Oanh tạc cơ B-17 bước vào Thế chiến II: Từ Anh quốc tới bầu trời châu Âu

Ngày 7/12/1941, Nhật Bản tấn công Trân Châu Cảng, kéo Mỹ chính thức bước vào Thế chiến II. Chỉ vài tháng sau, những chiếc oanh tạc cơ B-17 đầu tiên bắt đầu vượt Đại Tây Dương để tới Anh.

Ngày 1/7/1942, chiếc B-17 đầu tiên trong số những máy bay Mỹ được điều tới Anh đã tới nơi sau hành trình qua Labrador, Greenland và Iceland.

Lực lượng này nhanh chóng trở thành hạt nhân của VIII Bomber Command, đơn vị được thành lập tại Mỹ đầu năm 1942 rồi chuyển sang Anh.

Đây là bộ phận nòng cốt của Eighth Air Force, tức Không lực số 8, lực lượng sau này trở thành một trong những đội quân không quân lớn nhất của Mỹ tại châu Âu.

Từ các căn cứ ở Anh, Eighth Air Force theo đuổi một phương thức khác với Không quân Hoàng gia Anh. Trong khi RAF chủ yếu tiến hành ném bom khu vực vào ban đêm, Mỹ đặt trọng tâm vào ném bom chính xác ban ngày

Ngày 17/8/1942 đánh dấu bước ngoặt. 12 oanh tạc cơ B-17E thuộc Phi đoàn ném bom 97 tiến hành cuộc tập kích đầu tiên của VIII Bomber Command nhằm vào ga đường sắt Rouen-Sotteville tại Pháp.

Những mục tiêu ban đầu chủ yếu nằm ở Pháp và các vùng do Đức kiểm soát, gồm nhà máy, sân bay, cơ sở quân sự, cảng và các tuyến đường sắt.

Đây là thời điểm oanh tạc cơ B-17 bắt đầu thể hiện đúng vai trò mà các nhà thiết kế từng hình dung. Những đội hình oanh tạc cơ nhiều tầng được tổ chức để các máy bay có thể hỗ trợ hỏa lực cho nhau.

Các tổ bay phải giữ đội hình trong suốt hành trình, vừa duy trì khả năng ném bom chính xác vừa chống lại tiêm kích Đức và pháo phòng không.

Nhưng thực tế chiến trường nhanh chóng cho thấy nhiệm vụ khó khăn hơn dự tính. Khi các oanh tạc cơ B-17 bay sâu hơn vào châu Âu, khoảng cách vượt quá tầm hoạt động của tiêm kích hộ tống.

Luftwaffe có thể tập trung lực lượng đánh chặn vào những đội hình oanh tạc cơ không còn được tiêm kích bảo vệ. Từ cuối năm 1942, tổn thất của các đơn vị Mỹ bắt đầu tăng mạnh.

Điều này tạo nên một nghịch lý. B-17 được thiết kế để tự bảo vệ bằng hỏa lực, nhưng càng bay xa, số lượng tiêm kích Đức tham gia đánh chặn càng lớn.

Đội hình B-17 có thể tạo ra hỏa lực phòng thủ rất mạnh, song không phải lúc nào cũng đủ để ngăn đối phương tiếp cận.

Ngày 17/8/1943, vấn đề trở nên đặc biệt nghiêm trọng trong cuộc tập kích Regensburg và Schweinfurt. 376 oanh tạc cơ Mỹ được điều động trong 2 mũi tiến công nhằm vào nhà máy chế tạo máy bay Messerschmitt và các cơ sở sản xuất vòng bi.

Do kế hoạch bị lệch thời gian, lực lượng Đức có cơ hội đánh chặn cả 2 đợt. Kết quả, 60 máy bay ném bom bị bắn hạ và hơn 600 thành viên tổ bay thiệt mạng, mất tích hoặc bị bắt.

Những tổn thất này không khiến học thuyết ném bom ban ngày của Mỹ bị từ bỏ. Ngược lại, chúng thúc đẩy Mỹ tìm cách tăng quy mô đội hình, cải thiện chiến thuật và quan trọng nhất là giải quyết vấn đề tiêm kích hộ tống tầm xa.

Từ năm 1942, oanh tạc cơ B-17 đã trở thành hình ảnh đặc trưng của chiến dịch ném bom ban ngày của Mỹ tại châu Âu.

Nhưng để biến niềm tin về “Pháo đài bay” thành một chiến lược có thể duy trì lâu dài, Mỹ còn phải vượt qua một câu hỏi lớn: làm thế nào đưa hàng trăm oanh tạc cơ vào sâu lãnh thổ Đức và đưa họ trở về?

Câu trả lời xuất hiện sau đó cùng sự phát triển của lực lượng tiêm kích hộ tống tầm xa, đặc biệt là P-51 Mustang.

Việt Hùng