OpenAI đổi chiến lược trung tâm dữ liệu trước IPO sau khi Nvidia hủy đầu tư 100 tỉ USD

“Bất cứ thứ gì ở quy mô này đều dễ xảy ra sai sót”, Giám đốc điều hành OpenAI nói trong một cuộc trò chuyện thân mật tại hội nghị ở Washington D.C (thủ đô Mỹ).

Sam Altman đưa ra ví dụ về một sự kiện thời tiết khắc nghiệt tại khu phức hợp trung tâm dữ liệu ở thành phố Abilene (bang Texas, Mỹ) đã tạm thời “làm gián đoạn hoạt động”. Cơ sở này là địa điểm chủ lực của dự án Stargate trị giá 500 tỉ USD giữa OpenAI, Oracle và SoftBank. Sam Altman cho biết OpenAI cũng đang đối mặt với các vấn đề chuỗi cung ứng và áp lực phải đáp ứng các thời hạn gấp rút.

Áp lực với Sam Altman ngày càng lớn khi ông muốn biến OpenAI, công ty khởi nghiệp AI được định giá 830 tỉ USD trong vòng gọi vốn kỷ lục 110 tỉ USD tháng trước, từ một “ngôi sao” của thị trường tư nhân thành khoản đầu tư đủ hấp dẫn và đáng tin cậy với các quỹ trên thị trường chứng khoán, vốn khắt khe hơn nhiều.

Điều này đồng nghĩa với việc OpenAI rút lui khỏi các kế hoạch chi tiêu lớn, tạm dừng một số dự án tham vọng và chấp nhận vai trò là bên mua lượng lớn năng lực điện toán đám mây thay vì tự xây dựng các trung tâm dữ liệu khổng lồ.

“OpenAI đã nhận ra rằng thị trường không nhất thiết đánh giá cao cách tiếp cận liều lĩnh với tăng trưởng và chi tiêu. Thị trường muốn thấy doanh thu của OpenAI tăng với tốc độ có thể biện minh cho chi tiêu. Theo tôi, sự thay đổi chiến lược này là nhằm thể hiện trách nhiệm tài chính nhiều hơn”, Daniel Newman, Giám đốc điều hành công ty nghiên cứu Futurum Group, nói với kênh CNBC.

Sự thay đổi đó đồng nghĩa OpenAI có thể phải giảm quy mô hoạt động trong khi vẫn phải cạnh tranh với Anthropic, Google cùng nhiều công ty khác đang phát triển các mô hình, ứng dụng và tính năng AI. OpenAI huấn luyện và vận hành các mô hình AI đòi hỏi lượng tài nguyên tính toán khổng lồ, gồm chip, sức mạnh xử lý, bộ nhớ và điện năng.

Sam Altman nói OpenAI từng xem xét các cam kết chi tới khoảng 1.400 tỉ USD trong 8 năm tới - Ảnh: Getty Images

Sam Altman và các lãnh đạo khác từ lâu đã nhấn mạnh rằng năng lực tính toán là nút thắt lớn, khiến OpenAI phải huy động những khoản tiền khổng lồ, gồm cả 110 tỉ USD gần đây, trong đó 50 tỉ USD từ Amazon, 30 tỉ USD từ Nvidia và 30 tỉ USD từ SoftBank.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội X hồi tháng 11.2025, Sam Altman viết rằng OpenAI và các công ty khác “phải giới hạn tốc độ sử dụng sản phẩm và không thể cung cấp tính năng, mô hình AI mới vì hạn chế nghiêm trọng về năng lực tính toán”.

Cho đến thời điểm đó, câu chuyện lớn với OpenAI năm ngoái là nỗ lực của Sam Altman nhằm đảm bảo năng lực hạ tầng. Công ty đứng sau ChatGPT ký hàng loạt thỏa thuận hạ tầng trị giá hàng chục tỉ USD với Nvidia, AMD và Broadcom. Sam Altman cho biết OpenAI xem xét các cam kết chi tới khoảng 1.400 tỉ USD trong 8 năm tới.

Các thỏa thuận này đã làm rung chuyển thị trường chứng khoán, làm dấy lên lo ngại về bong bóng AI tiềm năng và khiến nhiều nhà đầu tư đặt câu hỏi làm thế nào OpenAI có thể đủ khả năng thực hiện những cam kết đáng kinh ngạc như vậy với doanh thu chỉ 13,1 tỉ USD trong năm 2025.

Việc OpenAI thay đổi chiến lược trung tâm dữ liệu gây lo ngại về mức chi tiêu của công ty trước khi IPO - Ảnh: MTG

Thông báo đáng chú ý nhất năm ngoái của OpenAI là với Nvidia. Hãng sản xuất chip AI số 1 thế giới từng hứa đầu tư tới 100 tỉ USD vào công ty khởi nghiệp AI hàng đầu trong nhiều năm, với việc phân bổ vốn gắn liền với việc OpenAI xây dựng và sử dụng công nghệ của Nvidia.

OpenAI cho biết dự định triển khai ít nhất 10 gigawatt hệ thống Nvidia, với 10 tỉ USD đầu tiên được giải ngân cùng với việc hoàn thành gigawatt đầu tiên, tương đương mức tiêu thụ điện của một thành phố cỡ trung bình. Thông cáo báo chí cho biết quan hệ hợp tác này “giúp OpenAI xây dựng và triển khai ít nhất 10 gigawatt trung tâm dữ liệu AI”.

Các nhà phân tích đã nói với CNBC vào thời điểm đó rằng thỏa thuận này gợi nhớ đến hình thức tài trợ từ nhà cung cấp đã thúc đẩy bong bóng dot-com cuối những năm 1990. Sam Altman nhiều lần gạt bỏ những lo ngại về kế hoạch cơ sở hạ tầng đầy tham vọng của OpenAI, cho rằng doanh thu sẽ tăng vọt lên hàng trăm tỉ USD vào năm 2030.

Song những tháng gần đây, khi chuẩn bị cho đợt IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) tiềm năng trong năm nay, OpenAI đã điều chỉnh kỳ vọng và vạch ra một chiến lược thận trọng hơn. Tháng 2, “cha đẻ ChatGPT” cho biết đang đặt mục tiêu chi tiêu tổng cộng khoảng 600 tỉ USD cho điện toán đến năm 2030 - con số gắn chặt hơn với tăng trưởng doanh thu dự kiến.

Công ty cũng đang nhấn mạnh tính kỷ luật trong các lĩnh vực khác của hoạt động kinh doanh. Tháng 12.2025, OpenAI tuyên bố “báo động đỏ” để cải thiện chatbot ChatGPT trước áp lực cạnh tranh từ Google và Anthropic.

Fidji Simo, Giám đốc điều hành mảng ứng dụng của OpenAI, đã tổ chức họp toàn công ty đầu tháng 3 này và cho biết công ty đang tập trung mạnh vào các trường hợp sử dụng mang lại năng suất cao.

“Điều thực sự quan trọng với chúng ta lúc này là phải tập trung và thực hiện thật tốt”, bà Fidji Simo nhấn mạnh.

“OpenAI không có trung tâm dữ liệu nào”

Hiện tại, OpenAI không có trung tâm dữ liệu nào và có thể cũng sẽ chưa sở hữu trong tương lai gần, theo các nguồn tin của CNBC. Thay vào đó, công ty dựa nhiều vào các đối tác như Oracle, Microsoft và Amazon để cố gắng tập hợp càng nhiều năng lực điện toán càng tốt.

Một năm trước, tình hình rất khác. Tháng 1.2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố dự án Stargate cùng Sam Altman, Masayoshi Son (Giám đốc điều hành SoftBank) và Larry Ellison (Chủ tịch Oracle) tại Nhà Trắng. Các công ty cam kết đầu tư 500 tỉ USD trong 4 năm để xây dựng hạ tầng AI tại Mỹ.

OpenAI sẽ chịu trách nhiệm về hoạt động của dự án, trong khi SoftBank sẽ phụ trách tài chính, theo bài đăng trên blog vào thời điểm đó. Oracle và Nvidia được nêu tên là các đối tác công nghệ ban đầu quan trọng.

“Oracle, Nvidia và OpenAI sẽ hợp tác chặt chẽ để xây dựng và vận hành hệ thống điện toán này”, theo thông cáo báo chí.

Ban đầu, OpenAI dự định tự phát triển phần lớn dự án và trực tiếp thuê hoặc sở hữu một số khu trung tâm dữ liệu. Song sau khi đối mặt với khó khăn trong xây dựng và thiếu hỗ trợ tài chính từ các bên cho vay, OpenAI đã chuyển hướng.

Oracle đang thuê khu phức hợp trung tâm dữ liệu thuộc dự án Stargate ở Abilene và đã tài trợ cho việc xây dựng bằng cách vay hàng chục tỉ USD.

Trung tâm dữ liệu thuộc dự án Stargate AI tại Abilene - Ảnh: Getty Images

Trong thông cáo báo chí tháng 9.2025, OpenAI và Nvidia cho biết rằng gigawatt đầu tiên của hệ thống Nvidia sẽ được triển khai vào nửa cuối năm 2026. Các chuyên gia cho rằng mốc thời gian đó sẽ rất khó khăn ngay cả trong điều kiện tốt nhất.

Walid Saad, giáo sư kỹ thuật tại Đại học Công nghệ Virginia, nói việc xây dựng trung tâm dữ liệu 1 gigawatt có thể mất từ 3 đến 10 năm. Những thách thức có thể phát sinh ở mọi bước, từ việc tìm địa điểm, xin phép và giấy phép cần thiết, tiếp cận nguồn điện, xây dựng cấu trúc vật lý, cung cấp phần cứng cho đến cuối cùng là đưa trung tâm dữ liệu vào hoạt động.

Những trở ngại đó đã trở nên rất thực tế với OpenAI, theo Arun Chandrasekaran - nhà phân tích AI tại hãng nghiên cứu thị trường Gartner.

“Họ đang bắt đầu nghĩ rằng: Thôi thì hãy tập trung đảm bảo được nhiều năng lực tính toán nhất có thể từ những nhà cung cấp sẵn có ngay lúc này”, ông nói.

Trong thông báo về vòng gọi vốn trị giá 110 tỉ USD hồi tháng 2, OpenAI đã đồng ý sử dụng khoảng 2 gigawatt công suất Trainium thông qua cơ sở hạ tầng của Amazon Web Services. Trainium là chip AI tùy chỉnh của Amazon Web Services, với phiên bản mới nhất là Trainium3 trình làng vào tháng 12.2025.

Nvidia cũng đóng góp vào vòng gọi vốn mới của OpenAI, khi đầu tư 30 tỉ USD. OpenAI cho biết đã mở rộng hợp tác với Nvidia như một phần của thỏa thuận và đồng ý sử dụng 3 gigawatt công suất suy luận chuyên dụng cùng 2 gigawatt công suất huấn luyện trên hệ thống Vera Rubin sắp ra mắt của Nvidia.

“OpenAI đang làm điều cần thiết: tiếp cận năng lực tính toán ở quy mô lớn. Meta, Anthropic và Google cũng đang làm điều tương tự. Đây là cuộc đua”, Daniel Newman bình luận.

“Cơ hội đầu tư 100 tỉ USD vào OpenAI có lẽ không còn khả thi”

Khoản đầu tư 30 tỉ USD từ Nvidia vào OpenAI được thực hiện sau nhiều tháng đồn đoán về tình trạng của thỏa thuận cơ sở hạ tầng lớn mà hai công ty công bố vào tháng 9.2025. Hãng sản xuất chip AI lớn nhất thế giới đã tiết lộ trong một báo cáo quý hồi tháng 11.2025 rằng thương vụ trị giá 100 tỉ USD có thể không thành hiện thực. Tờ Wall Street Journal đưa tin vào tháng 1 rằng thỏa thuận này đang “bị đình trệ”.

Nvidia lưu ý trong một báo cáo tháng 2 rằng “không có gì đảm bảo” rằng công ty sẽ ký kết “thỏa thuận đầu tư và hợp tác với OpenAI”.

Tại một hội nghị đầu tháng 3, Jensen Huang (Giám đốc điều hành Nvidia) tiếp tục hạ kỳ vọng, nói rằng cơ hội đầu tư 100 tỉ USD vào OpenAI có lẽ “không còn khả thi”.

Khoản đầu tư 30 tỉ USD mới đây của Nvidia vào OpenAI không gắn với các mốc triển khai cụ thể và khác cấu trúc thỏa thuận trước đó. Jensen Huang cho biết đây “có thể là lần cuối” Nvidia đầu tư vào OpenAI trước khi nhà phát triển ChatGPT IPO.

“OpenAI đã xây dựng được câu chuyện tăng trưởng đáng kinh ngạc, song phần còn lại của hành trình sẽ không dễ dàng. Vì cấu trúc chi phí của OpenAI rất cao, con đường dẫn đến lợi nhuận của họ sẽ bị soi xét ở từng bước”, Daniel Newman nhận xét.

Sơn Vân