Nông dân thời bão giá

Câu chuyện của ông Tâm không phải là cá biệt. Trong bối cảnh giá cả vật tư nông nghiệp liên tục leo thang, nhiều nông dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long đang phải gồng mình chống chọi với “cơn bão giá” kéo dài. Điều nghịch lý là giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, nhiên liệu, nhân công và cước vận chuyển tăng, trong khi giá nhiều mặt hàng nông sản lại gần như đứng yên, thậm chí giảm sâu.

Khóm đang vào vụ thu hoạch nhưng giá rẻ thê thảm khiến nông dân thua lỗ.

3 năm qua, giá khóm ở vùng Tân Phước ổn định ở mức cao, thậm chí có thời điểm giá trên 11.000 đồng/kg. Tuy nhiên, khoảng nửa tháng trở lại đây, vào chính vụ thu hoạch hàng loạt, giá khóm sụt giảm sâu, không ít người trồng khóm bị thua lỗ. Ông Bùi Kế Bính, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tân Phước 1, tỉnh Đồng Tháp cho biết: “Khóm là cây trồng chủ lực của xã, nhưng hiện trái khóm giảm nửa giá chỉ còn hơn 4.000 đồng/kg. Để giá khóm ổn định, Nhà nước nên phối hợp các doanh nghiệp để chế biến xuất khẩu”. Sau sáp nhập, diện tích trồng khóm ở tỉnh Đồng Tháp gần 15.000 héc ta.

Trên những vườn sầu riêng từng được xem là “cây tỷ phú”, không ít nhà vườn giờ đây cũng thấp thỏm lo âu. Nếu như vài năm trước, giá sầu riêng xuất khẩu liên tục lập đỉnh thì nay thị trường đã chững lại. Giá thu mua không còn hấp dẫn trong khi chi phí chăm sóc mỗi héc ta không ngừng tăng. Ông Trần Văn Phúc, một nhà vườn tại Đồng Tháp cho biết, để duy trì một héc ta sầu riêng cho trái cần hàng trăm triệu đồng tiền phân, thuốc, phòng trừ sâu bệnh và chi phí nhân công. “Mỗi lần mua vật tư là giật mình. Giá bán không tăng mà chi phí cứ đội lên”, ông Phúc nói như than.

Sầu riêng cơm 160.000 đồng/kg, chuyện chưa từng xảy ra trên loài cây “triệu phú” này.

Đối với cây lúa, mặt hàng nông sản chủ lực của Đồng bằng sông Cửu Long áp lực càng hiện rõ. Mỗi héc ta lúa hiện nay phải gánh hàng chục khoản chi phí từ giống, phân, thuốc bảo vệ thực vật, nhiên liệu bơm nước, làm đất, đến thu hoạch, vận chuyển. Một số thời điểm, giá lúa có nhích lên nhưng không đủ bù đắp mức tăng của đầu vào. Theo nhiều nông dân ở An Giang, Đồng Tháp (những địa phương có diện tích canh tác lúa lớn) điều đáng lo ngại nhất là lợi nhuận ngày càng ít.

Sau những đợt “kêu giải cứu” lươn nuôi ở Cần Thơ, Cà Mau, giờ đến lượt hàng loạt nông sản trên bờ vực “cần cấp cứu”. Chuyện “thê thảm” và nghịch lý này không nằm ngoài nguyên nhân kiểm soát, quy hoạch vùng nuôi, trồng của các cấp, các ngành địa phương. Cứ để nông dân “tự bơi” như lâu nay và vòng lẩn quẩn mùa-giá như điệp khúc buồn chính là do “cung vượt cầu”.

Dãy khóm của gia đình ông Nguyễn Văn Tâm.

Ông Nguyễn Văn Tâm ở xã Tân Phước 1, tỉnh Đồng Tháp kể rằng gia đình từng canh tác nhiều héc ta lúa. Thế nhưng sau nhiều vụ liên tiếp không hiệu quả, ông quyết định giảm bớt diện tích. “Làm nông bây giờ giống như đánh cược. Vốn bỏ ra ngày càng lớn nhưng thu về chẳng được bao nhiêu. Có vụ thu hoạch xong tính toán lại thấy công sức cả nhà coi như mất trắng”, ông chia sẻ. Rồi ông đầu tư canh tác khóm và vòng lẩn quẩn mùa-giá lặp lại trên mảnh ruộng gia đình ông.

Nỗi lo của người nông dân không chỉ nằm ở chuyện lời lỗ trước mắt mà còn là tương lai của ngành nông nghiệp. Nhiều lao động trẻ không còn mặn mà với ruộng đồng, lựa chọn rời quê tìm việc tại các khu công nghiệp hoặc thành phố lớn. Ở nhiều vùng quê, người già tiếp tục bám đất, bám vườn trong tâm thế vừa làm vừa lo. Giữa “cơn bão giá” đang bao trùm nhiều vùng quê, điều người nông dân mong mỏi không phải những mùa vàng kỷ lục, mà đơn giản chỉ là bán được sản phẩm với giá tương xứng với công sức lao động và sự đầu tư của họ.

PHONG PHÚ