Nửa cuối năm và phép thử chất lượng tăng trưởng của Việt Nam

Triển vọng kinh tế Việt Nam trong nửa cuối năm được chuyên gia EBC Financial Group đánh giá nghiêng về hướng tích cực. Điều này diễn ra trong bối cảnh sản xuất chế biến, chế tạo duy trì tốc độ cao, nhu cầu trong nước ổn định, đầu tư mở rộng và dòng vốn FDI tiếp tục cho thấy sức hấp dẫn của Việt Nam trong chuỗi sản xuất toàn cầu.

Tuy nhiên, theo ông Sana Ur Rehman, chuyên viên phân tích thị trường cấp cao tại EBC Financial Group, nhập khẩu tăng nhanh, chi phí sản xuất cao hơn và nhu cầu vốn lớn đang đặt ra yêu cầu sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.

Do đó, ngoài tốc độ GDP, diễn biến nửa cuối năm sẽ phụ thuộc nhiều vào việc dòng vốn đầu tư tạo ra thêm bao nhiêu năng lực sản xuất và giá trị trong nước, cũng như khả năng duy trì tăng trưởng mà vẫn giữ được ổn định về lạm phát, thanh khoản và cán cân đối ngoại, vị chuyên gia chia sẻ với TheLEADER. 

Đầu tư công và FDI có thể tạo thêm lực đẩy

Một điểm thuận lợi của Việt Nam là dư địa đầu tư công và lượng vốn FDI đang chờ triển khai vẫn còn lớn. Thu ngân sách nhà nước sáu tháng tương đương 62% dự toán và tăng 17,4% so với cùng kỳ. Đến cuối tháng 6, giải ngân đầu tư công đạt gần 357.000 tỷ đồng, cao hơn cùng kỳ.

Ông Sana Ur Rehman, chuyên viên phân tích thị trường cấp cao tại EBC Financial Group

Khối lượng vốn còn lại được đánh giá sẽ tạo dư địa cho nửa cuối năm. Tuy nhiên, tác động kinh tế sẽ phụ thuộc nhiều vào dự án nào được giải ngân và tiến độ đưa công trình vào sử dụng. Đầu tư vào cao tốc, cảng biển, logistics, điện và hạ tầng công nghiệp có thể tạo cầu trong ngắn hạn, đồng thời giúp giảm chi phí vận hành và nâng năng lực sản xuất của khu vực tư nhân trong những năm tiếp theo. 

Với FDI, yêu cầu tương tự cũng được đặt ra. Theo ông Rehman, Việt Nam có thể tiếp tục thu hút các dự án công nghệ và sản xuất quy mô lớn nhưng khả năng chuyển lượng vốn đó thành tăng trưởng sẽ phụ thuộc vào nguồn điện, logsitics, lao động có kỹ năng và năng lực cung ứng của doanh nghiệp trong nước.

Bối cảnh quốc tế cũng tạo ra hai chiều tác động. IMF nhận định làn sóng đầu tư liên quan tới trí tuệ nhân tạo đang hỗ trợ các nền kinh tế tham gia sâu vào chuỗi giá trị công nghệ, trong khi các cú sốc năng lượng lại gây sức ép lên các quốc gia nhập khẩu nhiên liệu. 

Việt Nam vừa hưởng lợi từ nhu cầu công nghệ và chuyển dịch sản xuất, vừa chịu ảnh hưởng khi giá năng lượng và vận tải tăng. 

Chuyển trọng tâm sang chất lượng thực thi

Các dữ liệu nửa đầu năm nay cho thấy Việt Nam đang có nhiều nguồn lực để duy trì tăng trưởng: sản xuất công nghiệp tiếp tục mở rộng, FDI duy trì sức hút, đầu tư tăng nhanh và một lượng lớn vốn đầu tư công vẫn đang chờ được giải ngân trong những tháng cuối năm. 

Từ đây, kết quả kinh tế sẽ ngày càng phụ thuộc vào tốc độ mà những nguồn lực này đi vào nền kinh tế thực, vị chuyên gia nhận định. 

Theo đó, vốn FDI cần chuyển thành dự án vận hành, đầu tư công cần tạo ra hạ tầng giúp giảm chi phí cho doanh nghiệp; máy móc và nguyên liệu nhập khẩu cần được chuyển thành sản lượng và nguồn thu xuất khẩu còn tăng trưởng tín dụng cần đi cùng sự mở rộng tương ứng của năng lực sản xuất. 

Đây cũng là những yếu tố phân biệt một giai đoạn tăng trưởng nhanh với một chu kỳ tăng trưởng có khả năng kéo dài. 

Nếu sản lượng và năng suất tăng đủ nhanh để hấp thụ lượng vốn đang được đưa vào nền kinh tế, Việt Nam có thể tiếp tục duy trì tăng trưởng cao trong khi giữ lại được dư địa điều hành trước các biến động bên ngoài. 

Ngược lại, nếu vốn, tín dụng và nhập khẩu tăng nhanh hơn năng lực tạo ra giá trị mới, áp lực có thể dần xuất hiện ở chi phí vốn, tỷ giá và cân đối vĩ mô. 

“Nửa cuối năm sẽ cho thấy Việt Nam có thể chuyển đà tăng trưởng hiện tại thành năng lực kinh tế dài hạn đến đâu. Khi dòng vốn đi vào những dự án tạo ra năng suất, hạ tầng và giá trị gia tăng cao hơn, tăng trưởng sẽ tự tạo thêm dư địa cho giai đoạn tiếp theo. Với một nền kinh tế đang hướng tới quy mô và mức thu nhập cao hơn, hiệu quả của từng đồng vốn sẽ ngày càng quan trọng hơn tốc độ mở rộng của từng dòng vốn”, ông Rehman nhấn mạnh.

Hiệu quả của từng đồng vốn sẽ ngày càng quan trọng hơn tốc độ mở rộng của từng dòng vốn. Ảnh: Hoàng Anh

Lạm phát và dòng vốn ngân hàng cần được theo dõi sát hơn

Sức ép chi phí đang rõ hơn khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân sáu tháng tăng 4,38%, tiến gần đến mức định hướng khoảng 4,5% cho cả năm. Lạm phát cơ bản ở mức 4,12%. Giá nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu dùng cho sản xuất tăng 5,4%, trong khi giá sản xuất công nghiệp tăng gần 4,2%. 

Theo ông Rehman, điều này chưa tạo ra tín hiệu bất ổn nhưng chi phí đầu vào cao hơn có thể ảnh hưởng tới biên lợi nhuận của doanh nghiệp nếu sức mua hoặc khả năng tăng giá bán không theo kịp. 

Trên thị trường tiền tệ, tín dụng tăng khoảng 7,4% tính đến ngày 26/6, cao hơn mức tăng 5% của huy động vốn. Nếu tín dụng tiếp tục tăng nhanh hơn nguồn tiền gửi trong thời gian dài, chi phí huy động vốn và mặt bằng lãi suất sẽ trở thành những yếu tố cần theo dõi sát hơn. 

Chuyên gia của EBC cho rằng, Việt Nam có thể giảm phần nào áp lực lên chính sách tiền tệ nếu các động lực khác như đầu tư công, FDI và cải cách thủ tục được triển khai hiệu quả hơn.

Phương Anh