Ông Trump dọa không gặp ông Tập

Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh cuối tháng này. Ảnh: Yonhap.

Trong cuộc phỏng vấn với Financial Times ngày 15/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết chuyến thăm Trung Quốc của ông vào cuối tháng 3 có thể bị hoãn nếu nước này không có động thái hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới.

Ông Trump muốn biết rõ lập trường của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trước khi hội nghị thượng đỉnh diễn ra tại Bắc Kinh. “Chúng tôi muốn biết trước. Hai tuần là khoảng thời gian khá dài”, ông nói đồng thời cho rằng nếu chờ đến thời điểm gặp mặt mới có thể thảo luận thì sẽ quá muộn.

Tổng thống Mỹ cho rằng Trung Quốc hiện có lợi ích trực tiếp trong việc bảo đảm an toàn tuyến hàng hải này, bởi phần lớn lượng dầu nhập khẩu của nước này được vận chuyển qua eo biển Hormuz.

Bloomberg cho biết cảnh báo của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đang gặp Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong tại Paris vào cùng ngày nhằm thảo luận các bước chuẩn bị cho cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung sắp tới. Các quan chức trong chính quyền Trump cho biết Washington cũng đang làm việc với các đồng minh như Anh, Hàn Quốc và Nhật Bản để bảo đảm an ninh tại eo biển trọng điểm nói trên.

Không chỉ gây sức ép lên Trung Quốc trong cuộc phỏng vấn, ông Trump cũng gọi tên các đồng minh phương Tây khi cho rằng NATO có thể đối mặt với một “tương lai rất tồi tệ” nếu các nước thành viên không hỗ trợ Mỹ bảo vệ tuyến vận tải chiến lược tại Trung Đông.

Theo ông Trump, nhiều nền kinh tế châu Âu phụ thuộc đáng kể vào nguồn dầu từ khu vực Vịnh Ba Tư, do đó cần tham gia các nỗ lực quốc tế nhằm đảm bảo hoạt động vận chuyển năng lượng không bị gián đoạn. “Nếu không có phản hồi, hoặc phản hồi là tiêu cực, tôi nghĩ điều đó sẽ rất tồi tệ cho tương lai của NATO”, ông nói.

Eo biển Hormuz, nằm giữa Iran và Oman, được xem là tuyến hàng hải chiến lược đối với thị trường năng lượng toàn cầu, nơi khoảng 20% lượng dầu thô của thế giới đi qua mỗi ngày.

Tuyến hàng hải này gần như bị gián đoạn sau khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang trong những tuần vừa qua, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu và khiến thị trường dầu mỏ biến động mạnh.

Trong bối cảnh đó, ông Trump đã kêu gọi các quốc gia được hưởng lợi từ tuyến vận tải này tham gia bảo vệ an ninh hàng hải. Ông cho biết các đồng minh có thể hỗ trợ bằng cách triển khai tàu quét thủy lôi hoặc các lực lượng quân sự nhằm ngăn chặn các mối đe dọa dọc bờ biển Iran.

Vị lãnh đạo cũng cho biết Mỹ vẫn sẵn sàng tiến hành thêm các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran nếu cần thiết, trong đó có đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu quan trọng của nước này.

Theo ông Trump, các chiến dịch quân sự gần đây của Mỹ và Israel đã làm suy giảm đáng kể năng lực quân sự của Iran, dù Tehran vẫn có thể gây gián đoạn hoạt động hàng hải bằng các biện pháp như rải thủy lôi hoặc triển khai máy bay không người lái tại khu vực eo biển Hormuz.

Lam Như