Pencak Silat Hà Nội và bài toán tìm lại vị thế

Đi đầu phát triển

Đội tuyển Pencak Silat Hà Nội tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ IX năm 2022. Ảnh: Huyền Chi

Nhìn lại lịch sử, Pencak Silat Hà Nội có quyền tự hào về một truyền thống đặc biệt. Pencak Silat du nhập vào Việt Nam từ cuối những năm 1980 và nhanh chóng được Hà Nội tiếp nhận, xây dựng lực lượng. Trong những năm đầu, Hà Nội là một trong những địa phương đi đầu trong phát triển môn võ này, đồng thời đóng góp lực lượng quan trọng cho đội tuyển quốc gia.

Vai trò của Hà Nội trong giai đoạn này càng thể hiện rõ khi năm 1994, Giải vô địch Pencak Silat quốc gia đầu tiên được tổ chức tại Hà Nội. Từ sân chơi này, lực lượng vận động viên (VĐV) cho đội tuyển quốc gia được tuyển chọn, trong đó Hà Nội và Công an nhân dân là những đơn vị có đóng góp đáng kể. Đây là giai đoạn Pencak Silat Việt Nam chuyển từ thời kỳ tiếp cận, học hỏi sang từng bước khẳng định vị trí trên đấu trường khu vực và quốc tế.

Các vận động viên nội dung quyền của Pencak Silat Hà Nội thi đấu tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ IX năm 2022. Ảnh: Huyền Chi.

Cùng với quá trình phát triển của đội tuyển quốc gia, Pencak Silat Hà Nội từng bước xây dựng được hệ thống đào tạo tương đối bài bản. Những thế hệ VĐV nối tiếp nhau, từ các võ sĩ đối kháng đến những VĐV biểu diễn, tạo nên một dàn lực lượng có chiều sâu.

Thành tích tại hai kỳ Đại hội Thể thao toàn quốc gần đây nhất cho thấy điều đó. Tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ VIII năm 2018, Hà Nội giành 6 HCV, 5 HCB và 2 HCĐ, đứng nhất toàn đoàn môn Pencak Silat. Đến Đại hội lần thứ IX năm 2022, Hà Nội tiếp tục có những dấu ấn đáng kể. Khi đó, đoàn Hà Nội giành 4 HCV, 2 HCB, 4 HCĐ, chỉ kém đoàn dẫn đầu là Thanh Hóa về số HCB (4 HCV, 3 HCB, 3 HCĐ).

Riêng tại sân chơi quốc tế, các VĐV Hà Nội cũng từng nhiều lần có mặt trên bục nhận HCV các giải thế giới, châu Á, Đông Nam Á. Ở kỳ ASIAD năm 2018, khi Pencak Silat có mặt trong chương trình thi đấu, các võ sĩ Hà Nội trong màu áo đội tuyển quốc gia cũng đóng góp tấm HCB nội dung biểu diễn. Và trong một thời gian dài, Pencak Silat Hà Nội luôn phối hợp, hỗ trợ tối đa phía đơn vị quản lý Pencak Silat Việt Nam để hoàn thành các nhiệm vụ quốc gia.

Tìm lại vị thế bằng cách nào?

Các võ sĩ Pencak Silat Hà Nội trong buổi tập chuẩn bị cho Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026. Ảnh: Nguyễn Thu

Khoảng hơn hai năm gần đây, thành tích của đội Hà Nội tại giải vô địch quốc gia cũng như giải vô địch trẻ quốc gia không còn duy trì được vị trí vốn có, thậm chí không giành được HCV. Sự sa sút ấy càng đáng chú ý nếu nhìn lại dấu mốc tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ IX năm 2022, khi Pencak Silat Hà Nội giành 4 HCV. Đó là điều thực sự bất ngờ với người làm nghề bởi một đơn vị với thành tích như trên không thể sa sút thành tích nhanh chóng đến vậy, nhất là khi nội dung quyền vẫn là thế mạnh của Pencak Silat Hà Nội.

Tuy nhiên, vấn đề của môn thể thao này là việc chấm điểm ở một số nội dung vẫn phụ thuộc nhiều vào đánh giá của trọng tài, chưa sử dụng giáp điện tử để tăng tính minh bạch trong khâu xác định kết quả nội dung đối kháng. Điều đó có thể dẫn đến những kết quả khiến người trong cuộc phải băn khoăn. Không kể, đội không có những chuyến tập huấn nước ngoài vốn là thế mạnh của Pencak Silat Hà Nội trước đây. Hiểu theo cách khác, lý do dẫn đến thành tích không mong muốn của Pencak Silat Hà Nội thì nhiều và không hẳn từ vấn đề chuyên môn, nhưng khi không thể gỡ khó thì người có trách nhiệm phải đưa ra những quyết định khó khăn.

Đó là lý do mà hồi đầu tháng 7 vừa qua, Trưởng bộ môn Pencak Silat (Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao Hà Nội) Trần Thị Thu Hương quyết định xin thôi nhiệm vụ quản lý ở bộ môn để được trở lại công tác huấn luyện. Đó cũng là điều bình thường trong thể thao thành tích cao. Ở góc độ nghề nghiệp, đây lựa chọn thể hiện trách nhiệm với bộ môn và sự tự trọng của người làm nghề. Khi thành tích không đáp ứng yêu cầu, việc trở lại với công việc chuyên môn để trực tiếp huấn luyện, tìm cách cải thiện chất lượng VĐV cũng là một cách nhận phần trách nhiệm về mình dù từng đóng góp nhiều cho bộ môn.

Theo bà Trần Thị Thu Hương, Pencak Silat Hà Nội có truyền thống, có thực lực, có đội ngũ HLV cũng như VĐV yêu nghề nhưng đến lúc này đang cần lực đẩy mới. Đáng mừng là trong lúc khó khăn hiện nay, nhiều VĐV trụ cột vẫn quyết gắn bó với bộ môn để chuẩn bị cho kỳ Đại hội Thể thao toàn quốc tới.

Pencak Silat Hà Nội từng đứng trên đỉnh cao của Pencak Silat cả nước. Bởi vậy, sự đi xuống trong khoảng hai năm gần đây chưa thể xóa đi truyền thống ấy. Quan trọng hơn, câu chuyện lúc này là ngành Thể thao Hà Nội nói chung và bộ môn Pencak Silat Hà Nội nói riêng sẽ vực dậy thành tích bằng cách nào khi trước mắt là Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X, nơi thể thao Hà Nội đang đối mặt với việc khó bảo vệ được ngôi nhất toàn đoàn như vài kỳ Đại hội gần đây.

Minh An