'Ông trùm' thực phẩm giả khai Cục An toàn thực phẩm 'không quan tâm đến kiểm nghiệm'

Điều chỉnh công thức để tăng lợi nhuận

Ngày 27/7, sau khi công bố cáo trạng, HĐXX xét hỏi 14 bị cáo phạm tội "Đưa, nhận hối lộ; Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm…", xảy ra tại Công ty MediUSA.

Trong vụ án, cơ quan truy tố xác định các bị cáo Nguyễn Năng Mạnh, Đỗ Mạnh Hoàng và Khúc Minh Vũ, với vai trò là cổ đông sáng lập, trực tiếp thành lập và nắm quyền chi phối, điều hành mọi hoạt động của Công ty MediPhar, Công ty MediUSA và các công ty thuộc hệ thống.

Thông qua các công ty trên, Mạnh, Hoàng và Vũ, tổ chức sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe với quy mô đặc biệt lớn tại hai nhà máy của Công ty MediPhar và Công ty MediUSA; nhóm này còn thực hiện chuỗi hành vi sai phạm có hệ thống từ khâu xin cấp phép để được cấp giấy chứng nhận đạt chuẩn GMP cho nhà máy hoạt động sản xuất; đưa tiền cho các đoàn thẩm định, kiểm tra để được tạo điều kiện thuận lợi.

Từ đó, sản xuất số lượng sản phẩm đặc biệt lớn để phân phối, tiêu thụ trên hầu hết các tỉnh, thành phố trong cả nước.

Kết luận xác định, các công ty của Mạnh sản xuất đến 88 sản phẩm là hàng giả, doanh thu từ hành vi sản xuất, buôn bán 88 sản phẩm giả là hơn 539,8 tỷ đồng, thu lợi bất chính hơn 264,7 tỷ đồng.

Ngoài ra, từ 2021 - 2024, nhóm Mạnh cũng che giấu doanh thu. Tổng doanh thu thực tế của 4 công ty MediPhar, MediUSA, Hùng Phương và MegaLife là hơn 2.155 tỷ đồng; nhưng doanh thu kê khai thuế là chỉ hơn 363 tỷ đồng; bỏ ngoài sổ sách hơn 1.792 tỷ đồng, gây thiệt hại về thuế cho Nhà nước gần 305 tỷ đồng, trong đó thiệt hại về thuế sau khi trừ giá trị hàng giả là gần 144 tỷ đồng.

Sau khi nghe Viện Kiểm sát công bố cáo trạng, bị cáo Nguyễn Năng Mạnh thừa nhận chỉ đạo bộ phận kỹ thuật điều chỉnh công thức, giảm các thành phần đắt tiền nhằm giảm chi phí, tăng lợi nhuận.

Theo lời khai của Mạnh, việc cắt giảm nguyên liệu được thực hiện ngay từ khâu lập kế hoạch sản xuất. Các công thức chế biến được sử dụng lại của các đơn vị thuê công ty của Mạnh gia công sản phẩm hoặc đã có sẵn trên thị trường, các công thức này được Mạnh "biến tấu" chứ không có sản phẩm nào do công ty sáng tạo ra.

Sau khi có công thức, bộ phận nghiên cứu chuyển xuống nhà máy để kiểm tra nguyên liệu, thử nghiệm và đánh giá các chỉ tiêu trước khi lập hồ sơ đăng ký tại Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế.

Mạnh khai, việc giảm nguyên liệu nhằm để cạnh tranh. HĐXX ngắt lời bị cáo cho rằng, không thể lấy lý do cạnh tranh để giải thích cho việc cắt giảm thành phần của sản phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng. "Tất cả chỉ nhằm mục đích lợi nhuận, đó là lý do các bị cáo không nghiên cứu để tạo ra sản phẩm tốt để cạnh tranh lành mạnh”, Chủ tọa khẳng định.

Tiếp tục khai thêm về việc kiểm soát hàm lượng, nồng độ nguyên liệu, bị cáo Mạnh cho biết, công ty có máy móc, thiết bị phục vụ đo, kiểm nghiệm. Phòng kiểm nghiệm trước đây do một người tên Nam phụ trách nhưng 6 tháng trước khi vụ án khởi tố, không còn ai làm việc. Mặc dù vậy, công ty tiếp tục sản xuất hơn 200 sản phẩm.

Còn việc giám sát chất lượng sản phẩm sau khi đưa ra thị trường, bị cáo Mạnh thừa nhận công ty không có hệ thống giám sát riêng. Khách hàng có phản hồi thường thông qua số điện thoại của công ty.

Theo Mạnh, công ty từng nhận phản hồi của khách hàng phần lớn là tích cực. Một số phản hồi không tốt chỉ liên quan tình trạng hộp sản phẩm bị móp trong quá trình vận chuyển hoặc lỗi bảo quản.

Bị cáo Nguyễn Năng Mạnh (đứng trả lời).

Cục An toàn thực phẩm không quan tâm việc kiểm nghiệm

Khi chủ tọa hỏi vì sao không sản xuất đúng công thức mà lại cắt giảm tới 70 - 80% hàm lượng? Bị cáo Mạnh nói, nhiều công thức đã đăng ký không thể sản xuất được. Bị cáo giải thích, thị trường thực phẩm chức năng cạnh tranh gay gắt, nhiều doanh nghiệp muốn tăng sức cạnh tranh nên đăng ký hàm lượng rất cao.

"Vậy sao đăng ký được và vẫn được Cục An toàn thực phẩm cấp phép?", Chủ tọa hỏi.

Bị cáo Mạnh trả lời, thời điểm đó Cục An toàn thực phẩm "không quan tâm đến kiểm nghiệm" mà hồ sơ vẫn được thông qua. Sau này khi đưa vào sản xuất thực tế, công ty mới phát hiện công thức đó không thể tạo ra thành phẩm.

Đối với khoản thu lời bất chính từ sản xuất thực phẩm giả, bị cáo Mạnh cam kết sẽ tập trung khắc phục.

Tới lượt mình, bị cáo Phạm Văn Thụ (Phó giám đốc Công ty MediUSA) khai, khi vào làm tại công ty từ tháng 6/2022, hệ thống sản xuất đã được vận hành.

Bị cáo Thụ nói, với một số sản phẩm công ty nhận gia công, khách hàng đã đăng ký hồ sơ công bố từ trước nhưng khi chuyển về nhà máy thì không thể sản xuất đúng theo hồ sơ. Nguyên nhân được Thụ cho rằng có một số chỉ tiêu, hàm lượng đăng ký quá cao nên không phù hợp với thực tế sản xuất.

Bị cáo Thụ cũng khai, bị cáo Mạnh chỉ đạo bộ phận sản xuất kiểm tra lại các sản phẩm và xây dựng công thức phù hợp với thực tế. Còn ông tiếp nhận chỉ đạo, thực hiện tại nhà máy, không rõ việc công ty có trao đổi lại với bên thuê gia công hay không.

Đối với các sản phẩm do công ty tự sản xuất, Thụ khai một số sản phẩm cũng có sự chênh lệch về hàm lượng so với hồ sơ đăng ký. Nhiều sản phẩm không đạt đúng chất lượng.

Phiên tòa hôm nay, HĐXX cho biết đã triệu tập người phụ nữ tên Phương (vợ của Mạnh) có mặt để làm rõ một số tình tiết liên quan việc khắc phục hậu quả. Tuy nhiên người này vắng mặt, HĐXX đề nghị luật sư nhắc bà Phương phải có mặt tại tòa trong buổi xét xử hôm sau.

Hoàng An