NSND Bạch Tuyết viết tâm thư nhắn nhủ Phương Mỹ Chi, ai đọc cũng xúc động

Mới đây, NSND Bạch Tuyết thu hút sự chú ý khi đăng tải loạt ảnh tham dự buổi họp báo giới thiệu album mới của Phương Mỹ Chi mang tên Dân Chơi Dân Ca. Không chỉ xuất hiện với tư cách khách mời, nữ nghệ sĩ còn đồng hành cùng dự án trong vai trò một trong những cố vấn chuyên môn, góp phần hỗ trợ thế hệ nghệ sĩ trẻ trong hành trình làm mới chất liệu âm nhạc truyền thống.

Ở tuổi 83, NSND Bạch Tuyết cho biết việc tham gia dự án của Phương Mỹ Chi khiến bà nhớ về một câu chuyện đã diễn ra từ nhiều năm trước, khi bà còn là một nghệ sĩ trẻ. Bà chia sẻ rằng trong quá trình cùng NSND Thanh Hải tập luyện vở Đời Cô Lựu, cả hai từng đứng trước một câu hỏi mà theo bà, gần như thế hệ nào làm nghệ thuật truyền thống cũng phải đối diện: làm thế nào để giữ được tinh thần, cái hồn của tác phẩm cũ nhưng vẫn có thể truyền tải tiếng nói phù hợp với thời đại?

May mắn của thế hệ bà khi ấy là có NSND Phùng Há, người mà bà trìu mến gọi là "má Bảy", đồng hành và trao cho nghệ sĩ trẻ quyền được sáng tạo. Theo NSND Bạch Tuyết, NSND Phùng Há không yêu cầu bà và NSND Thanh Hải phải tái hiện "Đời Cô Lựu" theo đúng cách thế hệ trước từng làm. Ngược lại, bà động viên hai nghệ sĩ sáng tạo thêm cho nhân vật, để cô Lựu khi trở lại sân khấu có tâm thế, suy nghĩ và hơi thở gần hơn với thời cuộc.

Điều quan trọng nhất mà NSND Bạch Tuyết nhận được từ người đi trước không chỉ là sự cho phép được đổi mới, mà còn là bài học bà mang theo suốt cuộc đời: có thể thay đổi chiếc áo của thời đại nhưng không được đánh mất linh hồn của tác phẩm.

Nhiều năm trôi qua, NSND Thanh Hải và NSND Phùng Há đều đã trở thành những ký ức đẹp trong cuộc đời nữ nghệ sĩ. Thế nhưng ở tuổi 83, bà lại có dịp ngồi giữa những người trẻ của Dân Chơi Dân Ca, chứng kiến Phương Mỹ Chi cùng ê-kíp lấy chất liệu dân gian, dân ca và âm nhạc truyền thống để kể những câu chuyện bằng ngôn ngữ của thế hệ mình.

Khoảnh khắc ấy khiến NSND Bạch Tuyết nhận ra câu chuyện năm xưa dường như đang được tiếp nối, chỉ khác ở chỗ: ngày trước, bà là người trẻ được NSND Phùng Há trao quyền sáng tạo; còn hôm nay, bà trở thành người đi trước đứng nhìn thế hệ trẻ bước tiếp.

"Bạch Tuyết hiểu tại sao ngày đó má Bảy lại thương và mở lòng với chúng tôi đến vậy", nữ nghệ sĩ chia sẻ. Bởi nếu người đi trước chỉ muốn thế hệ sau lặp lại những gì mình từng làm, nghệ thuật sẽ chỉ có quá khứ mà không có tương lai.

Với NSND Bạch Tuyết, truyền thống không phải là một món đồ quý được cất giữ trong tủ kính. Truyền thống phải được sống, được thế hệ mới chạm vào, yêu thích, thậm chí tranh luận và kể lại bằng ngôn ngữ của chính mình. Chính vì vậy, khi tham gia Dân Chơi Dân Ca, bà không xem mình đến để "dạy" những người trẻ. Thay vào đó, nữ nghệ sĩ muốn lắng nghe họ để hiểu thế hệ hôm nay đang cảm nhận dân ca như thế nào, yêu văn hóa dân tộc ra sao và sẽ đưa những chất liệu mà thế hệ của bà từng nâng niu đến những vùng đất mới nào.

Bà nhắn nhủ thế hệ trẻ: "Cứ khác đi. Cứ mạnh dạn sáng tạo và khơi nguồn". Tuy nhiên, dù đi xa đến đâu, họ vẫn cần nhớ về cội nguồn, bởi đó chính là nơi tạo nên bản sắc riêng của mỗi nghệ sĩ.

Câu chuyện càng trở nên đặc biệt khi Phương Mỹ Chi để lại bình luận dưới bài đăng của NSND Bạch Tuyết. Nữ ca sĩ sinh năm 2003 bày tỏ sự xúc động trước sự đồng điệu giữa hai con người cách nhau 60 năm tuổi đời. Phương Mỹ Chi cho biết cô cảm thấy may mắn khi có cơ hội đồng hành cùng NSND Bạch Tuyết trong dự án. Không chỉ nhận được những chỉ dẫn về chuyên môn, nữ ca sĩ còn xem đàn chị là một chỗ dựa tinh thần trong quá trình thực hiện Dân Chơi Dân Ca.

Đáp lại tình cảm của Phương Mỹ Chi, NSND Bạch Tuyết cho biết những ngày làm việc cùng thế hệ trẻ tuy không dài nhưng đủ để bà cảm nhận được nguồn năng lượng căng tràn sức sống của họ.

Ở tuổi 83, điều quý giá với bà không còn đơn thuần là nhận thêm điều gì cho bản thân, mà là được ở cạnh những người trẻ hết lòng với nghề, được lắng nghe những suy nghĩ mới, nhìn thấy những cách làm mới và cảm nhận mình như trẻ lại. Đặc biệt, NSND Bạch Tuyết dành sự tin tưởng cho Phương Mỹ Chi, DTAP và ê-kíp thực hiện dự án. Bà cho rằng thế hệ trẻ hôm nay cần được trao cơ hội để thử nghiệm, sáng tạo và làm những điều mà thế hệ trước chưa từng nghĩ tới.

Theo nữ nghệ sĩ, đó cũng chính là cách đẹp nhất để thế hệ của bà tri ân những người đi trước. Nếu NSND Phùng Há từng trao cho bà và NSND Thanh Hải "niềm tin của người đi trước dành cho người đi sau", thì hôm nay, bà muốn tiếp tục trao lại niềm tin ấy cho Phương Mỹ Chi và những nghệ sĩ trẻ. "Các con cứ đi đi. Cứ thử nghiệm. Cứ sáng tạo. Cứ làm những điều mà thế hệ cô chưa từng nghĩ tới", NSND Bạch Tuyết nhắn nhủ.

Điều bà mong muốn duy nhất là dù thế hệ trẻ có đi xa đến đâu, họ vẫn biết mình là ai, đến từ đâu và mảnh đất nào đã nuôi lớn tâm hồn mình.

Từ câu chuyện của NSND Bạch Tuyết và Phương Mỹ Chi, có thể thấy Dân Chơi Dân Ca không chỉ là một dự án âm nhạc khai thác chất liệu truyền thống. Đây còn là cuộc gặp gỡ giữa hai thế hệ nghệ sĩ, nơi kinh nghiệm của người đi trước gặp sức sáng tạo của người trẻ.

Nếu ngày trước NSND Phùng Há mở cánh cửa để thế hệ vàng của sân khấu được quyền sáng tạo, thì hôm nay, NSND Bạch Tuyết đang tiếp tục giữ cánh cửa ấy rộng mở cho những nghệ sĩ trẻ.

Đó có lẽ cũng là cách một dòng chảy văn hóa được tiếp nối: không phải bằng việc giữ nguyên mọi thứ, mà bằng cách để mỗi thế hệ được quyền kể lại câu chuyện của cha ông bằng tiếng nói của thời đại mình.

Ở tuổi 83, NSND Bạch Tuyết vẫn tìm thấy niềm vui khi được chứng kiến văn hóa dân tộc tiếp tục sống trong những hình hài mới. Với bà, đó không chỉ là niềm vui của một nghệ sĩ đã dành gần cả cuộc đời cho nghệ thuật dân tộc, mà còn là sự an tâm khi nhìn thấy những người trẻ đang sẵn sàng tiếp bước.

Bởi một ngày nào đó, thế hệ của bà cũng sẽ rời đi. Nhưng nếu câu ca vẫn còn người hát, tiếng đàn vẫn còn người nghe và người trẻ vẫn muốn kể tiếp câu chuyện của cha ông bằng ngôn ngữ của thời đại mình, thì nghệ thuật truyền thống vẫn sẽ còn một tương lai.

Hoài Thương