Oscar 2026: Phong phú, đa dạng và khó đoán định

Không dừng ở đó, điểm số chuyên môn bình quân của 10 đề cử “Phim hay nhất” cũng là cao nhất trong số những năm vừa qua, từ đó phản ánh một mùa giải đồng đều về mặt chất lượng. Và nếu một năm trước Oscar gây nhiều tranh cãi vì vấn đề AI, các bê bối xoay quanh việc bỏ phiếu và đời sống cá nhân của các diễn viên, thì năm nay chất lượng tác phẩm mới là yếu tố được quan tâm hơn cả.

10 tác phẩm được đề cử Phim hay nhất. Ảnh: Tư liệu

Mùa giải phong phú đặc biệt

Trong đó, những đề cử “Phim hay nhất” cho thấy một phổ đa dạng những vấn đề vừa quen vừa lạ của giải thưởng thường niên, từ chính trị, tâm lý – gia đình đến phim ăn khách cũng như tiểu sử.

Mang hơi thở thời sự, One Battle After Another (tựa Việt: Trận chiến sau trận chiến) hiện đang dẫn đầu, xoay quanh một nhóm những “nhà cách mạng tiên phong”, vừa “tiên tri” đặc biệt về nước Mỹ ngày nay khi các hoạt động của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) trở thành chủ đề nóng hổi; vừa xoáy sâu vào mối quan hệ cha - con nhiều đồng cảm. Bằng cách đan xen hai mạch truyện vừa chung vừa riêng, đạo diễn Paul Thomas Anderson đã mang đến một tác phẩm giàu cảm xúc - điều không nhiều bộ phim mang tính chính trị làm được.

Trong gần một thế kỷ lịch sử của giải Oscar, đã có không ít tác phẩm nói về vấn đề phân biệt chủng tộc, nhưng sự xuất hiện của Sinners (tựa Việt: Tội đồ) năm nay vẫn được chờ đón, bởi sự sáng tạo của nhà làm phim Ryan Coogler trong việc kết hợp hình tượng ma cà rồng vốn quen thuộc với thế giới phương Tây vào những cánh đồng bông nước Mỹ thế kỷ 19, đồng thời tận dụng tối đa yếu tố âm nhạc của người da màu. Sở hữu 16 đề cử và là con số kỷ lục trong lịch sử giải thưởng, Tội đồ hứa hẹn mang đến bất ngờ ở kết quả sau cùng.

Cũng trong dòng này, bộ phim mới nhất của nhà làm phim “lập dị” Hy Lạp Yorgos Lanthimos mang tên Bugonia (tạm dịch: Bĩ cực thái lai) cũng được đề cử. Tác phẩm xoáy sâu vào các vấn đề môi trường cũng như các thí nghiệm phi đạo đức của công ty dược phẩm, lồng ghép trong đó cốt truyện phi thực, có liên quan đến người ngoài hành tinh. Tuy vậy khả năng chiến thắng của bộ phim này hiện không quá cao bởi là một bản remake điện ảnh Hàn Quốc, nên sự bất ngờ là không quá nhiều.

Trận chiến sau trận chiến, Tội đồ, Bugonia và The Secret Agent là những tác phẩm mang đậm hơi thở hiện thực.

Sau khi nữ minh tinh Fernanda Torres làm nên lịch sử vào năm ngoái khi là đại diện của Brazil được đề cử “Nữ chính xuất sắc nhất”, thì năm nay, phim The Secret Agent (tạm dịch: Âm mưu bí mật) đoạt cú đúp Đạo diễn và Nam chính xuất sắc nhất tại LHP Cannes cũng đã tiếp nối thành công cho nền điện ảnh Nam Mỹ này. Bằng một cốt truyện phân mảnh mà chỉ rõ ràng khi càng tiến sâu, qua màu phim được xử lý đặc biệt thẩm mỹ, tác phẩm đã tái hiện một Brazil dưới bóng ma độc tài và những âm mưu khó đoán.

Cũng được đề cử đồng thời “Phim hay nhất” và “Phim nước ngoài xuất sắc nhất” là Sentimental Value (tựa Việt: Căn nhà ký ức). Xoay quanh những đứt gãy gia đình và các mối quan hệ tình thân phức tạp, nhà làm phim Na Uy Joachim Trier đã có một tác phẩm thành công sau The Worst Person in the World. Với 4 tên tuổi được vinh danh ở các hạng mục diễn xuất, bộ phim hiện có tỉ lệ thắng cao ở hạng mục “Phim nước ngoài xuất sắc nhất”.

Căn nhà ký ức, Hamnet và Train Dreams là những giải phẫu tinh tế vào câu chuyện gia đình. Ảnh: Tư liệu

Khai thác đề tài tình thân cũng không thể không nhắc đến Hamnet và tác phẩm độc lập Train Dreams (tựa Việt: Giấc mơ tàu hỏa). Tái hiện những bước thăng trầm lần lượt của vợ chồng đại văn hào William Shakespeare và một người thợ xẻ, cả hai tác phẩm đã giải phẫu tinh vi niềm hạnh phúc lẫn bi kịch của một gia đình tinh tế và nhiều xúc cảm.

Các tác phẩm khác cũng được đề cử là Frankenstein của Guillermo Del Toro, chuyển thể từ tiểu thuyết kinh điển cùng tên của Mary Shelley, nhưng được làm mới bởi đặt ra nan đề “Ai mới thực sự là quái vật”, từ đó cho thấy tình thế lưỡng nan của các phát minh: vừa là yếu tố thúc đẩy thời đại, nhưng cũng có thể mang tính phá hủy. Là đại diện duy nhất của dòng phim thương mại, F1 có Brad Pitt đóng chính cũng làm phong phú bảng đề cử. Khép lại danh sách là Marty Supreme (tạm dịch: Marty siêu phàm) thú vị, xoay quanh cuộc đời của vận động viên bóng bàn Marty Reisman nổi tiếng, mang đậm hơi thở của thế hệ Beat.

F1, Frankenstein và Marty Supreme cũng là những tác phẩm thú vị được đề cử năm nay. Ảnh: Tư liệu

Những kết quả khó dự đoán

Dựa trên kết quả của các giải thưởng tiền Oscar như của các Hiệp hội nhà nghề gồm Diễn viên (SAG), Nhà phê bình (CCA), Đạo diễn (DGA), Biên kịch (WGA)… cũng như BAFTA của Anh và Quả cầu vàng của Mỹ, dường như Trận chiến sau trận chiến đang là “ngựa chiến” trên đường đua “Phim hay nhất” năm nay khi “oanh tạc” hầu như tất cả các giải trước đó.

Điều này không quá khó đoán bởi Oscar dù sao cũng là giải thưởng của điện ảnh Mỹ, vì vậy tác phẩm khắc họa câu chuyện của đất nước này sẽ có ưu thế nổi bật, trong khi Hamnet lại đậm tính Anh dù cho cả hai cùng được gọi tên là “Phim hay nhất” ở Quả cầu vàng (do khác thể loại).

Song song đó, vượt lên Ryan Coogler của Tội đồ và Chloe Zhao của Hamnet, nhà làm phim Paul Thomas Anderson cũng có xác suất rất cao giành được tượng vàng năm nay sau nhiều năm cống hiến ở bộ môn nghệ thuật thứ 7.

Lý do là bởi Zhao đã thắng cú đúp này ở Oscar 2021 với Nomadland (tạm dịch: Cõi người dưng), nên “kịch bản” mà thành tích lặp lại là tương đối khó bởi khoảng cách quá gần. Không dừng ở đó, dù đã có nhiều đổi mới, nhưng định kiến về giới (với Zhao) và sắc tộc (với Coogler) của Viện Hàn Lâm cũng có khả năng cản trở không nhỏ, dù 3 tác phẩm đều rất xuất sắc.

Paul Thomas Anderson (phải) chỉ đạo diễn xuất cho Leonardo DiCaprio. Cả 2 là đề cử hàng đầu cho hạng mục “Đạo diễn xuất sắc nhất” và “Nam diễn viên chính xuất sắc nhất”. Ảnh: Rolling Stone

Theo nhiều chuyên trang, Trận chiến sau trận chiến có xác suất cao lặp lại hattrick của Anora của nhà làm phim Sean Baker một năm trước đó, khi chiến thắng thêm các hạng mục như Quay phim, Biên tập phim và Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất. Nếu điều này thành hiện thực, đây có thể xem là “Bộ phim của năm 2025”.

Trong khi đó Tội đồ gần như sẽ thắng “Kịch bản gốc xuất sắc nhất” và “Nhạc nền hay nhất”, bởi sự sáng tạo trong câu chuyện và yếu tố âm nhạc cho thấy bản sắc của người da màu được làm nổi bật. Ngoài ra với mỹ cảm đặc biệt, Frankenstein cũng sẽ nắm chắc các hạng mục như “Thiết kế bối cảnh”, “Thiết kế phục trang”, “Trang điểm và Làm tóc xuất sắc nhất”.

Đường đua “Nam diễn viên phụ” cũng rất khắc nghiệt, trong đó Sean Penn được nhiều chuyên trang dự đoán sẽ có cúp vàng thứ 3. Ảnh: IMDb

Ở hạng mục diễn xuất, cầm chắc tượng vàng “Nữ chính xuất sắc nhất” hiện là Jessie Buckley với màn hóa thân ấn tượng vào vai Agnes – vợ của Shakespeare trong phim Hamnet. Cô gây ấn tượng với khả năng biến hóa đa dạng sắc thái, và dường như không có đối thủ khi đã “càn quét” hoàn toàn các giải thưởng trước đó.

Trong khi đó hạng mục “Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất” lại khá phân mảnh, khi Amy Madigan (Weapons), Teyana Taylor (Trận chiến sau trận chiến) và Wunmi Mosaku (Tội đồ) đều được gọi tên ở các giải khác nhau. Nhưng với nhiều năm trao giải mang tính tri ân, Amy Madigan đang có xác suất thắng cao hơn cả. Trong bộ phim kinh dị lấy cảm hứng từ bức ảnh em bé napalm nổi tiếng, nữ minh tinh 75 tuổi vào vai một người phụ nữ đem đến sự ám ảnh cho khán giả xem phim.

Với nhiều thập kỷ cống hiến không ngừng, Amy Madigan có xác suất cao trở thành “Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất”. Ảnh: IMDb

Điều tương tự cũng diễn ra ở “Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất”, khi Stellan Skarsgård (Căn nhà ký ức), Jacob Elordi (Frankenstein) và Sean Penn (Trận chiến sau trận chiến) đều được vinh danh.

Trong đó Sean Penn được dự đoán sẽ có cúp Oscar thứ 3 bởi một vai diễn được xây dựng phức tạp, có nhiều đất diễn. Nhưng hoàn toàn cũng có khả năng Skarsgård mới là người được gọi tên để cân bằng yếu tố quốc tế, ngoài ra còn là di sản dài rộng ông đã cống hiến, cũng như một màn trình diễn vô cùng tinh tế và đầy sức nặng.

Trong vai vợ văn hào Shakespeare, Jessie Buckley không có đối thủ trong đường đua “Nữ chính xuất sắc nhất” năm nay. Ảnh: Flicks

Sau cuối, hạng mục “Nam diễn viên chính xuất sắc nhất” từ gần như được ấn định ở các năm trước, năm nay cũng khó đoán trước. Nếu Timothee Chalamet của Marty siêu phàm gần như dẫn đầu ở đầu mùa giải, thì phát ngôn gây tranh cãi dữ dội về “ngày tàn” của opera và ballet cận kề vòng bỏ phiếu Oscar đã khiến tỉ lệ chiến thắng của nam diễn viên ngày càng xa vời.

Trong khi đó vào những ngày cuối, Michael B.Jordan của Tội đồ từ khá “mờ nhạt” bỗng nhiên vươn lên và được gọi tên tại SAG vốn có kết quả gần như tương đồng với giải Oscar trong suốt nhiều năm. Tuy vậy để đạt được thành công, anh phải vượt qua tên tuổi kỳ cựu là Leonardo DiCaprio của Trận chiến sau trận chiến, khi đây là ngôi sao nổi bật xuyên suốt mùa giải, và với cống hiến đặc biệt trong nhiều vai diễn ấn tượng, hơn ai hết, tài tử Titanic hoàn toàn xứng đáng có cúp Oscar thứ hai trong sự nghiệp của mình.

Minh Anh