Nữ y tá 'tử thần' bị kết tội giết 7 trẻ sơ sinh và vụ án gây tranh cãi suốt nhiều năm

Lucy Letby trở thành một trong những kẻ sát hại nhiều trẻ em nhất trong lịch sử Vương quốc Anh khi bị kết tội giết 7 trẻ sơ sinh vào tháng 8/2023. Bản án khiến dư luận nước Anh chấn động và thu hút sự quan tâm lớn của truyền thông.

Gần đây, bộ phim tài liệu The Investigation of Lucy Letby phát hành ngày 4/2 tiếp tục khơi lại vụ án. Bộ phim tiết lộ nhiều đoạn video từ camera gắn trên người cảnh sát trong lúc bắt giữ nữ y tá, cùng các cuộc phỏng vấn chuyên gia liên quan đến những bằng chứng của vụ án.

Những cái chết bí ẩn trong khoa sơ sinh

Lucy Letby làm y tá tại khoa chăm sóc trẻ sơ sinh của Bệnh viện Countess of Chester, thuộc hạt Cheshire, từ năm 2011 đến tháng 7/2016. Công việc của cô là chăm sóc các trẻ sinh non hoặc có vấn đề sức khỏe cần theo dõi đặc biệt. Theo công tố viên Nick Johnson, trước tháng 1/2015 số ca tử vong tại khoa sơ sinh của bệnh viện này tương đương với các bệnh viện khác. Tuy nhiên, trong thời gian Lucy làm việc tại đây, số trẻ sơ sinh tử vong và số ca suy giảm sức khỏe nghiêm trọng tăng đáng kể.

Ông Johnson cho biết các chuyên gia tư vấn đã xem xét những trường hợp tử vong này. Họ cho rằng các cái chết không thể giải thích bằng nguyên nhân y khoa thông thường và kết luận chúng có liên quan đến hành động của Lucy Letby. Lucy bị buộc tội giết 7 trẻ sơ sinh, gồm 5 bé trai và 2 bé gái, đồng thời âm mưu giết thêm 10 trẻ khác trong giai đoạn 2015–2016. Theo cáo buộc, một số trẻ tử vong sau khi bị cung cấp quá nhiều sữa, oxy, insulin hoặc chất lỏng.

Lucy Letby. Ảnh: SWNS

Trong số các nạn nhân có hai em bé thuộc ca sinh ba. Đứa trẻ còn lại trong bộ ba cũng từng rơi vào tình trạng nguy hiểm đến tính mạng và công tố viên cho rằng Lucy đã hai lần cố gắng sát hại em bé này. Đứa trẻ sau đó được đưa ra khỏi bệnh viện theo yêu cầu của cha mẹ và hồi phục nhanh chóng. Công tố viên cho rằng việc em bé hồi phục sau khi rời bệnh viện là một chi tiết đáng chú ý.

Theo lập luận của bên công tố, một số trẻ sơ sinh đã bị tấn công nhiều lần trước khi tử vong. Công tố viên Johnson nói với bồi thẩm đoàn rằng sự suy giảm sức khỏe nhanh chóng của 17 trẻ liên quan không phải là “thảm kịch tự nhiên xảy ra”. Ông cũng cho biết Lucy thường có mặt trong ca trực khi tình trạng của các em bé trở nên tồi tệ. Đây được xem là một trong những điểm trùng hợp quan trọng được trình bày trước tòa.

Trong lời khai tại tòa, cha mẹ của một bé gái cho biết con họ đã sống sót sau ba lần bị tấn công. Họ tin rằng Lucy đã cố ý cho bé uống quá nhiều sữa và cung cấp lượng oxy quá mức. Theo lời khai của gia đình, điều này dẫn đến tổn thương não không thể phục hồi. Bé gái sau đó mắc chứng bại não gây liệt tứ chi.

Một trường hợp khác được nêu tại tòa liên quan đến một trẻ sơ sinh khi y tá phụ trách đang nghỉ giải lao. Theo bác sĩ Dewi Evans, đứa bé dưới sự chăm sóc của Lucy đã được cho uống lượng sữa nhiều hơn rất nhiều so với chỉ định.

Bác sĩ Evans cho rằng việc cho ăn quá mức đó không thể là tai nạn. Ông nhận định đây là hành động cố ý gây hại.

Điều tra, xét xử và những tranh cãi về bằng chứng

Bác sĩ Ravi Jayaram, bác sĩ cấp cao tại bệnh viện Cheshire, làm chứng rằng ông từng báo cáo nghi ngờ về Lucy cho ban quản lý bệnh viện vào năm 2015 và 2016. Tuy nhiên, theo lời ông, những cảnh báo này đã bị phớt lờ trong nhiều tháng. Ông Ravi kể rằng từng nhìn thấy Lucy đứng cạnh một trẻ sơ sinh bị tuột ống thở. Trong khi nồng độ oxy trong máu của em bé giảm dần, Lucy không có hành động can thiệp.

Vị bác sĩ sau đó đã can thiệp để cứu em bé. Tuy nhiên, đứa trẻ qua đời ba ngày sau đó.

Cảnh sát hạt Cheshire mở cuộc điều tra về các vụ án mạng vào tháng 5/2017 sau khi nhận được thông tin về hành vi đáng ngờ của Lucy. Kể từ đó, Lucy bị bắt giữ ba lần vì nghi ngờ liên quan đến các vụ tử vong. Cô bị bắt lần đầu vào năm 2018 và lần thứ hai vào năm 2019 nhưng đều được thả. Lần bắt giữ thứ ba diễn ra vào tháng 11/2020.

Cảnh sát có mặt tại nhà của Lucy Letby. Ảnh: PA

Trong đoạn video từ camera gắn trên người cảnh sát, Lucy bật khóc khi cảnh sát đến nhà bố mẹ và bắt giữ cô trong phòng ngủ. Khi nhà chức trách thông báo các cáo buộc, Lucy đã yêu cầu được bế mèo cưng. Cô hét lên với bố mẹ rằng: “Bố mẹ biết con không làm điều đó mà!”. Mẹ của Lucy sau đó đáp lại rằng: “Mẹ biết con không làm. Chúng ta biết”.

Trong cuộc thẩm vấn ban đầu với cảnh sát, Lucy vừa khóc vừa nói rằng cô luôn cố gắng hết sức vì các em bé. Cô khẳng định mình chỉ muốn chăm sóc các bệnh nhi. Phiên tòa xét xử Lucy bắt đầu vào tháng 10/2022 tại Tòa đại hình Manchester. Cựu y tá phải đối mặt với 22 cáo buộc liên quan đến 7 cái chết và cáo buộc âm mưu giết 10 trẻ sơ sinh khác.

Lucy tuyên bố mình vô tội trước tòa.

Bên công tố trình bày các ghi chú viết tay được tìm thấy trong nhà Lucy. Trong đó có đoạn Lucy mô tả bản thân là “người độc ác khủng khiếp” và nói rằng “đã cố ý giết họ”. Tuy nhiên, một số ghi chú khác lại thể hiện lời khẳng định vô tội của Lucy. Trong đó cô viết: “Tôi không làm gì sai và họ không có bằng chứng, vậy tại sao tôi phải trốn tránh?”.

Tháng 4/2023, công tố viên trình lên bồi thẩm đoàn hình ảnh nhật ký của Lucy. Trong đó có các chữ cái đầu của tên những đứa trẻ mà cô bị cáo buộc sát hại. Một tài liệu khác cũng được đưa ra trước tòa, ghi tên một số em bé cùng dòng chữ được cho là của Lucy: “Tôi không biết liệu tôi có giết chúng hay không. Có thể là có. Có thể tất cả là do tôi”.

Các đồng nghiệp cũ của Lucy cũng ra làm chứng về những hành vi bất thường. Một người cho biết sức khỏe của một bé gái sơ sinh đã suy giảm nhanh chóng khi ở dưới sự chăm sóc của Lucy. Người giám sát của Lucy khai rằng từng thấy cô dành nhiều thời gian cho một em bé sinh non dù không được phân công chăm sóc. Em bé này sau đó đột ngột suy yếu và qua đời.

Trong trường hợp khác, mẹ của một trẻ sơ sinh nặng chưa đến 1,4 kg nói rằng bà thấy con trai mình trong tình trạng nguy kịch và chảy máu ở miệng. Khi bà bày tỏ lo lắng, Lucy đã nói: “Tin tôi đi, tôi là y tá”.

Tháng 5/2023, Lucy ra làm chứng để tự bào chữa và nói với bồi thẩm đoàn rằng cô không hề có ý định gây hại cho bất kỳ em bé nào trong thời gian làm việc tại bệnh viện. “Tôi ở đó để chăm sóc các em bé chứ không phải để gây hại”, Lucy nói và khẳng định mình không làm điều gì trái với nguyên tắc nghề nghiệp.

Lucy cũng cho rằng cái chết của các em bé có thể liên quan đến vấn đề hệ thống đường ống nước của bệnh viện. Theo lời khai của cô, nước thải chưa qua xử lý thường chảy ra từ bồn rửa và tràn ra sàn nhà. Theo Lucy, điều này khiến phòng bệnh bị nhiễm bẩn và nhân viên không thể rửa tay đúng cách.

Trong phần tranh luận cuối cùng vào tháng 6/2023, công tố viên Johnson cho rằng Lucy đã sử dụng phương pháp tiêm không khí vào mạch máu để gây hại cho ít nhất 12 nạn nhân. Ngày 18/8/2023, bồi thẩm đoàn tuyên Lucy có tội với 15 trong số 22 cáo buộc sau phiên tòa kéo dài 10 tháng.

Tháng 7/2024, Lucy nhận 15 án tù chung thân tương ứng với các tội danh. Thẩm phán tuyên bố cô phải ngồi tù suốt phần đời còn lại và không được áp dụng các điều khoản giảm án. Sau bản án, Lucy đã hai lần kháng cáo nhưng đều không thành công.

Tuy vậy, vụ án vẫn gây tranh cãi.

Vụ án của Lucy Letby đến nay vẫn gây tranh cãi. Ảnh: Channel 4

Luật sư của Lucy, Mark McDonald, cho rằng các ghi chú viết tay được tìm thấy trong nhà cô đã bị hiểu sai. Trong phim tài liệu The Investigation of Lucy Letby, ông nói rằng Lucy viết những dòng tiêu cực đó theo lời khuyên của nhà trị liệu.

Một điểm khác được luật sư phản bác là việc số ca tử vong tăng đột biến được cho là có liên quan trực tiếp đến Lucy. Ông cho rằng số ca tử vong giảm sau khi Lucy rời bệnh viện nhưng cùng lúc khoa sơ sinh cũng giảm quy mô.

Bác sĩ John Gibbs, người từng được thuê làm chuyên gia tư vấn điều tra sự gia tăng số ca tử vong tại bệnh viện Chester, ban đầu bày tỏ lo ngại về Lucy. Sau đó ông làm chứng tại phiên tòa và nói rằng tất cả các ca tử vong bất thường đều xảy ra trong ca trực của Lucy. Tuy nhiên, trong bộ phim tài liệu, bác sĩ John nói rằng dù vẫn giữ quan điểm của mình, ông vẫn có cảm giác băn khoăn rằng liệu họ có bắt nhầm người hay không.

Một chuyên gia khác được phỏng vấn là Tiến sĩ Shoo Lee, bác sĩ chuyên khoa sơ sinh người Canada đã nghỉ hưu và từng làm việc tại Đại học Toronto. Ông cho biết sau này mới biết rằng nghiên cứu của mình đã được sử dụng để góp phần kết tội Lucy.

Năm 1989, Shoo Lee viết một bài báo học thuật phân tích sự đổi màu da của trẻ sơ sinh liên quan đến tắc mạch khí. Công tố viên đã sử dụng nghiên cứu này để lập luận rằng Lucy tiêm không khí vào cơ thể các nạn nhân. Tuy nhiên, ông Lee cho rằng nghiên cứu của mình đã bị xuyên tạc.

Ông nói rằng những mô tả về màu da của các em bé trong hồ sơ vụ án không phù hợp với dấu hiệu của tắc mạch khí. Theo ông, những mô tả đó phù hợp hơn với tình trạng thiếu oxy. Tiến sĩ Lee cho rằng việc hiểu sai nghiên cứu khoa học có thể dẫn đến một bản án sai.

“Tôi rất lo lắng. Một phụ nữ trẻ có thể phải ngồi tù suốt đời và chết trong tù vì nguyên nhân sai lầm”, ông nói.

Phương Anh (Theo Guardian, People, BBC)