Nông dân Nghệ An chủ động phòng trừ chuột gây hại lúa xuân

Nỗi lo chung trên nhiều cánh đồng

Những ngày qua, hệ thống loa truyền thanh tại nhiều xã trên địa bàn Nghệ An liên tục phát đi thông tin, tuyên truyền và phát động nông dân đồng loạt triển khai các biện pháp diệt chuột, nhằm bảo vệ lúa xuân trong giai đoạn sinh trưởng quan trọng.

Ông Lê Văn Minh lo ngại trước nạn chuột cắn phá lúa. Ảnh: XH

Vợ chồng ông Lê Văn Minh ở xóm 17, xã Văn Kiều đang tất bật ra đồng tìm cách cứu lúa trước nạn chuột phá hoại. Ông Minh cho biết, vụ xuân năm nay, gia đình ông gieo cấy 3 mẫu ruộng nhận thầu của xã, gồm cả giống lúa lai và lúa thuần. Thời gian đầu sau khi xuống giống, lúa sinh trưởng nhanh, đồng đều, hứa hẹn một vụ mùa thuận lợi.

Tuy nhiên, khi lúa bắt đầu bước vào giai đoạn đẻ nhánh, chuột xuất hiện dày đặc, cắn phá mạnh khiến nhiều diện tích bị hư hại chỉ sau vài đêm. Trước tình hình đó, gia đình ông Minh đã đầu tư mua bẫy chuột bán nguyệt để diệt trừ, song hiệu quả không như mong muốn. Bất đắc dĩ, ông tiếp tục mua thuốc diệt chuột hóa học, chi phí lên tới hơn 2 triệu đồng, nhưng chuột ăn mồi rất ít.

Những khoảnh lúa bị chuột cắn phá nặng nề. Ảnh: XH

“Năm nay chuột nhiều hơn hẳn các năm trước. Sau mỗi đêm, diện tích lúa bị cắn phá lại tăng lên, trong khi gia đình vẫn chưa tìm được giải pháp hiệu quả hơn”, ông Lê Văn Minh lo lắng chia sẻ.

Tại xã Quan Thành, nhiều hộ nông dân đang rơi vào tình cảnh bất lực trước nạn chuột cắn phá lúa xuân. Ông Nguyễn Văn Túc, xóm Minh Châu cho biết, sau mỗi đêm, trên ruộng lại xuất hiện thêm những khoảnh lúa bị chuột cắn ngã, nhìn mà xót ruột. Gia đình ông đã thử nhiều biện pháp như đặt bẫy, rải bả nhưng hiệu quả không đáng kể, chuột vẫn tiếp tục gây hại.

Những loại thuốc hóa học được bà con nông dân sử dụng để diệt chuột. Ảnh: XH

Qua quan sát trên các cánh đồng cho thấy, nhiều bao bì thuốc diệt chuột hóa học bị vứt bừa bãi, mồi nhử được đặt dày đặc dọc bờ ruộng. Tuy nhiên, theo phản ánh của nông dân, chuột hầu như không ăn mồi mà vẫn tập trung cắn phá lúa. Đáng lo ngại hơn, chuột cắn sâu vào tận củ lúa, làm cây bị đổ rạp, không còn khả năng tái sinh. Tình trạng này khiến nguy cơ giảm năng suất, thậm chí mất mùa.

Ông Cao Xuân Toản – Phó Chủ tịch UBND xã Quan Thành cho biết, vụ xuân năm nay địa phương gieo cấy 1.146ha lúa, trong đó trên 30% diện tích đã bị chuột cắn phá nghiêm trọng, gây nhiều lo lắng cho nông dân. Qua kiểm tra đồng ruộng cho thấy, chuột xuất hiện rải rác trên nhiều xứ đồng, chủ yếu gây hại bằng cách cắn phá dảnh non, làm giảm mật độ khóm, ảnh hưởng khả năng đẻ nhánh hữu hiệu.

Trước tình hình đó, UBND xã Quan Thành đã chỉ đạo, hướng dẫn người dân tập trung triển khai đồng bộ các biện pháp phòng trừ chuột, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm trong chăm sóc lúa vụ xuân.

Trong đó, biện pháp hóa học được khuyến cáo sử dụng là thuốc diệt chuột chuyên dùng như Gim Let 0,2GB, đảm bảo đúng liều lượng, đúng kỹ thuật và an toàn cho người, vật nuôi cũng như môi trường.

Bên cạnh đó, các biện pháp thủ công tiếp tục được khuyến khích nhằm phát huy tính chủ động của người dân. Việc dùng đèn pin, đèn soi công suất lớn để bắt chuột vào ban đêm, đặt bẫy lồng sập, bẫy keo dính trên các lối đi, hang ổ của chuột được đánh giá là phù hợp với điều kiện sản xuất nhỏ lẻ, dễ thực hiện và chi phí thấp.

Bà con nông dân bất lực trước nạn chuột phá hại lúa xuân. Ảnh: XH

Đáng chú ý, biện pháp sinh học được xem là hướng đi bền vững, thân thiện môi trường. Người dân được hướng dẫn sử dụng các loại bả diệt chuột sinh học như Biorat, BCS hoặc KillRat 0,005%, đặt tại những vị trí chuột thường xuyên qua lại, với mật độ 5–6 mét một điểm bả, linh hoạt điều chỉnh theo mức độ gây hại. Cùng với đó, việc khuyến khích nuôi mèo trong khu dân cư, ven đồng ruộng cũng góp phần hạn chế mật độ chuột một cách tự nhiên.

"Người dân cần ra quân diệt chuột tập trung, tránh tình trạng làm đơn lẻ, manh mún, gây hiệu quả thấp. Việc phòng trừ cần được duy trì thường xuyên, nhất là ở những khu vực bờ vùng, bờ thửa, gần khu dân cư, kênh mương, nơi chuột dễ sinh sống và phát tán", ông Cao Xuân Toản cho hay.

Tăng cường kiểm tra đồng ruộng, tổ chức diệt chuột tập trung

tăng cường kiểm tra đồng ruộng, tổ chức diệt chuột tập trung

Theo ông Nguyễn Tiến Đức – Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Nghệ An, hiện toàn tỉnh có khoảng 1.200ha lúa xuân bị chuột phá hại ở các mức độ khác nhau, trong đó 143ha bị nặng, tập trung nhiều trong giai đoạn lúa đẻ nhánh.

Trước tình hình này, Chi cục đã có văn bản hướng dẫn các địa phương tăng cường kiểm tra đồng ruộng, tổ chức diệt chuột tập trung theo từng đợt, áp dụng tổng hợp các biện pháp sinh học, thủ công và hóa học.

“Người dân không nên rải mồi tràn lan dọc bờ ruộng hay đường đi vì hiệu quả thấp và tiềm ẩn rủi ro. Thay vào đó, cần xác định chính xác hang ổ, đặt mồi ngay cửa hang để tăng khả năng chuột ăn bả”, ông Đức khuyến cáo.

Lúa xuân hiện đang giai đoạn đẻ nhánh, cần được bảo vệ và chăm sóc tốt. Ảnh: XH

Đối với những diện tích lúa đã bị chuột cắn phá, do đang trong thời kỳ đẻ nhánh, bà con nên tiến hành nhổ dặm, cấy bổ sung ở những chỗ mật độ thưa, kết hợp chăm sóc, bón phân hợp lý để ruộng lúa sinh trưởng đồng đều, hạn chế thiệt hại về năng suất.

Xuân Hoàng