Nữ liệt sĩ y tá kiên trung và câu chuyện bi tráng bên bờ sông Vĩnh Định

Tại thôn Duân Kinh, xã Vĩnh Định, tỉnh Quảng Trị, có một tượng đài trang nghiêm ngày ngày soi bóng bên dòng sông Vĩnh Định. Đây là nơi tri ân, lưu giữ câu chuyện bi tráng về nữ chiến sĩ kiên trung đã ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ.

Người con gái ấy là Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân, liệt sĩ y tá Lê Thị Tuyết.

Đoạn sông Vĩnh Định chảy qua thôn Duân Kinh, nơi liệt sĩ Lê Thị Tuyết hy sinh gần 60 năm trước. Ảnh: Trần Hùng

Theo nội dung cuốn lịch sử Đảng bộ xã Hải Xuân giai đoạn 1930 - 2005, y tá Lê Thị Tuyết (SN 1949) tại thôn Duân Kinh, xã Hải Xuân, huyện Hải Lăng cũ (nay là xã Vĩnh Định). Bố là liệt sĩ chống Pháp. Năm 16 tuổi, nữ liệt sĩ thoát ly và trở thành du kích trong vành đai chiếm đóng của Mỹ - Ngụy.

Năm 1967, liệt sĩ Lê Thị Tuyết làm y tá Huyện đội Hải Lăng, bí mật hoạt động tại khu vực rú Thi Ông, rú Trà Lộc, căn cứ của bộ đội, du kích các xã Hải Xuân, Hải Vĩnh... Người con gái anh hùng ấy hy sinh khi chỉ mới tròn 19 tuổi.

Bà Lê Thị Huê (SN 1944, trú thôn Duân Kinh, xã Vĩnh Định) là người chứng kiến sự ra đi oanh liệt của liệt sĩ Lê Thị Tuyết gần 60 năm trước. Ngày ấy, bà Huê có chồng tham gia hoạt động cách mạng nên cũng bị địch lùng bắt. Một ngày đầu tháng 7/1968, giặc càn quét qua làng, khi người con đầu lòng mới tròn 5 tháng tuổi, bà Huê bị toán lính Trâu Điên thuộc Tiểu đoàn 4, Sư đoàn 1 Thủy quân lục chiến của địch bắt.

Bà Lê Thị Huê là người chứng kiến sự ra đi oanh liệt của liệt sĩ Tuyết gần 60 năm trước. Ảnh: Trần Hùng

Người mẹ trẻ bị áp giải ra bờ sông Vĩnh Định, tại đây nữ y tá Lê Thị Tuyết cũng bị địch bắt, trói chặt dưới gốc mít. Sau đó, bà Huê và y tá Tuyết cùng bị địch giam giữ nhiều ngày, liên tiếp chịu những đòn tra tấn tàn bạo nhằm khai thác thông tin về cơ sở cách mạng.

"Chúng đánh đập, đổ nước xà phòng và ớt vào miệng, lên người chúng tôi. Hồi tỉnh sau trận tra tấn, tôi thấy Tuyết nằm giữa đống bọt xà phòng. Cô ấy gắng gượng nhìn sang và mỉm cười nói với tôi là em không khai gì hết. Chúng lột hết quần áo rồi kéo lê khắp làng để thị uy", bà Huê kể.

Sau 3 ngày tra tấn, biết không thể lay chuyển được tinh thần thép của y tá Lê Thị Tuyết, lính Ngụy lôi xuống gần mép sông Vĩnh Định. Chúng tiếp tục tra khảo, hành hạ trước khi hành hình.

Trên tấm bia ở tượng đài có đoạn "...Tháng 7/1968, bị địch bắt tra tấn dã man... nhưng chị vẫn một mực kiên trung, không chịu khuất phục trước kẻ thù man rợ...". Ảnh: Trần Hùng

"Buổi chiều ấy, sau khi nghe Tuyết hô to là tiếng súng khô khốc. Thi thể Tuyết bị chúng đẩy xuống hố bên bờ sông, khi địch rút, bà con mới dám đến đưa đi an táng", bà Huê nhớ lại.

Với suy nghĩ bà Huê sẽ sợ hãi sau hành động tàn ác, bọn giặc tiếp tục giam giữ, đánh đập bà Huê nhằm khai thác thông tin về cơ sở cách mạng. Với tinh thần thép của người con gái vùng "đất lửa", bà Huê không hé răng khai nửa lời. Vượt qua những ngày như ở địa ngục, bà Huê được trả tự do và tiếp tục hoạt động cách mạng, nuôi giấu bộ đội.

Ngày nay, bên dòng sông Vĩnh Định, nơi năm xưa quân địch bạo tàn cướp đi mạng sống nữ y tá Lê Thị Tuyết có một tượng đài được dựng lên. Ảnh: Trần Hùng

Với sự hy sinh anh dũng và những đóng góp cho cách mạng, năm 1997, liệt sĩ Lê Thị Tuyết được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân. Ngày nay, bên dòng sông Vĩnh Định, nơi năm xưa quân địch bạo tàn cướp đi mạng sống nữ y tá Lê Thị Tuyết có một tượng đài được dựng lên.

Hình ảnh đôi cánh chim dang rộng, vút lên giữa bầu trời xanh lộng gió. Trên đỉnh tượng đài với ngôi sao vàng năm cánh sáng chói, tượng trưng cho trái tim trắng trong, sắt son của nữ anh hùng mãi mãi tuổi mười chín.

Câu chuyện về sự kiên trung, sự hy sinh anh dũng của liệt sĩ Lê Thị Tuyết là bài học quý về tinh thần yêu nước với các bậc hậu nhân.

Đài tưởng niệm liệt sĩ Lê Thị Tuyết cũng trở thành "địa chỉ đỏ" trong giáo dục truyền thống cách mạng. Nơi đây thường xuyên đón đoàn viên, học sinh, người dân đến tri ân, tìm hiểu lịch sử.

Hùng Trần