Nỗ lực giữ vững 'chứng chỉ xanh' FSC rừng trồng

Đại diện Ban Quản lý rừng phòng hộ Xuân Lộc (trái) thăm khu rừng trồng keo lai theo chứng chỉ FSC của gia đình ông Nguyễn Xuân Hãn tại Tiểu khu 190, Phân trường Gia Huynh, tỉnh Đồng Nai. Ảnh: An Nhơn

Thế nhưng, bằng sự quyết tâm, bài bản và đồng lòng của cả tập thể, 2 năm qua, Ban Quản lý (BQL) rừng phòng hộ Xuân Lộc (tỉnh Đồng Nai) không chỉ giữ vững chứng chỉ FSC mà còn từng bước hiện thực hóa “mục tiêu kép” là quản lý rừng bền vững gắn với nâng cao thu nhập cho người dân nhận khoán.

Bảo vệ môi trường, nâng cao sinh kế cho người dân

Một ngày cuối tháng 12-2025, chúng tôi theo chân cán bộ BQL rừng phòng hộ Xuân Lộc đến thăm khu rừng trồng keo lai theo chứng chỉ FSC của gia đình ông Nguyễn Xuân Hãn tại Tiểu khu 190 (Phân trường Gia Huynh). Trên diện tích khoảng 8ha, rừng keo lai hơn 3 năm tuổi đang trong giai đoạn sinh trưởng mạnh, thân thẳng, tán đều, ít sâu bệnh.

Ông Hãn cho biết: Nhờ sự hướng dẫn sát sao của cán bộ kỹ thuật BQL rừng phòng hộ Xuân Lộc, gia đình ông đã chuyển sang sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc sinh học, thay thế hoàn toàn thuốc hóa học trước đây. Nhờ đó, cây trồng phát triển khỏe mạnh, môi trường đất và nguồn nước được bảo vệ, sức khỏe người dân cũng được đảm bảo.

“Gia đình tôi nhận khoán đất rừng trồng keo lai đã nhiều năm nay. Trước đây, keo bán cho thương lái giá cả bấp bênh, lúc cao lúc thấp. Cho nên, khi tham gia trồng rừng theo tiêu chuẩn FSC, giá trị gỗ sẽ được nâng lên, đầu ra ổn định hơn, giúp bà con yên tâm gắn bó với rừng, ổn định cuộc sống lâu dài” - ông Hãn bộc bạch.

Giám đốc BQL rừng phòng hộ Xuân Lộc Hoàng Đình Long cho biết: FSC là tổ chức phi lợi nhuận quốc tế được thành lập gần 33 năm, với mục tiêu thúc đẩy quản lý rừng có trách nhiệm, cân bằng giữa lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường. Được sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp, cuối năm 2023, BQL rừng phòng hộ Xuân Lộc đã hoàn thành hồ sơ quản lý rừng bền vững theo tiêu chuẩn FSC và chính thức được cấp chứng chỉ vào đầu năm 2024. Đây là đơn vị đầu tiên của tỉnh Đồng Nai được công nhận chứng chỉ rừng FSC.

Hiện nay, đơn vị có trên 3,6 ngàn hécta rừng trồng được cấp chứng chỉ FSC, trong đó có hơn 3,2 ngàn hécta rừng trồng keo lai (trên 1,3 ngàn hécta thuộc các hộ dân nhận khoán và gần 2 ngàn hécta do BQL trực tiếp sản xuất). Diện tích rừng đạt chuẩn FSC tập trung tại các phân trường Gia Huynh, Láng Cát, Gia Phu và Đầm Voi.

“Các tiêu chuẩn FSC rất nghiêm ngặt, gồm 10 nguyên tắc và 56 tiêu chí, từ bảo vệ môi trường, duy trì hệ sinh thái rừng, an toàn lao động đến trách nhiệm xã hội. Đặc biệt, không sử dụng thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu hóa học là yêu cầu bắt buộc. Mặc dù gặp nhiều khó khăn, thử thách ban đầu, nhưng với quyết tâm cao, đơn vị đã hoàn thành đầy đủ các tiêu chí theo quy định và trở thành đơn vị đầu tiên của tỉnh Đồng Nai được cấp công nhận FSC” - ông Long cho hay.

Nỗ lực duy trì hiệu quả FSC

Phân trường trưởng Phân trường Gia Phu Đinh Văn Đức cho biết: Đơn vị hiện có hơn 890ha rừng trồng keo lai sản xuất được cấp chứng chỉ FSC. Sau khi đạt chứng chỉ, nhiệm vụ quan trọng nhất là duy trì mô hình hoạt động thực chất, hiệu quả và đúng chuẩn. Để làm được điều này, phân trường đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như: tuyên truyền, phổ biến sâu rộng đến viên chức, người lao động, các hộ dân nhận khoán về quản lý rừng bền vững và tiêu chí FSC; quản lý chặt chẽ ranh giới lâm phận, hồ sơ đất rừng, bản đồ hiện trạng, tránh chồng lấn, tranh chấp; thực hiện nghiêm quy trình trồng, chăm sóc, bảo vệ và khai thác rừng theo phương án quản lý rừng bền vững đã được phê duyệt…

Đặc biệt, trong quá trình sản xuất lâm nghiệp, Phân trường Gia Phu luôn chú trọng các biện pháp bảo vệ môi trường như: bảo vệ đất, hạn chế xói mòn; bảo vệ nguồn nước, hành lang suối; không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cấm; hướng dẫn và kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật của người dân… “Đến nay, việc quản lý rừng bền vững theo chứng chỉ FSC tại phân trường đã dần đi vào nề nếp, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý rừng, bảo vệ môi trường và tăng thu nhập cho người dân nhận khoán” - ông Đức chia sẻ.

Việc được cấp chứng chỉ FSC đã đánh dấu bước chuyển căn bản trong phương thức quản lý rừng - từ quản lý truyền thống sang quản lý theo chuẩn mực quốc tế, lấy tính bền vững làm trung tâm, coi người dân là chủ thể đồng hành cùng Nhà nước trong bảo vệ và phát triển rừng. Để tiếp tục giữ vững và phát huy hiệu quả chứng chỉ FSC, thời gian tới, phân trường và BQL rừng phòng hộ Xuân Lộc sẽ tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho viên chức, người lao động và người dân nhận khoán; gắn chặt quyền lợi và nghĩa vụ của người nhận khoán với việc thực hiện các tiêu chí FSC; rà soát, chuẩn hóa quy trình FSC theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, dễ thực hiện; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong tuần tra, giám sát rừng…

Thực tiễn từ BQL rừng phòng hộ Xuân Lộc cho thấy, chứng chỉ FSC không chỉ là “tấm giấy thông hành” cho sản phẩm gỗ, mà còn là chìa khóa mở ra hướng phát triển rừng bền vững, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước - người dân - môi trường. Đây cũng là mô hình sẽ tiếp tục được nhân rộng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững của Đồng Nai nói riêng và cả nước nói chung trong giai đoạn mới.

An Nhơn