Nữ sinh lớp 11 đạt điểm tuyệt đối tại Olympic Vật lý quốc tế

Từ thủ khoa chuyên Lý đến điểm tuyệt đối tại Olympic Vật lý quốc tế

Kỳ thi Olympic Vật lý quốc tế (IPhO) lần thứ 56 khép lại với dấu ấn đặc biệt của đội tuyển Việt Nam khi cả 5 học sinh tham dự đều giành huy chương, gồm 4 huy chương Vàng và 1 huy chương Bạc. Đây cũng là thành tích cao nhất của đội tuyển Việt Nam trong lịch sử tham dự kỳ thi.

Vũ Nguyên Nguyên (thứ hai bìa trái) và đội tuyển Olympic Vật lý quốc tế (IPhO) Việt Nam. Ảnh: MOET.

Trong thành tích chung ấy, Vũ Nguyên Nguyên, học sinh lớp 11 Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam (Hà Nội), là một trong hai thí sinh của đội tuyển Việt Nam đạt điểm tuyệt đối 30/30 ở bài thi lý thuyết. Học sinh còn lại đạt kết quả này là Nguyễn Nhật Minh, lớp 11 Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội.

IPhO 2026 được tổ chức tại thành phố Bucaramanga, tỉnh Santander (Colombia) từ ngày 4 đến 12/7, quy tụ 381 học sinh đến từ 85 quốc gia và vùng lãnh thổ. Thí sinh tham gia hai bài thi gồm lý thuyết và thực nghiệm, mỗi bài kéo dài 5 giờ, nhằm đánh giá kiến thức, tư duy phân tích, năng lực giải quyết vấn đề và kỹ năng thực hành vật lý.

Với kết quả đạt được, Việt Nam nằm trong nhóm 7 đội tuyển có thành tích cao nhất của kỳ thi năm nay. Một điểm đáng chú ý khác là đội tuyển Việt Nam có hai học sinh nữ, trong khi phần lớn thí sinh tham dự IPhO là nam. Bên cạnh đó, ba trong số năm thành viên của đội tuyển đang học lớp 11, cho thấy tiềm năng và tính kế thừa của đội tuyển học sinh giỏi vật lý.

Đối với Vũ Nguyên Nguyên, kết quả tại IPhO 2026 là dấu mốc mới sau nhiều thành tích nổi bật trong quá trình học tập.

Ngay từ kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10, Nguyên đã trở thành thủ khoa khối chuyên Vật lý của Hà Nội với 47,5/50 điểm. Trong đó, môn Vật lý chuyên đạt 9,5 điểm, là mức điểm cao nhất trong khoảng 800 thí sinh đăng ký dự thi vào lớp chuyên này. Cùng năm, em cũng trúng tuyển Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên với 9,5 điểm môn Vật lý.

Sau khi cân nhắc mục tiêu học tập, Nguyên lựa chọn theo học tại Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam.

Là học sinh chuyên Vật lý, em tiếp tục theo đuổi lĩnh vực vật lý thiên văn, một trong những ngành khoa học tự nhiên được đánh giá có độ khó cao và còn khá mới tại Việt Nam.

Năm 2025, Nguyên giành Huy chương Vàng tại Olympic Thiên văn học và Vật lý thiên văn quốc tế (IOAA). Em là học sinh nữ duy nhất của kỳ thi đạt Huy chương Vàng, đồng thời là nữ sinh Việt Nam đầu tiên giành thành tích này.

Nuôi dưỡng niềm yêu thích vật lý từ những hiện tượng đời sống

Theo chia sẻ của Vũ Nguyên Nguyên, cuốn sách đầu tiên giúp em yêu thích môn Vật lý là món quà của cô giáo chủ nhiệm khi học lớp 1. Sau đó, em thường tìm hiểu thêm các thí nghiệm vật lý trên YouTube và nhận thấy nhiều hiện tượng diễn ra trong cuộc sống hằng ngày đều có thể được giải thích bằng khoa học. Từ những hiện tượng như vậy, em nhận thấy vật lý có tính ứng dụng cao và quyết định theo đuổi môn học này từ học kỳ II lớp 8.

Theo Nguyên, ở lĩnh vực vật lý thiên văn, phần lý thuyết cốt lõi vẫn dựa trên kiến thức vật lý, song việc xử lý số liệu đòi hỏi phải học thêm các nguyên lý cơ bản về xác suất thống kê, phương pháp xử lý sai số và vẽ đồ thị. Đối với phần quan sát thực hành, học sinh cần ghi nhớ bản đồ sao và sử dụng thành thạo kính thiên văn.

Chia sẻ về phương pháp học tập, Nguyên cho rằng điều quan trọng là tập trung để đạt hiệu quả cao nhất. Trên lớp, ngoài việc ghi chép đầy đủ bài giảng và hướng dẫn của giáo viên, em còn ghi thêm những nội dung cần lưu ý. Bên cạnh các bài tập trên lớp, nữ sinh chủ động tìm thêm bài tập và tài liệu để đọc, thực hành nhằm củng cố cũng như mở rộng kiến thức đã học.

Với thành tích tại IPhO 2026, Vũ Nguyên Nguyên tiếp tục ghi thêm một dấu mốc trong quá trình học tập của mình, đồng thời góp phần vào thành tích chung của đội tuyển Việt Nam tại kỳ Olympic Vật lý quốc tế lần thứ 56.

Đội tuyển quốc gia Việt Nam tham dự IPhO 2026 gồm 5 học sinh và đều đoạt huy chương. Trong đó, 4 huy chương vàng thuộc về các em: Vũ Nguyên Nguyên, học sinh lớp 11 Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, TP.Hà Nội;

Nguyễn Nhật Minh, học sinh lớp 11 Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐH Quốc gia Hà Nội;

Tạ Ngọc Minh, học sinh lớp 12 Trường THPT chuyên Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh;

Nguyễn Thị Bích Ngọc, học sinh lớp 12 Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, tỉnh Ninh Bình.

Em Lê Duy Khánh, học sinh lớp 11 Trường THPT chuyên Lam Sơn, tỉnh Thanh Hóa, giành huy chương bạc.

Mai Nguyễn