cay độc, thô tục và thấp kém nhất mà không chút kiềm chế.

Thứ văn hóa độc hại này đang từng bước hủy hoại không gian thưởng thức bóng đá. Mức độ cuồng tín càng cao, xu hướng dung túng cho những hành vi bùng nổ thù địch càng lớn, từ những bãi rác ngôn từ trên không gian mạng đến các hành động cực đoan ngoài đời thực.

Thay vì mổ xẻ những chỉ số bàn thắng kỳ vọng (xG), số đường chuyền tịnh tiến hay phong độ xuyên suốt giải đấu, người ta chọn cách ném vào mặt nhau những đoạn clip bị cắt cúp và những chiếc meme rác rưởi.

Khoảnh khắc buồn bã của Messi Lionel Messi không thể cùng Argentina bảo vệ thành công chức vô địch World Cup sau thất bại 0-1 trước Tây Ban Nha ở trận chung kết diễn ra sáng 20/7.

Không chỉ các fan Ronaldo hành động như vậy. Cũng có không ít fan Messi nhiều lần thóa mạ Ronaldo bằng những từ ngữ không đẹp đẽ và vui sướng, hả hê khi Bồ Đào Nha bại trận. Không hề có “phe chính nghĩa” trong cuộc khẩu chiến vô nghĩa này.

Những người hâm mộ bóng đá thực thụ sẽ đòi hỏi một tiêu chuẩn văn minh hơn: đối thoại bằng dữ liệu thay vì bộc phát cảm xúc, nhìn nhận toàn cảnh thay vì nhặt nhạnh clip bẩn, tôn trọng thay vì chửi rủa theo kiểu bầy đàn. Trên thực tế, Messi sẽ chẳng bao giờ phải lên tiếng phân trần. Dù thất bại tại World Cup 2026, anh vẫn là GOAT, vẫn có trong tay một chiếc cúp vàng danh giá. Tương tự, không ai có thể phủ nhận sự vĩ đại của Ronaldo.

Cuối cùng, chỉ những kẻ “quăng dao” trên mạng xã hội mới thật sự đáng thương, bởi họ đã tốn thời gian, năng lượng và cảm xúc vào những trò phỉ báng vô nghĩa, vô giá trị, đồng thời tự đầu độc chính tâm hồn mình.

Highlights Tây Ban Nha 1-0 Argentina Sáng 20/7, Tây Ban Nha đánh bại Argentina 1-0 sau 120 phút thi đấu để trở thành nhà vô địch World Cup 2026.

Hiếu Trung