Nóng thế giới ngày 31/3: Mỹ muốn kiểm soát dầu ở Iran, cân nhắc chiếm đảo Kharg

Ông Trump nói Mỹ có thể "kiểm soát dầu ở Iran", cân nhắc chiếm đảo Kharg. Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ có thể "kiểm soát dầu mỏ của Iran”, đồng thời tiết lộ đang cân nhắc khả năng chiếm đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu chiến lược của Tehran trong bối cảnh Washington triển khai hàng nghìn binh sĩ tới Trung Đông.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn với Financial Times ngày 29/3, ông Trump nói phương án ưu tiên của ông là kiểm soát nguồn dầu của Iran, đồng thời so sánh với trường hợp Venezuela, nơi Mỹ dự định kiểm soát ngành công nghiệp dầu mỏ “vô thời hạn” sau khi bắt giữ nhà lãnh đạo Nicolás Maduro hồi tháng 1/2026.

Ảnh vệ tinh cho thấy một cơ sở dầu mỏ trên đảo Kharg của Iran, ngày 25/2/2026. Nguồn: Planet Labs PBC/Reuters

Mỹ tuyên bố đạt phần lớn mục tiêu, chiến dịch Iran chỉ còn “giai đoạn cuối”. Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance cho biết Washington đã đạt được phần lớn mục tiêu quân sự trong cuộc xung đột với Iran. Ông đồng thời nhấn mạnh Tổng thống Donald Trump dự kiến sẽ tiếp tục chiến dịch “trong một thời gian ngắn nữa” nhằm bảo đảm chính quyền Tehran bị suy yếu đáng kể.

Theo ông Vance, Mỹ không có ý định kéo dài xung đột, dù thừa nhận cuộc chiến đã gây ra những tác động kinh tế ngắn hạn. “Tổng thống sẽ tiếp tục chiến dịch thêm một thời gian ngắn để bảo đảm rằng khi chúng ta rút quân, sẽ không phải quay lại đối phó trong một thời gian rất dài”, ông Vance nói.

Iran xác nhận Chỉ huy hải quân lực lượng IRGC đã thiệt mạng. Iran xác nhận ông Alireza Tangsiri - Chỉ huy lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) thiệt mạng. Trong tuyên bố phát sóng trên truyền hình nhà nước ngày 30/3, lực lượng IRGC cho biết ông Tangsiri “đã về với thánh Allah do vết thương quá nặng”.

Ông Alireza Tangsiri là một trong những nhân vật quân sự có ảnh hưởng lớn và theo đường lối cứng rắn tại Iran. Được biết đến với những phát ngôn mạnh mẽ, ông Alireza Tangsiri nhiều lần cảnh báo các lực lượng hải quân phương Tây và công khai đề cập khả năng đối đầu với tàu chiến Mỹ tại Vịnh Ba Tư. Trong những tháng gần đây, ông tiếp tục đưa ra cảnh báo về khả năng đóng cửa eo biển Hormuz, khẳng định quyền kiểm soát của Iran đối với các tuyến hàng hải chiến lược. Dưới sự lãnh đạo của ông, Iran tập trung mở rộng năng lực hải quân, tăng cường phối hợp trong IRGC, cũng như củng cố hệ thống giám sát và tên lửa.

Chỉ huy lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Alireza Tangsiri . Ảnh: AP

Iran nói quân đội “đã sẵn sàng” trước nguy cơ Mỹ mở chiến dịch trên bộ. Phát biểu vào ngày thứ 30 của cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran, ông Ghalibaf – một trong những tiếng nói có ảnh hưởng tại Tehran, cho rằng việc đề xuất đàm phán là cách để Mỹ đạt được những mục tiêu mà họ “không thể giành được” bằng biện pháp quân sự.

“Đối phương công khai phát đi thông điệp đàm phán, trong khi bí mật lên kế hoạch tấn công trên bộ. Họ không nhận ra rằng lực lượng của chúng tôi đang chờ đợi, sẵn sàng đáp trả và trừng phạt các đồng minh của họ trong khu vực”, ông Ghalibaf nói.

Ông Ghalibaf cũng cáo buộc Mỹ đưa ra các yêu sách ngoại giao nhằm hiện thực hóa những mục tiêu chưa đạt được trong chiến sự, đồng thời khẳng định Iran sẽ không chấp nhận sức ép buộc phải nhượng bộ.

Ông Qalibaf đồng thời cảnh bảo Iran sẽ "thiêu cháy" lính Mỹ nếu chiến tranh trên bộ nổ ra. Ông Qalibaf khẳng định Mỹ vẫn đang âm thầm chuẩn bị tấn công bộ binh vào Iran, dù đang công khai thúc đẩy nỗ lực ngoại giao kết thúc chiến tranh. Nếu Washington liều lĩnh tiến hành bước leo thang nguy hiểm này, binh sỹ Mỹ tham chiến sẽ bị “thiêu cháy” và các đồng của Mỹ sẽ bị trừng phạt.

Iran cảnh bảo sẽ "thiêu cháy" lính Mỹ nếu chiến tranh trên bộ nổ ra. Ảnh minh họa: Reuters

Iran gọi kế hoạch 15 điểm là "mong muốn của Mỹ". Nhà lãnh đạo Quốc hội Iran Ghalibaf nói rằng lực lượng Iran đang “chờ đợi sự xuất hiện của quân đội Mỹ trên mặt đất để phóng hỏa thiêu đốt họ và trừng phạt các đối tác khu vực của họ mãi mãi”. Theo CNN, Chủ tịch Quốc hội Iran cũng mô tả kế hoạch 15 điểm của Mỹ, được Pakistan chuyển cho Iran tuần trước, là "mong muốn của họ" và nói rằng chính quyền Tổng thống Trump đang cố gắng thực hiện thông qua kế hoạch này những gì họ mà họ đã không đạt được bằng vũ lực.

Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran đe dọa sẽ nhắm mục tiêu vào các chi nhánh của các cơ sở giáo dục Israel và Mỹ trong khu vực, gọi chúng là "mục tiêu hợp pháp" nếu Mỹ không lên án việc ném bom các trường đại học Iran.

Lãnh tụ tối cao Iran gửi thông điệp tới lãnh đạo đảng Shiite Iraq. Theo hãng tin Jamaran của Iran, một thông điệp cá nhân từ lãnh tụ tối cao Iran, Mojtaba Khamenei, đã được gửi tới người đứng đầu Hội đồng Hồi giáo tối cao Iraq (ISCI), một chính đảng Shiite lớn của Iraq được thành lập tại Iran năm 1982. Thông điệp của Lãnh tụ tối cao Iran được Đại sứ Iran tại Iraq trao cho người đứng đầu đảng ISCI, Sheikh Hammam Hamoudi, trong một cuộc gặp.

Hiện chưa rõ nội dung cụ thể trong thông điệp của nhà lãnh đạo tối cao Iran, nhưng hãng Jamaran đưa tin rằng đại sứ đã ca ngợi giới chức tôn giáo Shiite của Iraq về lập trường của họ đối với cuộc chiến tranh do Mỹ - Israel phát động cũng như “lập trường chân thành” của ông Hamoudi.

Tổng thống Trump tuyên bố Iran đồng ý với Mỹ về kế hoạch 15 điểm. Phát biểu với báo giới trên chuyên cơ Không Lực Một, Tổng thống Trump cho biết Iran “đã đồng ý với phần lớn các điểm” trong kế hoạch 15 điểm do Mỹ đưa ra và chuyển tới Tehran thông qua Pakistan. Ông Trump nói thêm rằng Washington có thể bổ sung thêm một số yêu cầu ngoài khuôn khổ 15 điểm ban đầu.

Tổng thống Mỹ khẳng định các cuộc tiếp xúc với Iran đang diễn ra theo cả hai kênh trực tiếp và gián tiếp. Dù bày tỏ lạc quan rằng một thỏa thuận có thể đạt được “rất sớm”, thậm chí ngay trong tuần này, ông Trump vẫn để ngỏ khả năng đàm phán không thành công.

Ông Trump không phản đối tàu dầu Nga cung cấp nhiên liệu cho Cuba. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông “không thấy vấn đề gì” với việc một tàu chở dầu của Nga đang ngoài khơi Cuba và tiến vào đảo quốc này để cung cấp nhiên liệu, trong bối cảnh Cuba đang đối mặt với khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng do các biện pháp cấm vận nguồn cung dầu của Mỹ.

Phát biểu với báo giới tối 29/3 (giờ Mỹ), ông Trump cho biết Mỹ sẵn sàng cho phép các quốc gia khác cung cấp dầu cho Cuba nếu cần thiết. Theo dữ liệu theo dõi hàng hải, tàu chở dầu Anatoly Kolodkin mang theo khoảng 730.000 thùng dầu đang ở ngoài khơi phía đông Cuba và dự kiến cập cảng Matanzas vào ngày 1/4. Các cơ quan truyền thông nhà nước Cuba cũng xác nhận thông tin về chuyến hàng, song giới chức Havana chưa đưa ra bình luận chính thức.

Pakistan sẵn sàng đăng cai tổ chức đàm phán Mỹ - Iran. Pakistan cho biết họ sẵn sàng đăng cai và tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran “trong những ngày tới”, sau cuộc họp 4 nước tại Islamabad với sự tham gia của ngoại trưởng Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập tập trung vào giảm leo thang và chấm dứt chiến tranh Trung Đông.

“Pakistan sẽ vinh dự được đăng cai và tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán có ý nghĩa giữa hai bên trong những ngày tới, nhằm đạt được một giải pháp toàn diện và lâu dài cho cuộc xung đột đang diễn ra”, Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar cho hay trong một tuyên bố khi kết thúc vòng tham vấn thứ hai giữa 4 nước tại Islamabad hôm 29/3.

Ông Dar cũng cho biết ông đã thông báo cho các bộ trưởng đến thăm về triển vọng của các cuộc đàm phán tiềm năng giữa Mỹ và Iran tại Islamabad, đồng thời cho biết thêm rằng các ngoại trưởng Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập cũng đã bày tỏ “sự ủng hộ hoàn toàn” đối với sáng kiến này.

Giang Bùi/VOV.VN (Tổng hợp)