Nvidia: Công ty giá trị nhất thế giới hay cổ phiếu được thổi giá?

Bước sang năm mới, thị trường chứng khoán lại dậy sóng với tranh luận quen thuộc rằng định giá các hãng công nghệ lớn có quá cao? Việc chỉ số S&P 500 liên tiếp lập đỉnh lịch sử càng khiến nhiều người lo ngại rằng bong bóng AI đang hình thành và Nvidia nằm trong trung tâm các cuộc thảo luận đó.

S&P 500 là một chỉ số chứng khoán quan trọng của Mỹ, đại diện cho 500 công ty đại chúng lớn nhất đang niêm yết trên các sàn giao dịch của Mỹ như NYSE và Nasdaq.

Trong vòng chưa đầy 5 năm, kể từ đầu 2020, giá cổ phiếu Nvidia đã tăng hơn 3.000%. Hiện Nvidia có vốn hóa thị trường gần 4.500 tỉ USD và là công ty có giá trị lớn nhất thế giới. Câu hỏi đặt ra là mức định giá đó có thực sự phản ánh đúng giá trị của Nvidia hay không?

Ban đầu, Nvidia nổi tiếng nhờ card đồ họa cho máy chơi game. Sau đó, GPU (bộ xử lý đồ họa) của Nvidia trở thành công cụ ưa thích cho giới đào Bitcoin. Ngày nay, Nvidia là biểu tượng của AI (trí tuệ nhân tạo).

Thành công này bắt nguồn từ một quyết định chiến lược của Jensen Huang (nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành Nvidia) từ nhiều năm trước: Tập trung vào xử lý song song dữ liệu. Cách tiếp cận này giúp GPU Nvidia vừa nhanh hơn vừa tiết kiệm năng lượng hơn đối thủ. Khi làn sóng AI bùng nổ, chính đặc điểm đó khiến GPU Nvidia trở thành lựa chọn hàng đầu cho việc huấn luyện các mô hình AI.

Jensen Huang tại triển lãm điện tử tiêu dùng CES 2026 ở thành phố Las Vegas, Mỹ - Ảnh: Reuters

Nhu cầu khổng lồ với GPU giúp giá trị Nvidia tăng mạnh, kéo biên lợi nhuận hoạt động từ mức hơn 10% một thập kỷ trước lên khoảng 60% vào năm ngoái. Dự kiến trong năm 2026, lợi nhuận hoạt động của Nvidia có thể vượt 120 tỉ USD, con số còn lớn hơn tổng giá trị của 96 công ty trong chỉ số FTSE 100, ngoại trừ AstraZeneca, HSBC Holdings, Shell và Unilever.

FTSE 100 là chỉ số chứng khoán gồm 100 công ty có vốn hóa thị trường lớn nhất niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán London. Chỉ số này được sử dụng rộng rãi để đo lường hiệu suất của thị trường cổ phiếu lớn tại Anh và thường được xem như thước đo về sức khỏe kinh tế của các tập đoàn lớn nhất nước này. Các công ty trong FTSE 100 đến từ nhiều ngành như năng lượng, ngân hàng, dược phẩm, hàng tiêu dùng, khai khoáng…

Các thương vụ lớn, chẳng hạn thỏa thuận 20 tỉ USD với Groq, được kỳ vọng giúp Nvidia giữ vững vị thế ở phân khúc chip AI cao cấp. Tháng trước, CNBC đưa tin Nvidia đã đồng ý mua lại tài sản Groq, công ty khởi nghiệp thiết kế chip tăng tốc AI hiệu năng cao, với giá 20 tỉ USD bằng tiền mặt.

Groq cho biết đã “ký kết thỏa thuận cấp phép không độc quyền với Nvidia cho công nghệ suy luận của Groq” nhưng không tiết lộ giá trị thỏa thuận. Theo thông báo của Groq, Jonathan Ross (người sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Groq) cùng Chủ tịch Sunny Madra và các lãnh đạo cấp cao khác “sẽ gia nhập Nvidia để giúp phát triển và mở rộng công nghệ được cấp phép”.

Cổ phiếu của Nvidia có được định giá quá cao?

Dù Nvidia tăng trưởng ấn tượng nhưng liệu cổ phiếu hãng chip AI số 1 thế giới có được định giá quá cao (hiện ở mức 184,82 USD)? Yếu tố đầu tiên cần xem xét là cạnh tranh.

GPU của Nvidia giống những chiếc siêu xe thể thao và tuyệt vời nếu bạn cần sức mạnh khổng lồ. Thế nhưng, không ai dám chắc tương lai của AI sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào những chip đắt đỏ và tiêu thụ nhiều điện năng như hiện nay.

Việc công ty khởi nghiệp DeepSeek (Trung Quốc) phát hành mô hình suy luận R1 đầu năm ngoái là ví dụ điển hình. DeepSeek không cần chip AI mạnh nhất nhưng vẫn tạo ra R1 - mô hình có hiệu suất ngang các sản phẩm Mỹ của OpenAI, Google và Anthropic với chi phí huấn luyện thấp hơn rất nhiều. Điều này khiến cổ phiếu Nvidia đã giảm mạnh và mất gần 600 tỉ USD vốn hóa thị trường chỉ trong một ngày.

Hồi tháng 9.2025, DeepSeek gây sốc khi tiết lộ R1 có chi phí huấn luyện chỉ 294.000 USD và sử dụng 512 GPU Nvidia H800. Đây không phải là loại GPU hàng đầu của Nvidia, ban đầu được phát triển như một sản phẩm giảm hiệu năng để vượt qua các hạn chế từ chính quyền Biden với mục đích bán cho thị trường Trung Quốc, song sau đó bị cấm theo lệnh trừng phạt của Mỹ.

Đầu năm 2026, DeepSeek tiếp tục công bố nghiên cứu mới về cách huấn luyện mô hình hiệu quả hơn với chi phí thấp hơn, càng làm dấy lên nghi ngờ rằng AI trong tương lai có thể không cần nhiều chip AI cao cấp như Nvidia đang bán.

Google, đối thủ lớn của Nvidia, đã thiết kế chip AI riêng (TPU) và sử dụng để huấn luyện cũng như vận hành mô hình Gemini 3.

Amazon và Google cũng cung cấp chip AI cho Anthropic. Khi ra mắt hồi tháng 11.2025, Gemini 3 và Claude Opus 4.5 từ Anthropic đều vượt GPT-5.1 của OpenAI ở hầu hết bài kiểm tra. Điều này phần nào lý giải vì sao cổ phiếu Alphabet (công ty mẹ Google) đã tăng mạnh trong năm qua.

OpenAI, khách hàng lớn nhất của Nvidia, cũng là một điểm cần cân nhắc. Cuối tháng 9.2025, Nvidia thông báo kế hoạch đầu tư tới 100 tỉ USD vào OpenAI trong vòng 10 năm tới. Theo thỏa thuận, OpenAI sẽ xây dựng các trung tâm dữ liệu được trang bị GPU Nvidia với công suất ít nhất 10 gigawatt, tương đương từ 4 đến 5 triệu GPU. Hạ tầng này sẽ được sử dụng để phát triển và vận hành các mô hình AI.

Việc Nvidia hỗ trợ đối tác chiến lược là điều hợp lý, nhưng cần lưu ý rằng OpenAI có thể không tạo ra lợi nhuận thực sự trong thập kỷ này. Vì vậy, một phần doanh thu tương lai của Nvidia giống như cho vay hơn là thu về tiền mặt chắc chắn.

Một rủi ro lớn khác là điện năng. Việc huấn luyện AI tiêu thụ lượng điện khổng lồ. Nhiều trung tâm dữ liệu đang đối mặt với giới hạn nguồn cung điện, trong khi các giải pháp thay thế như xây tua-bin khí để tự phát điệnhay tái sử dụng động cơ máy bay phản lực (về bản chất là tua-bin khí công suất cao) đều vừa tốn kém vừa phức tạp. Nếu không giải quyết được bài toán điện năng, tăng trưởng của ngành AI nói chung và Nvidia nói riêng có thể chậm lại đáng kể.

Một ví dụ là nếu niêm yết trên sàn Nasdaq trong năm nay, giá trị Anthropic sẽ chủ yếu dựa trên kỳ vọng rằng trong tương lai công ty sẽ kiếm được rất nhiều tiền từ AI. Tuy nhiên, AI muốn phát triển thì cần rất nhiều điện. Nếu nguồn điện không đủ hoặc chi phí điện quá cao, Anthropic có thể không mở rộng được quy mô hoạt động như kỳ vọng, dẫn đến doanh thu thấp hơn dự tính. Khi đó, mức định giá cao ban đầu của Anthropic sẽ khó đứng vững và có thể giảm mạnh.

Simon Edelsten cho rằng hiện có những lựa chọn thay thế tốt hơn cổ phiếu Nvidia - Ảnh: Internet

Theo Simon Edelsten - nhà quản lý quỹ tại Goshawk Asset Management, lịch sử cho thấy cổ phiếu ngành bán dẫn luôn mang tính chu kỳ. Khi lợi nhuận lao dốc, cổ phiếu có thể trông cao một cách phi lý nếu nhìn vào chỉ số P/E (tỷ lệ giá trên lợi nhuận), nhưng đó lại thường là thời điểm tốt để mua vào. Ngược lại, khi mọi thứ đang ở đỉnh cao (doanh thu và lợi nhuận của công ty đang rất tốt, đơn hàng nhiều, tin tức tích cực tràn ngập, nhà đầu tư lạc quan) và P/E trông thấp, đó lại là lúc nên thận trọng. Lý do P/E thấp lúc này có thể không phải vì cổ phiếu rẻ, mà do lợi nhuận đang ở mức cao bất thường (đỉnh chu kỳ) và giá cổ phiếu chưa kịp phản ánh hết rủi ro sắp tới.

Goshawk Asset Management là công ty quản lý tài sản có trụ sở tại Vương quốc Anh, chuyên quản lý tiền cho nhà đầu tư tổ chức và khách hàng giàu có thông qua các danh mục đầu tư cổ phiếu niêm yết toàn cầu.

P/E là một trong những chỉ số phổ biến nhất để đánh giá cổ phiếu đắt hay rẻ. Công thức tính rất đơn giản: P/E = Giá cổ phiếu/Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS).

Nvidia có lợi thế là không tự sản xuất chip, nhờ đó tránh được chi phí khổng lồ để xây nhà máy. AI cũng sẽ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu chip thời gian tới. Tuy nhiên, nếu biên lợi nhuận đã đạt đỉnh, tăng trưởng doanh số chưa chắc chuyển hóa thành tăng trưởng lợi nhuận tương ứng.

"Vẫn còn những lựa chọn thay thế tốt hơn"

Theo quan điểm của Simon Edelsten, làn sóng AI đang bước sang giai đoạn mới, nơi cơ hội có thể mở ra cho những công ty khác như Broadcom, TSMC, hay thậm chí các gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc như Alibaba và Baidu. Apple cũng đang chọn chiến lược thận trọng hơn, kết hợp AI của bên thứ ba thay vì lao vào cuộc đua “đốt tiền” để xây trung tâm dữ liệu.

Một số công ty từng bị xem là thua cuộc trong lĩnh vực AI có thể sẽ xoay chuyển tình thế vào năm 2026.

Trước đây, nhiều người từng lo rằng AI sẽ làm các công ty phần mềm như Salesforce và SAP tụt lại. Tuy nhiên, thực tế có thể ngược lại. AI có thể giúp họ cải thiện mạnh mẽ sản phẩm và dịch vụ, từ đó trở nên giá trị hơn.

Tóm lại, Nvidia là công ty xuất sắc và đóng vai trò trung tâm trong kỷ nguyên AI. Song, một công ty xuất sắc không đồng nghĩa với cổ phiếu đáng mua ở mọi mức giá, theo Simon Edelsten. Ông cho rằng ở thời điểm hiện tại, Nvidia có thể rất hấp dẫn về mặt công nghệ, nhưng xét từ góc độ đầu tư, vẫn còn những lựa chọn thay thế tốt hơn.

Sơn Vân