OpenAI bắt tay Common Sense Media để bảo vệ trẻ em trước AI

Việc bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng là cần thiết

Common Sense Media là một tổ chức phi lợi nhuận vốn được biết đến là một trong những bên phản đối mạnh mẽ nhất đối với OpenAI. Do vậy, sự kiện ngày 9.1.2026 đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng, có khả năng ngăn chặn một cuộc chiến tiêu tốn hàng triệu USD giữa hai tổ chức vốn đã khẳng định sẽ nỗ lực để đưa các biện pháp riêng biệt của mình vào cuộc bỏ phiếu tại California vào tháng 11.2026.

Theo các nguồn tin thân cận, OpenAI đã cam kết chi ít nhất 10 triệu USD cho chiến dịch vận động cử tri lần này, một con số cho thấy mức độ nghiêm túc của công ty trong việc tìm kiếm tiếng nói chung với các tổ chức bảo vệ quyền lợi cộng đồng. Giải pháp thỏa hiệp mới sẽ tập trung vào việc trao cho phụ huynh nhiều quyền kiểm soát hơn đối với cách con cái họ tương tác với các hệ thống AI.

Đồng thời, giải pháp chung cũng loại bỏ một số điều khoản gây tranh cãi mà Common Sense Media từng ủng hộ trước đó, chẳng hạn như lệnh cấm sử dụng điện thoại di động trong lớp học hay quyền cho phép cha mẹ và trẻ em bị tổn hại bởi chatbot được khởi kiện các công ty công nghệ lớn.

Thỏa hiệp chiến lược và những cam kết thực chất về an toàn kỹ thuật

Việc thay thế các sáng kiến cạnh tranh bằng một giải pháp thống nhất được xem là một bước đi khôn ngoan nhằm tránh gây nhầm lẫn cho cử tri trong bối cảnh các quy định về AI đang trở nên phức tạp hơn bao giờ hết. Ông Jim Steyer - người sáng lập và Giám đốc điều hành của Common Sense Media - đã khẳng định tại một buổi họp báo rằng thay vì đối đầu, họ đã chọn cách làm việc cùng nhau để tạo ra một sức mạnh tổng lực.

Để đề xuất này chính thức xuất hiện trên lá phiếu vào tháng 11, hai bên sẽ cần thu thập khoảng 875.000 chữ ký từ cử tri. Chris Lehane - người đứng đầu bộ phận chính sách toàn cầu của OpenAI - cho biết, chiến dịch thu thập chữ ký dự kiến sẽ bắt đầu vào đầu tháng 2.

Tuy nhiên, cả ông và Steyer đều để ngỏ khả năng rút lại đề xuất này nếu cơ quan lập pháp California có những hành động kịp thời và hiệu quả về an toàn cho trẻ em trên không gian AI. Điều này cho thấy thỏa hiệp không chỉ là một giải pháp tình thế mà còn là một công cụ tạo áp lực tích cực lên các nhà hoạch định chính sách.

Thỏa hiệp mới này thực chất là một phiên bản sửa đổi từ sáng kiến mà OpenAI đã đệ trình trước đó, với những yêu cầu rất cụ thể đối với các công ty công nghệ. Một trong những điểm mấu chốt là yêu cầu các công ty AI phải cung cấp một phiên bản dịch vụ khác biệt cho những người dùng được xác định là dưới 18 tuổi, ngay cả khi họ cố tình khai báo sai độ tuổi của mình.

Bên cạnh đó, các công ty cũng phải bắt buộc cung cấp các công cụ kiểm soát cho phụ huynh, thực hiện các cuộc kiểm toán độc lập về an toàn cho trẻ em và tuyệt đối nghiêm cấm việc nhắm mục tiêu quảng cáo vào trẻ vị thành niên.

Đây được xem là kết quả từ quá trình thảo luận kéo dài hơn một năm giữa OpenAI và Common Sense Media, dựa trên những ý tưởng mà CEO Sam Altman đã từng trao đổi với Tổng chưởng lý California Rob Bonta về việc xây dựng công nghệ phát hiện người dùng dưới 18 tuổi. Những biện pháp này không chỉ nâng cao tính minh bạch mà còn thiết lập một tiêu chuẩn mới cho trách nhiệm của doanh nghiệp trong kỷ nguyên số.

Động lực từ thực tế nghiệt ngã và khát vọng xây dựng một môi trường số nhân văn

Sự thay đổi hướng đi này diễn ra trong bối cảnh OpenAI đang phải đối mặt với áp lực pháp lý nặng nề từ nhiều gia đình khởi kiện vì cho rằng các tương tác với ChatGPT đã gây ra những tổn thương tâm lý nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến những trường hợp trẻ vị thành niên tự tử đáng tiếc.

Trước những cáo buộc này, OpenAI đã bày tỏ sự đau lòng và nhấn mạnh vào những thay đổi gần đây mà họ đã thực hiện đối với ChatGPT nhằm phản hồi tốt hơn trước các tình trạng khủng hoảng tâm thần của người dùng.

Common Sense Media cũng đã công bố một đánh giá khẳng định rằng các chatbot hiện nay, bao gồm ChatGPT, Google Gemini hay Meta AI, về cơ bản vẫn chưa đảm bảo an toàn để hỗ trợ sức khỏe tâm thần cho thanh thiếu niên. Những thực tế này đã thúc đẩy cả hai bên phải tìm kiếm một giải pháp thực chất thay vì chỉ dừng lại ở các cuộc tranh luận về lý thuyết.

Lịch sử của Common Sense Media gắn liền với những nỗ lực không mệt mỏi trong việc thúc đẩy các quy định kiểm soát công nghệ tại Hoa Kỳ, từ việc soạn thảo Đạo luật Quyền riêng tư của Người tiêu dùng California năm 2018 đến việc ủng hộ các luật yêu cầu nhãn cảnh báo sức khỏe tâm thần trên mạng xã hội tại New York.

Tuy nhiên, các nỗ lực trước đó của nhóm tại California đã từng bị Thống đốc Gavin Newsom phủ quyết vì cho rằng chúng quá hạn chế và có thể ngăn cản giới trẻ tiếp cận với các công cụ thiết yếu cho tương lai.

Chính vì vậy, thỏa hiệp lần này với OpenAI - một công ty đang nỗ lực chuyển đổi sang cấu trúc quản trị truyền thống hơn - được xem là một chiến thắng về mặt chiến lược cho cả hai phía. Ông Jim Steyer nhấn mạnh rằng AI đang phát triển nhanh hơn cả mạng xã hội và nếu ngành công nghiệp này tiếp tục đi theo lối mòn "di chuyển nhanh và phá vỡ mọi thứ", thì cái giá phải trả sẽ chính là mạng sống và sức khỏe tâm thần của thế hệ trẻ.

Việc kết hợp giữa vai trò của một nhà hoạt động và một đối tác chiến lược về an toàn của Steyer đã tạo ra một mô hình quản trị mới - nơi sự đổi mới công nghệ không còn tách rời khỏi các giá trị đạo đức và an toàn cộng đồng.

Bùi Tú