OCOP - Khơi thông nguồn lực từ cơ sở

HTX Hồng Phước (xã Nà Tấu) phấn đấu phát triển sản phẩm miến dong đạt tiêu chuẩn OCOP 4 sao.

Tại xã Na Son, cây lạc đỏ bản địa đã gắn bó với người dân nhiều năm, nhưng chủ yếu phục vụ nhu cầu sử dụng trong gia đình hoặc tiêu thụ nhỏ lẻ. Sau khi được công nhận OCOP 3 sao vào năm 2023, giá trị sản phẩm ngày càng được nâng lên, sản lượng làm ra hằng năm không đủ đáp ứng nhu cầu thị trường. Nhận thấy tiềm năng đó, từ năm 2025, địa phương quy hoạch lại vùng nguyên liệu, khuyến khích người dân mở rộng diện tích sản xuất. Việc phát triển vùng nguyên liệu được gắn với chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Nhiều diện tích ruộng một vụ, thiếu nước, hiệu quả kinh tế thấp được chuyển sang trồng lạc đỏ theo hướng hàng hóa. Năm 2025, toàn xã có khoảng 45ha trồng lạc đỏ. Năm 2026 địa phương đặt mục tiêu mở rộng diện tích lên 60ha, tập trung tại các bản: Sư Lư, Na Lanh, Lọng Chuông.

Ông Nguyễn Thanh Lâm, Phó Chủ tịch UBND xã Na Son cho biết: “Chính quyền địa phương đang rà soát lại toàn bộ quy trình sản xuất để hoàn thiện các tiêu chí, phấn đấu nâng hạng sản phẩm lên OCOP 4 sao. UBND xã chỉ đạo Trung tâm Dịch vụ tổng hợp tăng cường hướng dẫn người dân về kỹ thuật sản xuất theo phương pháp “cầm tay chỉ việc” ngay tại các thôn, bản. Đồng thời khuyến khích người dân sản xuất theo hướng an toàn, hữu cơ. Khi vùng nguyên liệu được kiểm soát tốt, việc liên kết với doanh nghiệp chế biến và tiêu thụ sẽ thuận lợi hơn, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm”.

Tại phường Mường Thanh, phát triển các sản phẩm OCOP được xác định là một trong những giải pháp cụ thể hóa chủ trương cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng xanh, thông minh và bền vững. Hiện địa phương có 6 sản phẩm OCOP và đặt mục tiêu đến năm 2030 có 13 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP từ 3 sao trở lên. Ông Trần Văn Sinh, Phó Chủ tịch UBND phường Mường Thanh cho biết: “Do không được thụ hưởng chính sách hỗ trợ nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia, nên việc xây dựng OCOP phụ thuộc phần lớn vào các chủ thể sản xuất. Vì vậy, địa phương tập trung tuyên truyền, vận động các hợp tác xã (HTX), doanh nghiệp và cơ sở sản xuất tham gia chương trình; đồng thời hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ, tiêu chuẩn chất lượng, bao bì, nhãn hiệu và các điều kiện pháp lý... phấn đấu có thêm 9 sản phẩm OCOP vào cuối năm 2026”.

Tinh thần chủ động cũng được thể hiện rõ tại xã Nà Tấu. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025 - 2030 đặt mục tiêu phát triển từ 7 đến 9 sản phẩm OCOP, trên cơ sở nâng cao chất lượng 3 sản phẩm đã được công nhận. “Địa phương đang rà soát các hộ sản xuất có tiềm năng, đánh giá điều kiện về vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất và năng lực thị trường trước khi xây dựng hồ sơ. Cách làm này nhằm bảo đảm mỗi sản phẩm OCOP đều có nền tảng phát triển bền vững, phù hợp nhu cầu thị trường, tránh chạy theo số lượng” - Ông Trần Quang Trung, Chủ tịch UBND xã cho hay.

Chủ động nâng cao chất lượng cũng là lựa chọn của nhiều chủ thể OCOP, đơn cử như HTX Hồng Phước, bản Tà Cáng, xã Nà Tấu. Hiện HTX có hai sản phẩm đạt OCOP 3 sao. Những năm gần đây, HTX tiếp tục đầu tư cải tiến quy trình sản xuất, hoàn thiện mẫu mã, nâng cao chất lượng và nghiên cứu phát triển sản phẩm mới. Ông Lò Văn Pâng, Giám đốc HTX Hồng Phước thông tin: “Đơn vị đang hoàn thiện hồ sơ để công nhận lại một sản phẩm OCOP 3 sao, nâng hạng một sản phẩm lên 4 sao và đăng ký thêm một sản phẩm mới đạt OCOP 4 sao. Đây là bước chuẩn bị nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm nông sản của địa phương”.

Thực tiễn triển khai cho thấy, Chương trình OCOP đang tạo động lực quan trọng để các địa phương quy hoạch vùng nguyên liệu, chuẩn hóa sản xuất, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Giai đoạn 2026 - 2030, Điện Biên đặt mục tiêu phát triển thêm 200 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, đồng thời nâng tỷ lệ sản phẩm 4 sao và hướng tới có sản phẩm tiềm năng đạt OCOP 5 sao quốc gia. Trên cơ sở đó, tỉnh xác định tiếp tục tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển bền vững vùng nguyên liệu và tăng cường liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị. Đây cũng là cơ hội lớn để các sản phẩm đặc trưng của Điện Biên mở rộng thị trường, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.

Bài, ảnh: Hà Linh